Fréttatíminn - 22.06.2012, Blaðsíða 12

Komdu í Vodafone 250
og lækkaðu símreikninginn
Þín ánægja er okkar markmið
Vodafone 250 – vinsælasta farsímaáskriftin*
Þú borgar aðeins 2.980 krónur á mánuði og færð 250 mínútur,
250 SMS og 100 MB gagnamagn. Virði pakkans er allt að
9.000 krónum. Fáðu þér áskrift með inniföldu gagnamagni
og breyttu þér úr snjallsímaeiganda í snjallsímanotanda.
250
MIN
250
SMS
100
MB
2.980 kr.
á mánuði
*hjá Vodafone, sjá vodafone.is
einangrunar. Sumir upplifa einnig til­
finningalega vanlíðan, svo sem doða,
vonleysi, kvíða, samviskubit og jafn­
vel þunglyndi,“ segir jafnframt.
Atvinnuleitendur með litla mennt­
un umfram grunnskólapróf eru fjöl­
mennasti hópurinn á atvinnuleysis­
skrá og þeir sem standa verst innan
hópsins. Þeir eiga erfiðara með að fá
vinnu og voru áður með lágar tekjur.
Atvinnuleitendur með börn á fram­
færi eru einnig hópur sem stendur
illa vegna þess hversu erfitt þeir eiga
með að ná endum saman og standa
við skuldbindingar sínar.
Tungumálaörðugleikar einangra
Ástæður þess að innflytjendur standa
höllum fæti í samfélaginu eru meðal
annars þær að hluti innflytjenda tala
litla eða enga íslensku og eru þeir
berskjaldaðastir í þessum hópi, eru
jafnvel einangraðir og skortir félags­
legt stuðningsnet. Án tungumáls­
ins eiga þeir erfitt með að taka þátt
í því sem samfélagið hefur upp á að
bjóða sem gerir það að verkum að
þeir einangrast félagslega og skortir
tengslanet, meðal annars við að finna
aðra vinnu ef svo ber undir. Börn inn­
flytjenda standa einnig höllum fæti.
Þau búa oft við hindranir og þurfa að
tileinka sér nýja menningu og læra
nýtt tungumál.
Eins og áður segir eru börn inn­
flytjenda sá hópur á Íslandi sem,
samkvæmt UNICEF, býr við hvað
mesta fátækt. Í úttekt Rauða kross­
ins kemur fram að berskjaldaðastir
í hópi innflytjenda eru þeir sem tala
litla eða enga íslensku og þeir sem
eru félagslega einangraðir og skortir
stuðningsnet. Margir telja að lök
íslenskukunnátta sé helsta ástæðan
fyrir því að innflytjendur eru í þess­
ari erfiðu stöðu. Vegna tungumála­
erfiðleika eiga þeir erfitt með að taka
þátt í öllu því sem samfélagið hefur
upp á að bjóða sem svo aftur gerir
það að verkum að þeir einangrast
félagslega og skortir tengslanet.
Barbara Kristvinsson er ráðgjafi
fyrir innflytjendur hjá Reykjavíkur­
borg og formaður Samtaka kvenna
af erlendum uppruna. Hún segir
ástæður fyrir bágri fjárhagsstöðu
sumra innflytjanda margvíslegar en
margir þeirra vinna láglaunastörf
og/eða eru atvinnulausir. „Þeir koma
hingað jafnvel með litla menntun og
reynslu og fá þar af leiðandi einungis
störf með lægstu launin. Hins vegar
kemur hingað einnig vel menntað
fólk með mikla reynslu sem það fær
ekki metið, oft út af skorti á íslensku­
kunnáttu. Þetta bitnar síðan allt á
börnunum, eins og fram kemur í
skýrslu UNICEF,“ segir Barbara.
Hún segir að þótt mikið hafi verið
gert í því að bæta aðgengi innflytj­
enda að tungumálanámi megi þar
enn gera betur. „Ég myndi vilja sjá
ókeypis eða mjög ódýr námskeið
fyrir innflytjendur, jafnvel íslensku­
kennslu og félagsfræðslu. Jafnframt
væri til bóta ef aukin áhersla væri
lögð á að mennta kennara til að
kenna íslensku sem annað tungu­
mál,“ segir Barbara.
Hún bendir á að innflytjendur sem
eru atvinnulausir fái íslenskunám­
skeið á vegum Vinnumálastofnunar,
sem sé vel. „Hins vegar verða þeir
sem eru í vinnu að sækja námskeið
utan vinnutíma sem reynist fólki oft
erfitt. Eftir langan vinnudag þarf fólk
að sinna heimili og börnum og er oft
einfaldlega of þreytt til að fara síðan
á íslenskunámskeið á kvöldin.“ Hún
bendir á að í góðærinu hafi mörg
fyrirtæki boðið innflytjendum upp á
íslenskunámskeið á vinnutíma. „Eftir
hrun hefur þetta meira og minna
verið lagt niður,“ segir Barbara.
