Fréttablaðið - 06.04.2019, Page 16

ÚTGÁFUFÉLAG: Torg ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Einar Þór Sverrisson FORSTJÓRI: Ingibjörg Stefanía Pálmadóttir ÚTGEFANDI: Kristín Þorsteinsdóttir kristin@frettabladid.is
RITSTJÓRAR: Kjartan Hreinn Njálssson kjartanh@frettabladid.is, Ólöf Skaftadóttir olof@frettabladid.is, MARKAÐURINN: Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is FRÉTTABLAÐIÐ.IS: Sunna Karen Sigurþórsdóttir sunnak@frettabladid.is.
Fréttablaðið kemur út í 85.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum
án endurgjalds. ISSN 1670-3871 FRÉTTABLAÐIÐ Kalkofnsvegur 2, 101 Reykjavík Sími: 550 5000, ritstjorn@frettabladid.is HELGARBLAÐ: Kristjana Björg Guðbrandsdóttir kristjanabjorg@frettabladid.is
MENNING: Kolbrún Bergþórsdóttir kolbrunb@frettabladid.is LJÓSMYNDIR: Anton Brink anton@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is
Gunnar
Kristín
Þorsteinsdóttir
kristin@frettabladid.is
Mín skoðun Sif Sigmarsdóttir

Ferlið á að
vera eins
formlegt og
gagnsætt og
frekast er
unnt líkt og
skiptastjór-
inn hefur
sjálfur
ítrekað bent á
í öðrum
málum sem
dómstólum
tengjast, til
dæmis við
skipan
dómara við
Landsrétt.
Aðalfundur
Harpa tónlistar– og ráðstefnuhús ohf.
heldur aðalfund sinn þriðjudaginn
9. apríl kl. 16:00 á Háalofti í Hörpu.
Dagskrá
Almenn aðalfundarstörf
Eins dauði er annars brauð. Hæstaréttarlögmenn-irnir Sveinn Andri Sveinsson og Þorsteinn Einars-son hafa verið skipaðir skiptastjórar yfir þrotabúi
WOW air.
Ólga ríkir innan lögmannastéttarinnar vegna máls-
ins. Í samtali við Morgunútvarp Rásar 2 gagnrýndu
lögmennirnir Kristrún Elsa Harðardóttir og Saga Ýrr
Jónsdóttir harðlega hversu ógegnsætt ferlið er við
skipun skiptastjóra. „Það er enginn hissa á því að tveir
miðaldra karlmenn séu skipaðir yfir þessu stóra búi,“
sagði Kristrún Elsa. „Það er bara það sem gengur og
gerist á hverjum einasta degi í okkar bransa. Því miður.
Okkur konunum virðist ekki vera treyst fyrir þessum
stóru búum.“
Símon Sigvaldason, dómstjóri Héraðsdóms Reykja-
víkur, sem skipaði skiptastjórana gaf lítið fyrir gagn-
rýnina. Sagði hann að þegar um væri að ræða stór
þrotabú væru valdir í verkið þeir sem áður hefðu leyst
úr stórum búum og hefðu sýnt að þeir gætu tekist á við
svo viðamikið og flókið verkefni.
Bak við skerminn
Í kvöld leikur Fílharmóníuhljómsveit New York-
borgar úrval klassískra verka eftir Beethoven, Wagner,
Bernstein og fleiri í Lincoln Center á Manhattan-eyju.
Hljómsveitin var stofnuð árið 1842 og er ein sú elsta í
Bandaríkjunum.
Lengst af sögu fílharmóníuhljómsveitarinnar spil-
uðu engar konur með hljómsveitinni. Að frátöldum
örfáum undantekningum sem telja má á fingrum
annarrar handar var fjöldi kvenkyns hljóðfæra-
leikara að jafnaði núll. En á níunda áratug tuttugustu
aldar breyttist eitthvað. Öllum að óvörum fór talan
að hækka. Snarhækka. Hvað var eiginlega um að
vera?
Starfsmannavelta í sinfóníuhljómsveitum er
lítil. Fjöldi hljóðfæraleikara er iðulega sá sami (um
hundrað) og þegar hljóðfæraleikarar eru ráðnir er það
til langs tíma (hér áður fyrr hlutu þeir gjarnan æviráðn-
ingu). Þar að auki er sjaldgæft að hljóðfæraleikarar séu
reknir. Það sætti því tíðindum þegar hlutfall kvenna í
Fílharmóníuhljómsveit New York fór úr núll í tíu pró-
sent á áratug.
Ástæðan kom fólki í opna skjöldu. Á áttunda og
níunda áratug síðustu aldar tóku sinfóníuhljómsveitir
í Bandaríkjunum að notast við „blind áheyrnar-
próf“ þegar ráða þurfti nýja hljóðfæraleikara. Blind
áheyrnarpróf eru hæfnispróf þar sem skermur skilur
að hljóðfæraleikarann og dómnefndina sem hlýðir á
leik hans – dálítið eins og fyrirkomulagið í sjónvarps-
þáttunum The Voice.
