Fréttablaðið - 26.07.2012, Blaðsíða 16

16 26. júlí 2012 FIMMTUDAGUR
Grein Júlíusar Valdimarssonar, for-manns Húmanistaflokksins, hér í
blaðinu í gær veitir kærkomið tækifæri
til að leiðrétta útbreiddan misskilning
um þau ákvæði í frumvarpinu er varða
beint lýðræði. Ranghermt er að mál-
skotsréttur forseta skerðist og að sam-
kvæmt því hefði ekki mátt kjósa um
Icesave.
Hið rétta er að heimild forseta til að
synja lögum staðfestingar helst óbreytt-
ur. En að auki kemur réttur tíu prósenta
kjósenda til að vísa lögum í þjóðar-
atkvæði að eigin frumkvæði. Aðeins í
seinna tilvikinu eru undanskilin fjárlög,
fjáraukalög, lög sem sett eru til að fram-
fylgja þjóðréttarskuldbindingum og lög
um skattamálefni og ríkisborgararétt.
Með öðrum orðum skerðist málskots-
réttur forseta alls ekki en við bætist
álíka réttur tíu prósenta kjósenda með
framangreindum takmörkunum. Því
hefði forseta eftir sem áður verið heim-
ilt að vísa Icesave í þjóðaratkvæði.
Þá fá tvö prósent kjósenda heimild til
að leggja fram mál á Alþingi án skuld-
bindinga og tíu af hundraði kjósenda
geta lagt frumvarp til laga fyrir Alþingi
sem þinginu er skylt að afgreiða eða
setja málið í þjóðaratkvæði ella. Því til
viðbótar eru svo ýtarleg ákvæði um afar
virkt persónukjör til Alþingis.
Með því að samþykkja frumvarp
Stjórnlagaráðs í atkvæðagreiðslunni 20.
október næstkomandi færist Ísland úr
hópi þeirra ríkja á Vesturlöndum sem
viðhafa hvað minnst beint lýðræði yfir í
þann þar sem það er hvað virkast.
Með öðrum orðum
skerðist málskotsréttur
forseta alls ekki en við bætist
álíka réttur tíu prósenta kjós-
enda.
FRÉTTABLAÐIÐ Skaftahlíð 24, 105 Reykjavík SÍMI: 512 5000, ritstjorn@frettabladid.is FRÉTTASTJÓRAR: Arndís Þorgeirsdóttir arndis@frettabladid.is, Kristján Hjálmarsson, kristjan@frettabladid.is Trausti Hafliðason trausti@frettabladid.is og Atli Fannar Bjarkason (dægurmál) atlifannar@frettabladid.is
HELGAREFNI: Sigríður Björg Tómasdóttir, ritstjórnarfulltrúi, sigridur@frettabladid.is MENNING: Bergsteinn Sigurðsson bergsteinn@frettabladid.is FÓLK OG SÉRBLÖÐ: Elín Albertsdóttir elin@365.is og Vera Einarsdóttir vera@365.is
ÍÞRÓTTIR: Sigurður Elvar Þórólfsson seth@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Pjetur Sigurðsson pjetur@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Kolbrún Ingibergsdóttir kolbrun@frettabladid.is
ÚTGÁFUFÉLAG: 365 miðlar ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Ingibjörg S. Pálmadóttir FORSTJÓRI OG ÚTGÁFUSTJÓRI: Ari Edwald
RITSTJÓRI: Ólafur Þ. Stephensen olafur@frettabladid.is AÐSTOÐARRITSTJÓRI: Steinunn Stefánsdóttir steinunn@frettabladid.is
Fréttablaðið kemur út í 90.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að
fá blaðið í völdum verslunum á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í
gagnabönkum án endurgjalds. Issn 1670-3871
greinar@frettabladid.is
FRÁ DEGI TIL DAGS
HALLDÓR
Beint lýðræði í frumvarpi
Stjórnlagaráðs
Stjórn-
skipun
Eiríkur
Bergmann
Stjórnmála-
fræðingur, sat í
Stjórnlagaráði
Lýðræðinu bjargað
Tæpt stóð það um hríð, en sem
betur fer tókst Íslendingum að bjarga
lýðræðinu í síðustu forsetakosning-
um. Fyrstu skoðanakannanir bentu til
þess að Þóra Arnórsdóttir hefði sigur,
en eins og alkunna er var Ólafur
Ragnar Grímsson endurkjörinn.
Og nú hefur hann lagt mat sitt
á þýðingu þess. „Niðurstöður
forsetakosninganna eru sigur
fyrir lýðræðisþróun á Íslandi
frekar en persónulegur
sigur minn,“ sagði Ólafur,
hógvær að vanda, við
franska sjónvarpsstöð.
Í þessum orðum felst
að sjálfsögðu að með annarri niður-
stöðu hefði lýðræðisþróun farið á
verri veg. Nú er bara að óska þess að
Ólafur sýni ábyrgð að fjórum árum
liðnum og bjargi lýðræðinu enn á ný.
