Víkurfréttir - 23.03.2006, Blaðsíða 14

VARNARLIÐIÐ A FORUM
Miðvikudagurinn 15.
mars 2006 verður
lengi í minn um
hafður sem dagurinn sem allt
breyttist. f einu vetfangi var
einni stærstu stoðinni svipt
undan atvinnulífi á Suður-
nesjum og allir aðilar neyddir
til að hugsa framtíðina upp á
nýtt.
Um 600 starfsmenn Varnarliðs-
ins munu missa lífsviðurværi
sitt fyrir lok september, þar af
um 430 Suðurnesjamenn og
-konur. Auk þess mun brott-
hvarfið hafa mikil áhrif á hina
250 sem starfa hjá öðrum að-
ilum á Varnarstöðinni svo sem
verktökum.
Yfirvofandi aðgerðir
Það er ekki ofsögum sagt að styr
hafi staðið um Varnarliðið und-
anfarin ár og þá sérstaklega frá
nóvember 2003 þegar rúmlega
100 manns var sagt upp vegna
niðurskurðar á fjárframlögum.
Síðan þá má segja að stór hluti
starfsliðs hafi lifað í óvissu um
framtíð sína. Einnig hafa tekjur
ríkisins af hernum minnkað um-
talsvert, eða úr 11,9 milljörðum
árið 2003 niður í 8,2 milljarða
á síðasta ári. Enn afdráttalaus-
ari samdráttur hefur verið ef
horft er til tekna af Varnarlið-
inu sem hlutfall af vergri þjóðar-
framleiðslu. Þar hefur hlutfallið
lækkað úr 2,5% árið 1990 niður
í 0,8% á síðasta ári samkvæmt
tölum Seðlabankans.
Þá hefur íslenskum starfs-
mönnum á varnarstöðinni
fækkað úr 1.620 árið 1997 niður
í þá 8-900 sem eru í dag hjá
Varnarliðinu og öðrum vinnu-
veitendum og hermönnum
fækkað úr tæplega 5000 í 1200,
eða rúm 60% frá lokum kalda
stríðsins.
Nokkrir starfsmenn sem Vík-
urfréttir ræddi við sögðu að
margir hefðu undanfarin miss-
eri horft með kvíða til hverra
mánaðarmóta af ótta við upp-
sagnir. Fregnirnar af því að
Bandaríkjastjórn hafi ákveðið
að draga orrustuþotur og björg-
unarþyrlur sínar komu engu
að síður flatt uppá íslendinga.
Skipti þá engu hvort um hafði
verið að ræða almenning eða
ráðamenn sem stóðu í þeirri
trú að enn ætti eftir að fá niður-
stöðu úr viðræðum við banda-
rísk stjórnvöld.
Kristján Gunnarsson, formaður
Verkalýðs- og sjómannafélags
Keflavíkur og nágrennis, sagði í
samtali við Víkurfréttir þennan
afdrifaríka dag að áfallið væri
mikið fyrir samfélagið suður
með sjó. „Okkur stéttarfélags-
mönnum fannst þetta vera eins
og andlátsfregn langveiks ætt-
ingja sem er hvíldinni feginn, en
maður mun samt hugsa til hans
með söknuði. Við höfum verið
að bíða eftir skýrum svörum í
mörg ár og nú má segja að við
höfum fengið svarið svo um
munar.“
Blendnar tilfinningar
Eftir áralanga óvissu er nokkur
léttir fyrir hlutaðeigandi aðila
að nú sé þrátt fyrir allt búið að
taka af öll tvímæli um það sem
koma skal. Engu að síður hefur
verið erfitt að fá starfsmenn
til að tjá skoðanir sínar undir
nafni þar sem ekki er enn búið
að semja um starfslok.
Víkurfréttir hittu fyrir fjóra
starfsmenn sem eru í góðum
tengslum við starfsfélaga sína.
Sögðu þau að ákveðnum
hópum starfsfólks hafi verið til-
kynnt á mánudag, flmm dögum
eftir að tilkynnt var um brott-
hvarfið, að enn væri óráðið
hvort til uppsagna kæmi. Yfír-
menn þeirra sögðu fréttaflutn-
ing af uppsögnum vera gróu-
sögur. „Þeir sögðu við okkur,
orðrétt: „Don’t believe the rumo-
urs.“ Það finnst okkur virðingar-
leysi við okkur því auðvitað er
vitað hvernig fer, en þeir virðast
leggja meiri áherslu á að halda
okkur góðum svo við göngum
ekki út eða gerum eitthvað af
okkur. Við höfum sýnt vinnu-
veitendum okkar mikla tryggð í
áraraðir og munum halda áfram
að sinna okkar störfum vel eins
og alla tíð. Við viljum fá að yf-
irgefa vinnustaðinn okkar með
reisn.“
Starfsmönnum þótti einnig
verulega að sér vegið þegar Toll-
gæslan herti eftirlit við aðalhlið
varnarstöðvarinnar og leitaði
hátt og lágt í bílum þeirra sem
fóru af vellinum. „Við hefðum
átt að fá áfallahjálp, en þess í
stað var komið fram við okkur
eins og glæpamenn."
