Fréttablaðið - 30.06.2014, Blaðsíða 13

MÁNUDAGUR 30. júní 2014 | SKOÐUN | 13
Í DAG
Guðmundur Andri
Thorsson
rithöfundur
Hér á landi er viss tilhneiging
til að lifa sig inn í hlutskipti
eða hugmynd án þess að veru-
leikinn sé endilega alltaf hafð-
ur með í ráðum. Sama þjóð og
taldi ekki eftir sér að áminna
fjölmenningarsamfélög Evr-
ópu strengilega um að sýna
enga fordóma lét skömmu
síðar borgarstjórnarkosningar
snúast um hugsanleg vanda-
mál kringum órisna mosku
sem að dómi fjölda manns –
fordómi – myndi leiða til nauð-
ungarhjónabanda í stórum stíl
og jafnvel innleiðingu sjaría-
laga hér á landi.
Og nú er okkur ætlað að
trúa því að Akureyri sé jaðar-
byggð, sem þurfi sárlega á því
að halda að fólk sé flutt þang-
að nauðungarflutningum enda
sé það stórfellt hagsmunamál
svonefndrar „landsbyggðar“
að fólki sé gert að búa utan
Reykjavíkur.
„Landsbyggðin“?
Eru það hagsmunir fólks á
Flateyri að Fiskistofa starfi á
Akureyri fremur en í Reykja-
vík? Breytir það einhverju
fyrir fólk á Höfn í Hornafirði?
Líta íbúar í Vík í Mýrdal á
Akureyri sem sína höfuðborg?
Eru Akureyri og Hellisandur
einhvers konar eining sem
standi andspænis Reykjavík?
Eða eiga kannski Akureyri og
Stykkishólmur það eitt sam-
eiginlegt að vera ekki Reykja-
vík? Er það nóg?
Hver er þessi „lands-
byggð“? Allt sem er ekki
Reykjavík? Íslendingabyggðir
utan Reykjavíkur? Eru þá
Kaupmannahöfn og Winni-
peg „landsbyggðin“? Og ef við
höldum okkur við þessa eyju:
hvar drögum við mörkin? Er
Álftanes „landsbyggðin“?
Kópavogur? Skútuvogur?
Grensásvegur?
Síðast þegar ég gáði var
Akureyri blómlegt bæjar-
félag og Akureyringar stoltir
og harðmæltir, myndarlegt
fólk upp til hópa, duglegir
að þvo bílana sína og klippa
hekkin; vinnusamt og vandað
fólk sem ekki þarf á neinni
ölmusu að halda, og allra síst
því að fólk sé neytt til þess að
flytja þangað frá Reykjavík.
Það hlýtur að vera óskemmti-
legt að fá nágranna sem látinn
hefur verið flytja í götuna til
manns. Á Akureyri eru ágætir
innviðir og haldi þeir áfram
að reka sitt góða leikfélag,
rækta kórana sína fínu, hlúa
að þeirri merkilegu myndlist-
arhefð sem bærinn á – gæti
þeir þess að eiga góða skóla,
góða heilbrigðisþjónustu,
skemmtilegt íþróttastarf og
fallegan miðbæ – rækti þeir
sem sagt garðinn sinn á öllum
sviðum – þá dafnar bærinn
því að það er alveg rétt sem
Sigmundur Davíð segir, að það
er gott að búa á Akureyri og
Norðurlandi yfirleitt. En fólk
verður að fá að fara þangað
á eigin forsendum – eða að
minnsta kosti öðrum forsend-
um en þeirri að afla honum
atkvæða í bænum.
Sjálfur er Sigmundur Davíð
aðkomumaður að sunnan. Og
vill nú vera velgjörðarmaður
að sunnan. Hann sáldrar silfr-
inu úr opinberum sjóðum í
þetta kjördæmi og hyggst nú
skikka sjötíu manna vinnustað
til að flytja norður, með manni
og mús: Ykkur mun víst líða
vel á Akureyri, segir hann
eins og hann ráði því eitthvað
hvernig fólki líður einhvers
staðar. Hvert er umboð hans?