Siðferði hvergi nærri
Þorkell Sigurlaugson, stjórnar-
formaður Framtakssjóðs Íslands,
segir sjóðinn ekki geta sest í
siðferðislegt dómarasæti þegar
kemur að sölu eigna. Tilefnið
var sala Kvosar til Plast-
prents, en spurninga-
merki hefur verið sett
við hana vegna
skuldaafskrifta.
En að fylgja stefnunni?
Framtakssjóður er í eigu lífeyris-
sjóðanna, en óhætt er að segja að
orðspor þeirra er ekki sem best
þessi misserin. Þegar stefna sjóðsins
er skoðuð kemur í ljós að hlutverk
sjóðsins er að lögð sé áhersla á fag-
mennsku í vinnubrögðum þannig að
traust og tiltrú skapist á starfseminni.
Þá er horft til reglna SÞ um
ábyrgar fjárfestingar. Hvers
vegna fór sjóðurinn ekki
bara eftir eigin stefnu, setti
sér siðferðisviðmið og
hafði allt uppi á borðum?
kolbeinn@frettabladid.isO
rkustofnun gaf í gær út rannsóknarleyfi til Lands-
virkjunar vegna virkjunar í Stóru Laxá í Hruna-
mannahreppi. Landsvirkjun hyggst rannsaka hag-
kvæmni þess að að nýta rennsli árinnar og fall frá
miðlunarlóni í Illaveri að fyrirhugaðri virkjun sem
yrði skammt frá Hrunakrók í Hrunamannahreppi.
Lög um verndar- og nýtingaráætlun vegna virkjunar fallvatna
og háhitasvæða voru samþykkt á síðasta ári en þau lög eru rammi
um lagalegan sess rammaáætl-
unar um vernd og nýtingu nátt-
úrusvæða sem enn er í vinnslu.
Svæðið sem um ræðir er ekki
að finna í þeirri flokkun sem nú
liggur fyrir.
Hjá Orkustofnun bíða nú
umsóknir um rannsóknarleyfi
vegna virkjana á þremur svæð-
um sem öll eru í biðflokki í drögum að rammaáætlun. Þar er
um að ræða virkjun við Hagavatn, í Hvítá ofan við Gullfoss og í
Skjálfandafljóti.
Í frétt blaðsins á þriðjudag kom fram það sjónarmið Guðna
Jóhannessonar orkumálastjóra að rammaáætlun hefði ekki
lagalegt gildi þar til lokið hefði verið við gerð hennar. „Við í
stjórnsýslunni getum ekki farið eftir einhverjum frumvörpum
eða tillögum sem liggja frammi,“ segir hann. „Sérstaklega ekki
með tilliti til þess að löggjafinn hefur haft þær undir höndum
töluvert lengi án þess að samþykkja þær. Þá fer auðvitað að falla
svolítið á þær.“
Það hlýtur að vekja furðu að Orkustofnun skuli velja að líta
fram hjá þeirri vinnu sem unnin hefur verið í löngu og ítarlegu
ferli við gerð rammaáætlunar. Ætla mætti að hægt væri að benda
á þau drög að rammaáætlun sem nú liggja fyrir í rökum fyrir
því að bíða með veitingu rannsóknarleyfa vegna verkefna sem
nú eru flokkuð í biðflokk. Auk þess má benda á að með setningu
laganna liggur fyrir að Alþingi ætlar að leggja línur um nýtingu
landssvæða og náttúruauðlinda. Þá ætlan þingsins ætti ekki að
virða að vettugi.
Orkumálastjóri hefur meira að segja sjálfur setið í verkefnis-
stjórn rammaáætlunar og þekkir því vel til ítarlegs ferlis áætl-
unarinnar og mikilvægis þess að það sé virt í hvívetna eins og
Svandís Svavarsdóttir umhverfisráðherra benti á í frétt blaðsins
í gær.
Tilgangur rammaáætlunar er að fyrir liggi skýr sýn á það
hvernig háttað sé sambúð náttúru og nýtingar. Líklega er of mikil
bjartsýni að ætla að með henni muni ríkja alger friður bæði um
þau svæði sem á að vernda og þau sem á að nýta. Línurnar verða
þó í það minnsta skýrari og vonast verður til að orkufyrirtækin
einbeiti sér að þeim virkjanakostum sem sátt hefur náðst um. Þar
til rammarnir liggja fyrir er mikilvægt að framkvæmdavaldið
flani ekki að ákvörðunum um nýtingu náttúrusvæða.
Útgáfa rannsóknarleyfis vegna Stóru Laxár og umsóknir um
rannsóknarleyfi vegna þriggja virkjana í biðflokki eru brýn
áminning um mikilvægi þess að ljúka vinnunni við rammaáætlun.
Stjórnvöld bíði með útgáfu rannsóknarleyfa:
Ljúka verður við
rammaáætlun
Steinunn
Stefánsdóttir
steinunn@frettabladid.is
SKOÐUN