Dagblaðið Vísir - DV - 23.06.2006, Qupperneq 2

2 FÖSTUDAGUR 23. JÚNÍ2006
Fyrst og fremst DV
Fyrst og fremst
Útgáfufélag:
365 - prentmiðlar
Ritstjóri:
Páll Baldvin Baldvinsson - pbb@dv.is
Aðstoðarritstjóri:
Freyr Einarsson - freyr@dv.is
Fréttastjóri:
Óskar Flrafn Þorvaldsson - oskar@dv.is
Blaðamenn:
Anna Kristine Magnúsdóttir- anna@dv.is
Ásgeir Jónsson - asgeir@dv.is
Bergljót Davíðsdóttir - bergljot@dv.is
Friðrik Indriðason - fridrik@dv.is
Garðar Úlfarsson - gardar@dv.is
Guðmundur Steinþórsson -
gudmundur@dv.is
Tinni Sveinsson - tinni@dv.is
Hanna Eiríksdóttir - hanna@dv.is
Indíana Ása Hreinsdóttir - indiana@dv.is
Jakob Bjarnar Grétarsson - jakob@dv.is
Jakobína Davíðsdóttirjakobina@dv.is
Þórarinn Jónsson - toti@dv.is
DV Sport:
Óskar Ófeigur Jónsson
DV: Skaftahlíð 24,105 Rvik, sími: 550
5000 Fax: Auglýsingar: 515 7599 -
Ritstjórn: 550 5020 Fréttaskot: 550 5090
Ritstjórn: ritstjorn@dv.is
Auglýsingar: auglysingar@dv.is.
Umbrot: 365 - prentmiðlar.
Prentvinnsla: Isafoldarprentsmiðja.
Dreifing: Pósthúsið ehf. - dreifing@posthusid.is
DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni
blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum án
endurgjalds.
Öll viðtöl blaðsins eru hljóðrituð.

Mi I
íslenska endurreisnin
að hafa verið búsett erlendis til
lengri eða skemmri tíma. Það
hefur lært að meta gildi listar-
innar og öflugra menningarsam-
félaga. Þetta fólk hefur víðsýni
og vitneskju um möguleika list-
arinnar sem fjárfestingu til fram-
tíðar.
Freyr Einarsson
Italskir auðmenn sköpuðu
ættum sínum ódauðlegt orð-
spor á miðöldum með stuðn-
ingi við listamenn, sem með
sköpunarkrafti sinum ögruðu
staðnaðri hugmyndafræði páf-
ans í Róm. Medici-ættin í Flór-
enz er þeirra frægust. Án þessa
fólks hefðu blómlegir tímar
endurreisnarinnar aldrei runnið
upp. Medici-ættin sýndi mikið
hugrekki með stórtæku framlagi
sínu til menningar og lista og
fékk jafnvel sjálft Vatikanið
upp á móti sér, sem þó var
flestum alheilagt á þessum
tíma. Afrakstur þessa hug-
rekkis var blómaskeið, sem
varir að mörgu leyti
enn, flmm öldum
síðar.
Undanfarin ár
hefur sá hópur
íslenskra auð-
manna, sem
fjárfesta í list-
um á einn eða
annan hátt, far-
ið ört stækkandi.
Flest þetta fólk á
það sameiginlegt
Björgólfgf sterkur
SamsonfÆ/ar hafa verið
rausnarlegir við aö ítyrkja
nienika listamenn.
, . öí'
Viðhorf íslenskra listamanna
gagnvart peningum virðist líka
vera að breytast. Mörgum þeirra
þyldr í öllu falli fínna að vera
efhaður listamaður en fátæk-
ur á listamannalaunum. Þetta
er snarbreyting frá því almenna
sjónarmiði að heillavænlegí.st
sé listamönnum að lepja dauð-
ann úr skel og vinna að sköpun
sinni við hörmulegar og mana-
skemmandi aðstæður. Eða með
orðum stórskáldsins: Égvar
soltinn og ldæðlaus og orti í Al-
þýðublaðið og allur heimur-
inn fyrirleit blaðið og mig.
Bandaríkjamennirnir
Andy Warhol og Jeff Koons
eru dæmi um listamenn,
sem hafa gengið svo
langt að gera út
áviðskiptimeð
myndlist sinni.
Við finnum
samhljóm við
þessa meistara
hér á landi. Til
dæmis í myndlist-
armanninum Ólafi
Elíassyni, sem tvinn-
ar það saman að vera
flinkur í viðskiptum,
en er jafnframt með-
Baugur Group Ingibjorg h’álmadótiir
stjórnarmoður I Baugi og Jón Asgeir
'Jóhannesson forstjóri Baugs stíga nú fram og
gera risasamning við islenska tónlistarmenn.
al virtustu samtímalistamanna
veraldar. Sömu sögu er að segja
af Björk Guðmundsdóttur, sem
er vellauðug og þykir sérlega
slyng í viðskiptum.
Samson-feðgar hafa verið
rausnarlegir við íslenska lista-
menn á síðustu árum og fóstr-
uðu meðal annars listamanna-
samfélagið Klink og Bank um
tveggja ára skeið. Feðgarnir eru
sömuleiðis helstu bakhjarlar
Listasafns íslands.
Baugur stigur nú áþekk skref
með væntanlegum samningi við
nokkra af helstu tónlistarmönn-
um landsins.
Með þessum hætti eru íslensk-
ir auðmenn og stórfyrirtæki
þeirra að sýna öfluga viðleitni
til að standa við baldð á íslensk-
um listamönnum svo um mun-
ar. En þetta er vonandi einung-
is byrjunin á því sem koma skal.
Fordæmið hefur verið skapað
og tónninn sleginn. Undirritað-
ur vill ganga svo langt að óska
íslcnskum listamönnum þess að
í framtíðinni sleppi þeir við ölm-
usumenguð listamannalaun frá
hinu opinbera og að í staðinn
kómi árangurstengdir samning-
ar við fyrirtæki, sem sjá hag sinn
vænstan með menningartengd-
um stuðningi. Þannig geta lista-
menn einbeitt sér að því sem
þeir gera best á meðan mark-
aðsfólkið finnur leiðir til þess að
skapa beinar og óbeinar tekjur
aflisíinni.
Menningin verður í askana
látin.

