Dagblaðið Vísir - DV - 23.06.2006, Blaðsíða 45

FÖSTUDAGUR 23. JÚNÍ2006 57
P
DV Menning
Elsta portrait verkið fundíð?
Ellilífeyrisþeginn Gerard Jourdy gerði merka uppgötvun síðast-
liðinn nóvember. Hann var við hellaskoðun í Vilhonneur-hellakerf-
inu í Frakklandi þegar hann rak augun í krot á hellisveggnum sem *
líktist mannsandliti. Myndin sýnir lóðrétt strik sem táknar nef, lóðrétt
þar fyrir ofan sem augu og stutta svarta ræmu fyrir munn. Eftir hálfs
árs rannsókn hefur menningarráðuneytí Frakklands komist að því að
myndin sé 27,000 ára gömul og mögulega elsta andlitsmálverk heims-
ins. Ástralskir hellamálverkasérfræðingar hafa hins vegar dregið fund-
inn í efa þar sem teikningar eftir frumbyggja hafa fundist þar á bæ sem
eru allt að 30,000 ára gömul og sýna mannverur að veiðum.
Leyndardómur býflugnanna er fyrsta skáldsaga bandaríska rithöfundarins Sue Monk
Kidd og kom hún út fyrir skömmu hjá bókaforlaginu Bjarti í íslenskri þýöingu Guð-
rúnar Evu Mínervudóttur.

:v. 'Mu'.-X
. .-v '
■Xj
' f. ■!
•t
r .. , í
I <■- v
I ' ‘ '