Ekki viljaleysi um að kenna
Litla íslenskukunnáttu má þannig
ekki einungis rekja til viljaleysis fólks
til að læra, að því er fram kemur í
skýrslu Rauða krossins. „Ástæðan
getur einnig verið sú að innflytjendur
eru oft í láglaunastörfum og þurfa að
vinna mikið, auk þess sem íslensku­
kennsla á landsbyggðinni er eins­
leit og hentar ekki innflytjendum af
öllum þjóðernum.“
Í skýrslunni koma fram áhyggjur
af börnum innflytjenda. „Þau búa oft
við hindranir og þurfa að tileinka sér
nýja menningu og læra nýtt tungu­
mál. Börn sem koma úr framandi
menningu og eru með annan litarhátt
eru sérstaklega viðkvæm. Sá hópur
barna innflytjenda sem kemst ekki í
framhaldsskóla vegna slakrar tungu­
málakunnáttu og nær því ekki að
mennta sig fer stækkandi. Börn sem
hvorki tala móðurmál sitt vel né ná
góðum tökum á íslenskunni eru einn­
ig stækkandi hópur og áhyggjuefni.“
Aðrir hópar innflytjenda, sem oft
eru nefndir af viðmælendum, eru
hælisleitendur, flóttafólk, aldraðir og
fólk sem býr við takmörkuð réttindi
innan kerfissins. Þar má taka sem
dæmi fólk utan EES­svæðisins og þá
sem eru án dvalarleyfis og eiga þar
af leiðandi hvorki rétt á félagslegri
aðstoð né bótum. „Þessir einstak­
lingar þora ekki að leita sér hjálpar
eða aðstoðar af ótta við að fá ekki
ríkisborgararétt seinna meir. Þeir eru
líka algjörlega háðir vinnuveitendum
sínum og auðvelt að svína á þeim,“
sagði starfsmaður hjálparsamtaka og
fram kemur í skýrslunni.
Skortvísitala barna mæld í fyrsta
sinn
Í skýrslunni, sem ber heitið Report
Card 10: Measuring Child Poverty,
er að finna nýstárlega leið til að
mæla „barnafátækt“ í velmegandi
ríkjum. Það er gert með mæl­
ingu á svokallaðri „skortvísitölu
barna“. Samkvæmt skýrslunni
líður barn efnislegan skort ef það
hefur ekki aðgang að tveimur eða
fleiri atriðum af fjórtán sem talin
eru ákvarða lífsgæði í efnameiri
ríkjum heims. Þar má nefna þrjár
máltíðir á dag, að minnsta kosti
tvö pör af skóm, rými og næði
til að vinna heimavinnu, mögu­
leika á tómstundaiðkun, efni sem
nægja til að halda afmælisveislu
fyrir barnið og burði til þátttöku í
ferðalögum og viðburðum á veg­
um skóla. Stuðst er við nýjustu
tölur sem aðgengilegar eru en
þær eru frá árinu 2009.
„Skýrslan tilheyrir Report
Card­rannsóknarritröð UNICEF
sem er merkileg fyrir þær sakir
að hún er viðleitni til að ná til
allra berskjölduðustu barnanna
í ríkjum sem hafa almennt náð
tökum á þeim stóru ógnum sem
blasa við öðrum börnum heims­
ins, svo sem barnadauða og
bráðavannæringu. Hér er verið að
þróa mælitæki og aðferðir til að
ná til viðkvæmustu hópa barna í
efnameiri ríkjum. Mikilvægt er
að finna þessa hópa til að ekkert
barn falli á milli fjala,“ segir Stef­
án Ingi Stefánsson, framkvæmda­
stjóri UNICEF á Íslandi. „Skýrsl­
an sýnir hversu mikilvægt það
er að mæla barnafátækt – bæði
þegar vel árar en ekki síst þegar
kreppir að eins og nú. Börn eru
viðkvæmasti þjóðfélagshópurinn
og umfang og eðli barnafátæktar
er skýr endurspeglun á aðstæðum
í samfélaginu í heild. Við þurfum
nýrri tölur og reglulegri mæling­
ar, bæði á hlutfallslegri fátækt og
skorti á lífsgæðum,“ segir Stefán.
Samkvæmt
skýrslunni
líður barn
efnislegan
skort ef það
hefur ekki
aðgang að
tveimur
eða fleiri
atriðum af
fjórtán sem
talin eru
ákvarða lífs-
gæði í efna-
meiri ríkjum
heims.
12 fréttaskýring Helgin 22.-24. júní 2012