Erfiðara fyrir ákveðna
hópa
Ljóst þykir að ákveðinn hópur
fólks mun eiga erfiðara með
að fá atvinnu eftir að þeir ljúka
störfum. I því samhengi má
geta þess að alls eru 77 starfs-
menn Varnarliðsins á aldrinum
60-69 ára, en leiða má líkum
að því að sá hópur geti átt í
mestum erfiðleikum með að
halsa sér völl á nýjum vettvangi.
í viðbragðsáætlunum allra hópa
sem komið hafa að málinu er
lögð mikil áhersla á að hags-
muna þeirra sem komnir eru
á ákveðinn aldur. Árni Sigfús-
son, bæjarstjori Reykjanesbæjar,
sagði í samtali við Víkurfréttir
að starfsfólk um og yfir 60 ára
væru þeim ofarlega í huga.
„Starfsmenn á þeim aldri eiga
að fá aðstoð við að ná starfsloka-
samningum og við hjá Reykja-
nesbæ ætlum að leggja okkar
af mörkum. Við áætlum einnig
að skipuleggja atvinnumiðlun
í samstarfi við fagfyrirtæki ef
þörf verður á og fylgja þeim
eftir í atvinnuviðtöl og annað."
Heimildarmenn Víkurfrétta,
sem eru á miðjum aldri, eru
uggandi yfir stöðu sinni. „Það
er alls ekki hlaupið að því að
fá starf við hæfi,“ segir kona á
fimmtugsaldri. „Ég er einstæð
móðir og á erfitt með að sækja
vinnu inn í Reykjavík og eins
er ekki hlaupið að því fyrir mig
að vinna vaktavinnu fjölskyld-
unnar vegna. Svo er líka þessi
gengdarlausa æskudýrkun í
gangi hjá fyrirtækjum í dag þar
sem reynsla og hæfni eru ekki
metin jafn hátt og prófgráða."
Önnur kona, á fertugsaldri,
segir að þrátt fyrir tal um gott
atvinnuástand á Suðurnesjum
sjái hún ekki marga möguleika
og vil sjá aðgerðir sem allra
fyrst. „Það þurfa að koma fleiri
hugmyndir en álver í Helguvík.
Svarið er heldur ekki að færa
stofnanir og fyrirtæki hingað úr
bænum því að ef fólkið flytur
ekki með fyrirtækjunum missa
þau vinnuna og það er ekki
lausn að flytja atvinnuleysi á
milli landshluta."
Að sögn heimildarmanna Víkur-
frétta vilja starfsmenn umfram
allt að yfirstjórn hersins sýni
þeim þá virðingu að leyfa þeim
að hætta með reisn. „Við viljum
að gerðir séu við okkur starfs-
lokasamningar svo við getum
skilið sátt við. Uppsagnirnar
munu vætanlega taka gildi í lok
september og þá er mögulegt
að við fáum hærri atvinnuleys-
isbætur í þrjá mánuði, en eftir
það erum við í lausu lofti. Til
að bregðast við því er brýnt að
ríkið komi til móts við okkur
með aðgerðum." Þar vilja starfs-
menn sjá sértækar atvinnuleys-
isbætur sem þeir segja að sé það
besta sem stjórnvöld geti gert
til að hjálpa þeim yfir erfiðasta
hjallann.
Viðbrögð ríkis og sveitar-
félaga
Um leið og fréttirnar af yfirvof-
andi uppsögnum bárust hófu
stjórnir sveitarfélaganna á Suð-
urnesjum aðgerðir. Þeir boðuðu
forsætisráðherra og utanríkis-
ráðherra á sinn fund og kynntu
þeim tillögur sínar í þremur
þáttum.
I fyrsta lagi var það tillagan um
aðgerðir fyrir elstu starfsmenn-
ina, þá var sérstök framkvæmda-
áætlun um nútímavæðingu
varna á Keflavíkurflugvelli.
Þar er meðal annars lagt til að
starfsemi Landhelgisgæslunar
flytji að hluta eða í heild til Suð-
urnesja. Eins er lagt til að Al-
þjóðadeild lögreglu verði flutt
til Keflavíkurflugvallar sem og
höfðustöðvar Ratsjárstofnunar,
þar verði opnuð miðstöð friðar-
gæslu, Útlendingastofnun flutt
til Keflavíkurflugvallar og þar
komið upp miðstöð varna gegn
sýklavopnum, efnavopnum og
stórfaröldrum.
Að síðustu var farið yfir þau
tækifæri sem bjóðast vegna
þeirra kosta sem Suðurnes búa
yfir. Meðal annars væri hægt
að koma upp hraðflutningamið-
stöð á Keflavíkurflugvelli og
svo eru uppi hugmyndir um að
14 VÍKURFRÉTTIR : 12.TÖLUBLAÐ i 27. ARGANCUR
VÍKURFRÉTTIR Á NETINU • www.vf.is • LESTU NÝJUSTU FRÉTTIR DAGLEGA!