Sagan segir frá unglings-
stúlkunni Lily Owens sem býr á
bóndabæ í Suður-Karólínu með
vægast sagt kaldlyndum föður
sem hún kallar T. Ray, „af því að
pabbi hæfði honum engan veginn"
(6). Líf hennar er afar einmana-
legt og öll hennar tilvist einkenn-
ist af skorti á vinum, ást og móð-
urumhyggju en móðir hennar lést
af voðaskoti þegar Lily var fjögurra
ára. Minningar Lilyar um atburð-
inn eru óljósar en svo virðist sem
hún hafi í ógáti hleypt skotinu af.
Eina manneskjan sem veitir Lily
einhverja athygli er fóstra henn-
ar Rosaleen sem er svört
á hörund og lifir við tak-
mörkuð mannréttindi ffl
enda gerist sagan sum- ffl
arið 1964 þegar allt log-
ar í rasisma. En þetta M
santa sumar undirritaði H
forseti Bandaríkjanna VB
lög þess eðlis að svartir
skyldu fá kosningarétt og
þegar Rosaleen hyggst nýta sér
þann eft-
irsókn-
arverða
rétt verða
á vegi
hennar
þrír kyn-
þáttahat-
arar sem
koma
því A
leið-
ar að henni
er stungið í
W steininn. Eft-
' ir illa meðferð þar
tekur Lily til sinna
ráða, kemur fóstru
sinni til bjargar og
saman leggja þær á
flótta til staðar sem
kallast Tiburon en
það nafn fann Lily aft-
fr
SurMoNKKiDo
feyndardömur
kýflugnanna
■ . (K r/ «
t-S'ý'. w
i ■■■ •, ..ffe, ■.".
an á mynd sem móðir
hennar skildi eftir sig.
Leitin leiðir stöllurn-
ar á býflugnabúgarð
í eigu þriggja, svartra
systra sem heita
May, June og Aug-
ust en þær fallast á
að skjóta skjólshúsi
yfir þær í einhvern
tíma. Sumarið líður
við að Lily hjálpar til
við býflugnabúin en
Rosaleen við heimil-
isstörfin og báðar una þær sér hið
besta þó June sé reyndar fremur
tíkarleg við Lily í byrjun. En þrátt
fyrir góðan aðbúnað er Lily upp-
full af kvíða enda hefur hún log-
ið til um ferðalagið og er síhrædd
um að upp um þær komist og að
þær neyðist til að yfirgefa búgarð-
inn. Einnig er hún þjökuð af eftir-
sjá eftir móðurinni sem hún naut
svo takmarkað og óljósri sekt sem
hún kann ekki að skilgreina.
Átakanlegt er að skyggnast
inn í hugskot þessarar þjáðu stúlku
sem þrátt fyrir ungan aldur ber allar
heimsins áhyggjur á herðum sér og
hefur fram að fjórtán ára aldri lif-
að í helgreipum ofbeldisfulls föður.
Því á hún dálítið bágt með að með-
taka alla þá ást sem að henni bein-
ist á búgarðinum ekki einungis frá
Rosaleen og systrunum héldur líka
frá herskara kvenna sem reglulega
mætir á búgarðinn til að ákalla
Maríu mey. Við sögu kemur einnig
unglingspilturinn Zach sem hjálp-
ar til á búgarðinum en á milli hans
og Lilyar myndast sterk vin-
átta og einlæg ást. Þeg-
ar óumflýjanleg stund
sannleikans rennur
upp kemur ýmislegt
óvænt í ljós sem að hluta
til veldur Lily óbærilegum
sársauka en gerir henni jafnframt
kleift að halda áfram með líf sitt,
laust við kvíða, ástleysi og kvöl.
Leyndardómur býflugnanna
boðar dásamlegan vísdóm um lífið:
um mæður og dætur og allar þær
fjölmörgu konur sem víla ekki fyr-
ir sér að ganga hver annarri í móð-
urstað. Drifkraftur sögunnar er
móðurástin sem ekkert fær bugað
svo og kraftur sterkra kvenna sem
allt geta bara ef þær standa sam-
an. Inn í söguna fléttast frásagnir af
býflugnabúunum og leyndardómi
þeirra sem ef grannt er skoðaður
líkist glettilega samstöðu kvenna!
Þetta er bók sem maður get-
ur einfaldlega ekki lagt frá sér,
ekki einu sinni á meðan hrært er í
pottunum. Frásögnin er, þrátt fyr-
ir undirliggjandi hatur og ofbeldi,
þrungin brjálæðislegri fegurð og
göldróttri glettni sem er engu öðru
lík. Guðrún Eva Mínervudóttir sýn- í
ir af sér snilldartakta og á heiður !
skilinn fýrir frábæra þýðingu.
Leyndardómur býflugnanna
Sue Monk ICidd
Guðrún Eva Mínervudóttir
íslenskaði
Bjartur 2006
Bókmenntir
Sigríður Albertsdóttir
Baltasar Kormákur
Leikari, leikstjóri, framleiðandi
og handritshöfundur
Fæddur: 27. febrúar, 1966
Hæð: 186 cm
Augnlitur: Brúnn
Maki: Lilja Pálmadóttir
Baltasar er sonur Kristjönu
og Baltasars Samper sem hvort
tveggja er myndlistarfólk. Faðir
hans er spænskur en Kristjana ís-
lensk. Þaðan hefur Baltasar yngri
það framandi andlit og hár sem
hann er þekktur fýrir. Eftír að Balt-
asar útslaifaðist úr Leiklistarskóla
íslands lék hann í fjölda leiksýn-
inga og kvikmynda. Hann færði
sig síðan í auknu mæli í leikstjóra-
sætíð og hefur sett á fót fjölda afar
eftírminnilegra sýninga. Eftír vel
heppnaða uppfærslu af Hárinu
stofnaði Baltasar Loftkastalann í
samstarfi við nokkra félaga sína.
Þeir ráku leikhúsið um árabil og
þóttí það ferskur andvari í listalíf-
inu í bænum.
Ferill Baltasars Kormáks sem
kvikmyndaleikstjóra hófst á
myndinni 101 Reykjavík. Myndin
er byggð á bók Hallgríms Helga-
sonar og hlaut hún afar góða
dóma. Henni hefur verið dreift
hvað víðast af íslenskum myndum
erlendis. Baltasar vann með Hall-
grími að handritínu og var við-
fangsefnið honum mjög kunnugt:
Bóhemalíf í 101 Reykjavík. Næsta
mynd hans var Hafið og eftír það
A Little Trip to Heaven sem skart-
aði erlendum kvikmyndastjörn-
um í aðalhlutverkum. Gagnrýn-
endur jafnt sem aðdáendur bíða
spenntír eftír nýjustu mynd hans,
Mýrinni.
Þegar Gríman, íslensku leik-
listarverðlaunin, voru afhent fýr-
ir viku stóð Baltasar upp úr sem
óumdeildur sigurvegari kvölds-
ins. Hann var útnefndur sem leik-
stjóri ársins og sýning hans og
Péturs Gauta sú besta. Þrír leikar-
ar úr sýningunni fengu verðlaun
fýrir leik sinn í verkinu.
Um þessar mundir vinnur
Baltasar að eftírvinnslu Mýrar-
innar og er myndin væntanleg í
haust.