Hann er með rúm tuttugu og
fjögur prósent atkvæða í síð-
ustu alþingiskosningum á bak
við sig; samkvæmt könnunum
nýtur flokkur hans um þessar
mundir stuðnings um tólf pró-
senta landsmanna.
Pólaríseringin
Auðvitað er borgarlífið í
Reykjavík um sumt ólíkt því
sem gerist annars staðar á
landinu. En við skulum heldur
ekki lifa okkur of mikið inn í
þann mun, eins og manni virð-
ist vera tilhneiging til að gera
um þessar mundir. Reykja-
vík er ekki heimsborg heldur
safn þorpa. Flestir Reykvík-
ingar hafa tengsl við aðra
staði á landinu. Reykjavík á
sitt frjálsræði þar sem börnin
mega ólmast úti og sín skíða-
svæði, sína hestamennsku
og sínar bensínstöðvar, rétt
eins og aðrir bæir; hún á sitt
fásinni og sína einsemd rétt
eins og aðrir bæir; sitt skíta-
veður og sinn gráma; sínar
bílskúrshljómsveitir og sitt
bryggjudorg, rétt eins og
aðrir bæir. Það er vissulega
fleira fólk í Reykjavík en í
öðrum bæjum en á góðviðris-
degi er samt meiri borgar-
bragur á göngugötunni á
Akureyri en í Austurstræti.
Ef við höfum á annað borð
áhuga á að halda saman
íslensku ríki þar sem búi eitt-
hvert mengi sem kenna má við
íslenska þjóð er þessi póla-
væðing varasöm. Hún hentar
óprúttnum pólitíkusum sem
vilja láta sem svo að þeir gæti
hagsmuna síns kjördæmis af
harðfylgi, með því að veita
þangað opinberu fé. En þeir
leiðrétta ekki það sem skiptir
máli. Aðförin að lífsafkomu
fólks í dreifðum byggðum
landsins er ekki fólgin í því að
opinberar stofnanir séu stað-
settar í höfuðborginni þar
sem stjórnsýslan er, heldur
hinu að sjávarbyggðirnar hafa
sumar hverjar misst réttinn
til þess að sækja lífsbjörgina
sem er að finna í hafinu allt í
kring. Það er stóra málið fyrir
„landsbyggðina“, ekki hitt að
láta velgjörðarmenn mylgra í
sig smáræði samkvæmt smá-
skammtalækningum stjórnar-
flokkanna, sem styðja með
ráðum og dáð það fyrirkomu-
lag að óveiddur fiskurinn í
sjónum sé í eigu örfárra kvóta-
fursta sem fá að ráðskast að
vild með fjöregg byggðanna.
Þeim hentar að benda á
Reykjavík sem keppinaut
„landsbyggðarinnar“ en við
eigum ekki að hlusta á þetta
latteþvaður í þeim. Það var
vel til fundið að fá karlakór-
inn Heimi til að syngja á 17.
júní – ekki af því að þar með
væri Reykjavík hernumin
heldur af því að hann er part-
ur af reykvískri menningu,
rétt eins og graffið og rappið
úr Vesturbænum í Reykjavík
og Breiðholtinu er partur af
skagfirskri menningu. Akur-
eyri er ekki „landsbyggðin“,
alls staðar sniðgengin, heldur
ríkt samfélag sem allra síst
þarf á velgjörðarmönnum að
halda.
Velgjörðarmaður að sunnan
Sjálfur er
Sigmundur
Davíð aðkomumaður
að sunnan. Og vill nú
vera velgjörðarmaður
að sunnan. Hann sáldrar
silfrinu úr opinberum
sjóðum í þetta kjördæmi
og hyggst nú skikka
sjötíu manna vinnustað
til að flytja norður, með
manni og mús.
citroen.is
C3
LÆGRA VERÐ - FRÁ 2.250.000 KR.
Brimborg og Citroën áskilja sér rétt til að breyta verði og búnaði án fyrirvara. Útbúnaður getur verið frábrugðinn mynd í auglýsingu.
Nýir og notaðir bílar: Söludeild er opin alla virka daga kl. 9-17.

