Fréttablaðið - 11.02.2017, Qupperneq 87

Tilkynningar um merkis atburði, stórafmæli og
útfarir má senda á netfangið timamot@365.is.
Auglýsingar á að senda á auglysingar@frettabladid.is eða
hringja í síma 512 5000.
Okkar ástkæra
Jenný Jónsdóttir
Markarvegi 17,
lést á Sólteigi, Hrafnistu, laugardaginn
4. febrúar. Útförin fer fram frá Áskirkju
þriðjudaginn 14. febrúar kl. 13.00.
Grímur Ormsson
Birna Grímsdóttir Benedikt Jóhannsson
Inga K. Grímsdóttir
Óðinn Grímsson Kristín Birgisdóttir
barnabörn og barnabarnabörn.
Elskulegur eiginmaður minn, faðir
okkar, tengdafaðir og afi,
Birgir Guðmundsson
Miðhúsum 25, Reykjavík,
lést á Landspítalanum við Hringbraut
þann 9. febrúar.
Nanna S. Baldursdóttir
Bjarni Birgisson Hrefna Bjarnadóttir
Guðmundur Kr. Birgisson Lilja Níelsdóttir
og barnabörn.
Elskulegur sambýlismaður minn,
faðir, tengdafaðir, afi og langafi,
Emanuel „Lino“ Cilia
framkvæmdastjóri
frá Möltu,
lést þann 6. febrúar sl. á Möltu.
Útförin fór þar fram þann 9. febrúar.
Victoria Cilia
Ivon Stefán Cilia Harpa Cilia Ingólfsdóttir
Victor Guðmundur Cilia Solveig Óladóttir
María Dís Cilia
barnabörn og barnabarnabarn.
Ástkær móðir okkar, tengdamóðir,
amma og langamma,
Vilborg Jóhannesdóttir
Þórsgötu 12 (áður Þórsgötu 4),
verður jarðsungin frá Hallgrímskirkju
þriðjudaginn 14. febrúar kl. 13.00.
Þeim sem vilja minnast hennar er bent á
Kristniboðssambandið, sími 533 4900, og KFUM og KFUK,
sími 588 8899.
Gunnar Jóhannes Gunnarsson Sigurjón Gunnarsson
Ragnar Gunnarsson Guðlaugur Gunnarsson
Ragnhildur Gunnarsdóttir Bjarni Gunnarsson
og fjölskyldur.
Guðmundur Sigvaldason
Birkihlíð 6, Hörgársveit,
lést á heimili sínu
miðvikudaginn 8. febrúar.
Torfhildur Stefánsdóttir
Sigvaldi Már Guðmundsson Agnes Harpa Jósavinsdóttir
Álfheiður Guðmundsdóttir Jón Ingvar Bragason
Óðinn Guðmundsson
og barnabörn.
Elskulegur faðir okkar og afi,
Óskar Guðmundsson
lést 2. febrúar. Útförin fer fram
frá Fossvogskapellu mánudaginn
20. febrúar kl. 13.00.
Þrúður Óskarsdóttir
Unnur Óskarsdóttir
Sólveig Róbertsdóttir
Snædís Lilja Ingadóttir, Aðalbjörn Unnar Jóhannsson,
Andrea Eir Almqvist og Daniel Hugo Almqvist
Ástkær eiginmaður minn, faðir,
tengdafaðir og afi,
Sigvaldi Elfar Eggertsson
lést laugardaginn 4. febrúar.
Útför hans fer fram frá Kópavogskirkju
fimmtudaginn 16. febrúar kl. 13.
Guðmunda Þórisdóttir
Signý Magnúsdóttir
Þórir Helgi Sigvaldason Hildur Hilmarsdóttir
Írena Katrín

