Foreldrablaðið - 01.01.1962, Page 18

þarfnast sérkennslu, séu greindarsljó.
30% eru önnur afbrigði frá því norm-
ala, svo sem böm með lestrar- og rétt-
ritunarörðugleika, heymar- og sjón-
galla, hegðunarvandkvæði, lömun og
aðra vanheilsu. Þessi greindarsljóu
börn eru með I.Q. frá 60—80, en auð-
vitað eru frávik frá því á báða vegu.
Hins vegar era mörg böm með þessa
greind í hinum venjulega skóla, þar
sem skipan sérkennslu er í góðu horfi,
og ná þar viðunandi árangri. Þar er
um að ræða böm, sem hafa góða skap-
gerð og heimili, sem hlynna að og
hjálpa þeim.
Menn eru ekki á eitt sáttir um það,
hvað sá hópur er stór, sem á sérkennslu
þarf að halda. Samkvæmt norskri at-
hugun frá 1960 em 10% bama þar i
landi talin þurfa þess háttar fræðslu.
Hjá Svíum er og hefur verið um
stöðugan vöxt að ræða á þessu sviði.
Þróun þar í landi hefur farið eftir
landshlutum, borgir og bæir gera meira
í þessu efni en sveitir, og er það mjög
eðlilegt. Eigi svipað ástand að ríkja í
þessum málum hér og í nágrannalönd-
um okkar, verður Reykjavík og aðrir
bæir að reikna með svipaðri hlutfalls-
tölu hjálparskólabama af skólaskyldum
börnum eins og borgir og bæir í þeim
löndum.
Hins vegar er ekki rétt að miða við
hlutfallstölu landanna í heild, sem er
miklu lægri, vegna þess að fræðslu-
héruð í sveitum draga hana niður. Þó
skal það tekið fram, að sveitir þessara
landa leitast nú mjög við að auka
hjálparskólastarfsemi hjá sér. Hins veg-
ar er á það að líta, að ýmsar ástæður
em þess valdandi, að framkvæmd þess-
ara mála er ekki eins brýn í sveitum
og getur verið mjög erfið í framkvæmd.
Til þess að varpa nokkuð skýrara
16 foreldrablaðið
ljósi á, hvernig þessi mál hafa þróazt
hjá Svíum, ætla ég að nefna fáar töl-
ur. Árið 1950—51 eru 19.418 deildir
í skólum sveitanna. Þar af vom 162
hjálpar- eða sérdeilidir eða 0.8%.
I borgum var þetta sama skólaár
10.057 deildir og þar af 1.018 hjálpar-
og sérdeildir eða 10.1%. Síðan má
heita stöðugur stígandi á þessum vett-
vangi fram til þessa dags, og þó örari
í sveitunum, enda má sjá, að 1950 hef-
ur þetta verið komið í nokkuð gott horf
í bæjunum.
Árið 1959—60 eru 20.419 deildir í
skólum sveitanna, en þá era sérdeild-
irnar orðnar 843 eða 4.1%.
1 borgum voru þetta sama skólaár
15.799 deildir, þar af 1891 sérdeild eða
12%. 1 allri Svíþjóð nutu 36 þús. nem-
endur kennslu í þessum 2734 hjálpar-
og sérdeildum þetta ár samkvæmt töl-
um úr Statistisk Tidskrift 10 h. 1960.
Á tímabilinu 1955 til 1961 fjölgar
sér- og hjálpardeildum í Svíþjóð á 2.
hundrað á ári, meðan venjulegum
deildum fjölgar um 500 á ári. Þetta
sýnir mjög glöggt, hver gróska ríkir í
þessum málum hjá Svíum.
Samkvæmt lögum þar í landi mega
hjálpar- og sérdeildir nema 15% af
deildafjölda í heild og er Stokkhólmur
að ná því marki. Það samsvarar því,
að rúmlega 7. hver deild sé hjálpar- eða
sérdeild. Það er rétt að taka það skýrt
fram, að %-tala nemenda er að sjálf-
sögðu lægri en %-tala bekkjadeilda,
þar sem meðaltal nemenda í hjálpar-
og sérdeildum er 14.4 í sveitum og 14
í borgum skólaárið 1959-—60, en að
sjálfsögðu er það miklu hærra í venju-
legum deildum. I annan stað kemur
það fram, hvað hlutfallstala sérdeilda-
og hjálparskólabama er mishá. I Stokk-
hólmi eru 8% bamanna í hjálpar- og