Efnisyfirlit
Bls
10
n
Bls. 12
Bls
20
21
meo Blönduós
Felldi tvö
afrísk dýr í
i Bls. 64
Bls. 70
0

1. Alþingismenn...
...þeir eru í frli eins
og fyrri daginn.
2. Fangar...
...þeirhafa
tlmann fyrirsér.
3. fþróttafréttamenn..
...og fá meira aö segja
borgað fyrir.
4. Fangaverðir...
-fylgjast með föngunum
fylgjast með boltanum.
5. Kennarar...
... eiga sammerkt með þingmönn-
um að eiga rlflegt sumarfrí.
Geir með breiða bakið
Það var dapurlegt að sjá Geir H.
Haarde halda þungbúna ræðu í hrá-
slagaveðri á þjóðhátíðardaginn, að
þurfa meðal annars að taka aftur lof-
orð um lækkun skatta og biðja fólk
að spara, eins og afar gerðu. Fortíðin
virðist vera að skjóta aftur upp koll-
inum og fólk farið að horfa í hverja
krónu eftir loforð hinna brosmildu
sem ríktu á sólskinsárunum. Sum-
ir stjórnmálamenn eiga ekki þau
ósköp skilið sem dynja á þeim. Geir
H. Haarde er einn þeirra.
Líklega hefur enginn ráðherra
í íslenskri stjórn-
málasögu þurft
að taka á sín-
ar herðar eins
mikinn og flók-
inn vanda og
hann. Flokk-
ur hans á sök á
þessu ásamt
þeim sem
fólk veigr-
ar sér við að nefna á nafn nema með
svartan ruslapoka á höfði. Geir hefur
þurft að taka skyndilega við embætti
forsætisráðherra af manni sem virð-
ist hafa brotnað niður. Önnur hæfari
skýring en sú sem er kennd við sál-
ina er varla til á tilhlaupinu. Við lif-
um á tímum sálarháska í heimi sem
veit fátt í sinn haus og lætur lappir
ráða. Einstaklingar og þjóðir eru á
flótta undan hörmulegum afleiðing-
um glæstrar tíðar.
Auðsæilega gerir hinn ágæti Geir
sér grein fyrir þessu fyrirbrigði. Það
er ekki að sjá að hann hafl gaman af
að hætta sér út í sjálfsmorðspólit-
ík sökum fífldirfsku. Hann er var-
færinn og veit að hann hefur marga
djöfla að draga sem aðrir en hann
hafa vakið og skilið eftir sig. Líklega
hefur hann notið þess að vera ut-
anríkisráðherra, en hætti snarlega
og skipaði í staðinn manneskju sem
lét fyrsta verk sitt vera að vísa frá sér
sinni fyrstu skyldu, að semja við Am-
eríkana.
Það lendir líka á Geir, eins og
hann væri allra-ráðherra-bak. Og síst
má gleyma einu. Hann hefur þurft að
víkja úr embætti hæfri konu úr flokki
sínum og fá það konu úr öðrum
flokki. Þannig hefur hann rofið, gegn
vilja sínum, það sem er kallað kynja-
hlutfall, til þess eins að friða einskis
nýtan flokk. Staðan er svo óvenju-
leg að femínistar þegja og hafa ekki
gert sér grein fyrir að slíkt gæti gerst.
Áður var konum stefnt gegn körlum,
nú konu gegn konu. Hvor er hæfari?
Karlmannasagan virðist hafa end-
urtekið sig: Sú fékk sem átti fenginn
ekki skilinn.
I Guöbergur Bergsson rithöfundur