Eiginkona mín, móðir okkar, systir,
mágkona og amma,
Jóhanna Margrét Kondrup
lést 1. febrúar á Landspítalanum.
Útför hennar fer fram frá Dómkirkjunni
miðvikudaginn 15. febrúar kl. 15.
Sigurlinni Sigurlinnason
Astrid Doucet
Natalie Doucet
Bryndís Kondrup Sigurður Bergsteinsson
Ásrún Inga Kondrup Ófeigur Freysson
Deborah Doucet
Ástkær eiginmaður minn, faðir,
tengdafaðir, afi og bróðir,
Guðlaugur Þór Thorarensen
lést á heimili sínu í Sandnes í Noregi
laugardaginn 4. febrúar. Útför hans fer
fram frá Höyland-kirkju í Sandnes
þriðjudaginn 14. febrúar kl. 14.30.
Gloria
Tanja - Svein, Linda - Terje, Eldar, Jonar, Sif - Ómar,
Sigfríður Lourdes, Richard - Helge Kristina, Joakim, Kaja,
Sander, Sara, Liah, Cohen, Aurora, Hrafnkell, Karolina,
Kenzo, Kendra, Cedric, systkin og fjölskyldur þeirra.
Okkar ástkæri
Þorsteinn Sigurðsson
vélvirkjameistari
andaðist á Landspítalanum 31. janúar
2017. Útförin hefur farið fram í kyrrþey
að ósk hins látna. Kærar þakkir til starfs-
fólks á deild B 7, Landspítalanum í Fossvogi, fyrir frábæra
umönnun og alúð. Þökkum samúð og vinarhug.
Ástvinir og fjölskyldur hins látna.
„Þegar Þórhallur Vilmundarson pró-
fessor fór að skoða íslensk örnefni þá sá
hann augljósar skýringar þeirra í nátt-
úrunni, sem í heimildum eins og Land-
námu eru útskýrð útfrá persónum eða
atburðum. Þetta ætla ég að rifja upp og
nefna dæmi,“ segir Helgi Skúli Kjartans-
son sagnfræðingur um efni fyrirlesturs
sem hann heldur í Odda í dag klukkan
13.15. Hann kveðst hafa nýútkomna bók
Gunnars Karlssonar sagnfræðiprófess-
ors, Landám Íslands, til hliðsjónar.
„Bók Gunnars minnir á hvað það
breytti miklu í viðhorfi til fornra fræða
að Þórhallur kom fram með sína nátt-
úrunafnakenningu í kringum 1970. Á
þeim tíma tóku menn almennt mark á
Landnámabók sem nokkuð trúverðugri
heimild, jafnvel í smáatriðum, þó túlkun
á Íslendingasögunum hefði breyst. En
þar er mikið um örnefni og skýringar
á tildrögum þeirra sem Þórhallur Vil-
mundarson hafnaði í stórum stíl.“
Örnefnið Kambsnes við Hvammsfjörð
er dæmi um misræmi milli Landnámu
og kenninga Þórhalls, að sögn Helga
Skúla. „Landnáma telur að Kambsnes
heiti svo af því að Auður djúpúðga hafi
týnt kömbum sínum þar þegar hún var
að nema land. En Þórhallur bendir á að
klettakambur liggi eftir nesinu sem það
dragi nokkuð augljóslega nafn sitt af.
Svona gengur hann á röðina.“
Helgi Skúli segir það lögmál í sagna-
geymd að auðveldast sé að muna atburði
og persónur. „Það blasir við að á fyrstu
öldum Íslandsbyggðar, áður en farið var
að skrifa fornritin, hefur verið tilhneig-
ing til að túlka örnefnin þannig að þau
tengdust atburðum eða mannanöfnum.
Að Öxará heiti svo af því einhver týndi
öxinni sinni þar og Dýrafjörður af því
landnámsmaðurinn þar hafi fengið
viðurnefnið dýri. Sama er að segja um
Tálknafjörð, í Landnámu er gert ráð fyrir
að landnámsmaðurinn hafi heitið Tálkni
en þar er fjall með því nafni sem lítur út
eins og tálkn í fiski eða skíði í hval og
skíðin hétu tálkn í gamla daga.“
Spurður hvort hann ætli bregða upp
myndum máli sínu til stuðnings svarar
Helgi Skúli. „Nei, ég verð eftirbátur Þór-
halls því það var óvenjulegt hversu fyrir-
lestrar hans voru mikið myndstuddir en
ég feta ekki í fótspor meistarans.“
Fyrirlesturinn er í stofu 106 í Odda,
húsi HÍ, og hefst klukkan 13.15.
gun@frettabladid.is
Rýnir í íslensk örnefni
Helgi Skúli Kjartansson sagnfræðingur flytur fyrirlestur í Odda í dag um Land-
námabók og nafnfræði Þórhalls Vilmundarsonar íslenskuprófessors.
Helgi Skúli segir það lögmál í sagnageymd að auðveldast sé að muna atburði og persónur.
Fréttablaðið/Eyþór ÁrnaSon
Landnáma telur að
Kambsnes heiti svo af
því að Auður djúpúðga hafi týnt
kömbum sínum þar þegar hún
var að nema land.
t í m a m ó t ∙ F R É t t a B L a ð i ð 39L a U G a R D a G U R 1 1 . F e B R ú a R 2 0 1 7
1
1
-0
2
-2
0
1
7

0
4
:3
0
F
B
1
1
2
s
_
P
0
9
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
8
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
2
3
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
1
2
s
_
P
0
2
6
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
1
C
3
7
-4
D
5
8
1
C
3
7
-4
C
1
C
1
C
3
7
-4
A
E
0
1
C
3
7
-4
9
A
4
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
8
A

F
B
1
1
2
s
_
1
0
_
2
_
2
0
1
7
C
M
Y
K