Við frumsýnum nýja bíltækni á lægra verði. Hinar nýju PureTech vélar frá Citroën hafa meiri kraft, lægri eldsneytiseyðslu
og 25% minni losun koltvísýrings en fyrri kynslóðir slíkra véla. Eldsneytiseyðsla Citroën C3 með nýju PureTech vélinni er
aðeins 4,3 l/100 km í blönduðum akstri.
Brimborg Reykjavík: Bíldshöfða 8, sími 515 7040 I Brimborg Akureyri: Tryggvabraut 5, sími 515 7050
Komdu og reynsluaktu vel búnum Citroën C3.
CRÉATIVE TECHNOLOGIE
NÝR CITROËN C3
LÆGRA BÍLVERÐ - MINNI EYÐSLA
Ritstjóri Fréttablaðsins, Ólafur
Stephensen, lofsamar áfanga-
skýrslu stjórnarskrárnefndar
undir forystu Sigurðar Líndal.
Segir hana góða byrjun og betri
en klúður stjórnlagaráðs sem
sett hafi fram illa ígrundaðar til-
lögur, mótsagnakenndar og inni-
bera gríðarlega stjórnskipunar-
lega óvissu. Fróðlegt væri að fá
nánari útlistingu á þessu í næsta
ritstjórnarpistli. Sannleikurinn
er sá að stjórnlagaráð áttaði sig
fljótt á því að enngildandi stjórnarskrá var og er
barn síns tíma. Hún fjallar að stórum hluta um for-
setann, valdmörk eru óskýr og í hana vantar auð-
linda- og umhverfisákvæði. Með frábært undir-
búningsstarf stjórnlaganefndar í höndunum og
áherslur þjóðfundar um jafnt atkvæðavægi, per-
sónukjör og beint lýðræði var niðurstaða stjórn-
lagaráðsliða ótvírætt sú að betra væri að semja
nýja stjórnarskrá en að lappa upp á þá gömlu.
Ólafur Stephensen fagnar því að breytingar á
stjórnarskrá séu nú ræddar í aflokaðri, flokkspóli-
tískri nefnd. Hann er hvorki sá fyrsti né eini því
þessi háttur hefur verið á hafður allt frá fyrstu
endurskoðun stjórnarskrárinnar í byrjun lýðveld-
istímans. Samstaða um gagngerar breytingar hefur
aldrei náðst og öll þessi yfirlega engu þjónað nema
til að fresta valdaafsali ráðamanna til þjóðarinnar.
Nefnd Sigurðar Líndal mun ekki skipta sköpum og
áfram munu frekustu dætur og synir þessa lands
flíka eiginhagsmunum í skjóli lögleysu. Tillögur
stjórnlagaráðs kröfðust hinsvegar nýrra leikreglna.
Ólafur Stephensen gerir lítið úr þeim fullyrðing-
um sumra stjórnlagaráðsmanna að hunsun þjóð-
aratkvæðagreiðslunnar 2012 um tillögur stjórn-
lagaráðs sé ígildi valdaráns. En þó skriðdrekar
og byssur komi hvergi nærri liggur þjóðarvilji
fyrir, tillögurnar hlutu blessun afgerandi meiri-
hluta þeirra sem kusu að láta sig málið varða.
Vissulega var þjóðaratkvæðagreiðslan ráðgefandi
en hlutverk hennar skýrt: Að ljúka því ferli sem
fólst í því að láta þjóðina smíða sína eigin stjórnar-
skrá. Að svipta þjóðina svo þessu réttfengna valdi
og umsnúa niðurstöðunni hlýtur að mega kallast
valdarán.
Í lok ritstjórnarpistils síns lýsir Ólafur Stephen-
sen tillögum stjórnlagaráðs sem hrærigraut og
stjórnlagaþinginu sem misheppnaðri tilraun. Hafi
Ólafur mætt á kjörstað í kosningunum um tillögur
stjórnlagaráðs hefur atkvæði hans væntanlega fall-
ið í samræmi við þessi orð hans. Hinir voru fleiri
sem litu tillögurnar öðrum augum og kallast það
lýðræði. Höfum það hugfast.
Vond töf
STJÓRNARSKRÁ
Lýður Árnason
læknir og vaktstjóri
Lýðræðisvaktarinnar