Dagblaðið Vísir - DV - 26.07.2016, Blaðsíða 24

Vikublað 26.–28. júlí 201620 Lífsstíll
Sagði Audre Lorde (18.2.1934–17.11.1992) um sjálfa sig. Audre var róttæk
baráttukona fyrir jafnrétti og mannréttindum. Hún þótti snillingur í að miðla heitum
tilfinningum í skáldskap sínum, sem fjallaði að mestu um borgaraleg réttindi, femínisma
og sjálfsmynd svartra kvenna, og hélt ekki aftur af reiði sinni í garð misréttis og kúgunar.
Audre lést aðeins 58 ára að aldri úr brjóstakrabbameini.
Nýkomnar
bláar dásemdir
frá GreenGate
HÖFÐABAKKA 3 / 110 REYKJAVÍK / SÍMI 587 2222 / litlagardbudin.is / Við erum á Facebook
Einu eggin á neytendamarkaði
með löggilda vottun
Lífrænu hænurnar
hjá Nesbúeggjum
• Fá lífrænt fóður
• Fá mikið pláss
• Njóta útiveru
nesbu.is
NESBÚ
EGG
Femínistar
sem þú þarft
að þekkja
Konur sem ruddu brautina
F
emínismi er ekki lengur
jaðarfyrirbæri. Í dag eru
femínistafélög sprottin upp
í flestum menntaskólum
og meira að segja sumum
grunnskólum. Komandi
kynslóðir gera sér grein
fyrir því að ójafnrétti kynj-
anna er tímaskekkja og þarf
að útrýma. Hér eru nokkrir
áhrifamiklir femínistar sem
öllum áhugasömum er hollt
að kynna sér. n
Betty
Friedan
(4.2.1921–
4.2.2006) var
bandarískur rit­
höfundur, aktív­
isti og femínisti.
Hún var leiðandi
í kvenréttinda­
baráttunni í
því sem kallað
hefur verið önnur
bylgja baráttunnar á 20. öldinni. Bók Betty,
The Feminine Mystique, er af mörgum talin
hafa ýtt þeirri bylgju af stað, en hún kom út
1963. Betty var einn stofnenda landssam­
taka kvenna í Bandaríkjunum (National
Organization for Women eða NOW), og var
fyrsti formaður samtakanna sem höfðu
að markmiði að leiðrétta stöðu kvenna í
bandarísku samfélagi og tryggja algjört
jafnrétti kynjanna. Betty lét til sín taka í
stjórnmálum og barðist meðal annars fyrir
því að banni við fóstureyðingum yrði aflétt.
Gloria Marie Steinem (f. 25.3.1934) er banda­
rískur femínisti, blaðakona og aktívisti. Hún varð
fyrst þekkt á sjöunda áratugnum sem talskona
femínísku bylgjunnar. Hún var dálkahöfundur fyrir
New York Magazine og stofnaði síðar Ms. Magazine
sem ennþá er gefið út. Gloria hefur lagt sérstaka
áherslu á að berjast fyrir sýnileika kvenna í fjölmiðl­
um og stofnaði ásamt fleirum samtökin Women's
Media Center sem hefur það að markmiði. Gloria
er virtur fyrirlesari, hefur ritað fjölda bóka, og hlotið
fjöldann allan af viðurkenningum fyrir störf sín.
Bell Hooks (f. 25.9.1952), sem
heitir reyndar Gloria Jean Watkins. Hún
tók upp höfundarnafnið Bell Hooks til
heiðurs langömmu sinni. Skrif hennar
fjalla aðallega um tengsl kynþátta,
kapítalisma og kyns – kúgun og
stéttadrottnun. Hún hefur skrifað
meira en 30 bækur, fjöldann allan
af greinum, komið fram í heimilda­
myndum og er vinsæll fyrirlesari. Bell
hefur skoðað, út frá póstmódernísku
sjónarhorni, hvernig kynþáttur, stétt og
kyn birtist í menntun, listum, sögu,
kyntjáningu, fjölmiðlum og
femínisma.
Naomi Klein (f. 8.5.1970) er
kanadísk kvikmyndagerðakona,
rithöfundur og aktívisti. Hún er
þekkt fyrir pólitískar greiningar
sínar og gagnrýni á kapítalisma
og hnattvæðingu stórfyrirtækja.
Þekktasta bók hennar er No Logo,
þar sem hún fjallar um
hvernig stórfyrirtæki
misnota völd og
peninga til dæmis
með því að
framleiða vörur
sínar á fátæk­
um svæðum.
Naomi er oft
sett á lista yfir
áhrifamestu
hugsuði
okkar tíma.
Ragnheiður Eiríksdóttir
ragga@dv.is
Femínismi er samheiti yfir ýmsar pólitískar og
hugmyndafræðilegar stefnur sem eiga það sameigin­
legt að fjalla um jafnrétti kynjanna.
Á heimasíðu Femínistafélags Íslands er eftirfarandi
skilgreining sett fram: „Femínisti er karl eða kona sem veit að
jafnrétti kynjanna hefur ekki verið náð og vill gera eitthvað í því.“
Vissulega þykir landið okkar standa framarlega í jafnréttismálum,
en fyrir þá sem efast um að femínisma sé þörf á Íslandi má benda á
eftirfarandi staðreyndir:
n Á Íslandi fá konur 18,3% lægri laun en karlar. Þann launamun
er ekki hægt að útskýra með neinu nema kyni.
n Í íslenskum fjölmiðlum eru konur að jafnaði 30% þeirra sem
fjallað er um.
n Fjórðungur íslenskra feðra tekur ekki fæðingarorlof.
n Í fjármálafyrirtækjum á Íslandi eru 9% stjórnenda
konur.
n Á Íslandi hefur kona einu sinni orðið
forsætisráðherra og einu
sinni forseti.
Þess vegna
þurfum við femínisma
„Ég er
svört,
femínisti,
lesbía,
móðir
og skáld.