Skermurinn hafði ekki fyrr verið reistur en Fíl-
harmóníuhljómsveit New York-borgar tók að fyllast af
konum. Þegar dómnefndin vissi ekki hvort það var karl
eða kona sem leyndist bak við skerminn réðu verð-
leikar einir hver fékk starfið. Skermurinn kom óvart
upp um ómeðvitaða fordóma dómnefndanna sem
völdu í hljómsveitina.
Í ljós kom að karlar og konur bjuggu yfir nákvæm-
lega jafnmiklum tónlistarhæfileikum. Aðeins nokkr-
um árum eftir að blindu áheyrnarprufurnar voru
teknar í gagnið var helmingur nýráðninga við hljóm-
sveitina konur. Í dag eru rúmlega fjörutíu og fimm pró-
sent hljóðfæraleikara hljómsveitarinnar konur.
Aldagömul harmaljóð
Dómstjóri Héraðsdóms Reykjavíkur horfir á WOW air
og sér stórt þrotabú, stórt vandamál og stórt verk að
vinna. Hann sér tvo stóra stráka og honum sýnist þeir
einmitt vera í réttri stærð fyrir stórt verkefnið.
„Stórir strákar fá raflost,“ söng Bubbi með hljóm-
sveitinni Egó. „Stórir strákar fá skiptabú,“ syngur dóm-
stjóri Héraðsdóms Reykjavíkur. Hvorugt verkanna er
á dagskrá Fílharmóníuhljómsveitar New York-borgar
í kvöld.
Dómstjórinn telur sig vafalaust meta út frá verð-
leikum og velja af heilindum þá mætu menn sem hann
skipar sem skiptastjóra. Hefði skermur Fílharmóníu-
hljómsveitar New York-borgar hins vegar skilið að
stóru strákana og dómstjórann er ekki ólíklegt að
líflegri verk en aldagömul harmaljóð væru á dagskrá
kvennasveitar lögmanna í dag.
Stórir strákar
fá stór skiptabú
Þegar WOW air var tekið til gjaldþrotaskipta voru félaginu skipaðir skiptastjórar eins og venja er. Vegna umfangs skiptanna voru tveir skipaðir í stað eins.Samkvæmt gjaldþrotalögum er það á for-
ræði héraðsdómara að skipa skiptastjóra. Sérstaklega
er tekið fram að skiptastjóri sé opinber sýslumaður
meðan á skiptum stendur.
Með öðrum orðum fer skiptastjóri því með opin-
bert vald, en ekki eru þó gerðar aðrar kröfur en að
viðkomandi uppfylli almennar hæfiskröfur. Að öðru
leyti er ferlið við skipan dómara fullkomlega ógagn-
sætt og eiginlega óskiljanlegt fyrir þá sem standa utan
við kerfið.
Nú er ekki ofsagt að annar þeirra manna sem
skipaðir voru yfir bú WOW air er umdeildur. Hann
stýrir nú þegar skiptum á stóru þrotabúi og er þeim
skiptum ólokið.
Sú staðreynd ein ætti að vekja upp spurningar um
hvort sami maður hafi einfaldlega tíma til að sinna
hvoru tveggja. Við það bætist svo að kröfuhafar í
það bú hafa fundið að störfum skiptastjórans, og
meðal annars þeirri þóknun sem hann hafi tekið sér.
Formaður félags kvenna í lögmennsku hefur sagt
þóknunina „einsdæmi“.
Því þarf varla að velta málinu lengi fyrir sér til að
komast að þeirri niðurstöðu að skipan skiptastjóra
yfir þrotabú WOW air orki í besta falli tvímælis.
Þegar skýringa er leitað hjá þeim héraðsdómara
sem hafði umsjón með skipuninni er hins vegar fátt
um svör. Um sé að ræða óskráð grundvallarsjónarmið
sem lögð eru til grundvallar.
Ekki er að sjá af upptalningunni að þau ættu að
leiða til þess að skiptastjóranum nýskipaða ætti
að vera falið svo veigamikið verkefni. Þannig telur
héraðsdómarinn að æskilegt sé að skiptastjóri hafi
þannig umgjörð að geta leitað sér aðstoðar ef þörf
krefur. Þess vegna sé frekar leitað til stærri lögmanns-
stofa.
Skiptastjórinn Sveinn Andri er einyrki.
Í kjölfar bankahrunsins var tilfinningin sú að þá
skiptastjóra sem fengnir voru til verksins skorti nauð-
synlega sérþekkingu á verkefninu. Frekar væri um að
ræða lögmenn sem voru á réttum stað á réttum tíma
og duttu í lukkupottinn. Svo virðist sem sama sé uppi
á teningnum við skipti WOW air, að minnsta kosti ef
við trúum útskýringum héraðsdómarans.
En hvernig má það vera að dómstólar láti nánast
kylfu ráða kasti við skipan í svo mikilvæg embætti?
Eru slík vinnubrögð ekki til þess fallin að kasta rýrð á
dómstólana sjálfa?
Auðvitað. Ferlið á að vera eins formlegt og gagn-
sætt og frekast er unnt líkt og skiptastjórinn hefur
sjálfur ítrekað bent á í öðrum málum sem dómstólum
tengjast, til dæmis við skipan dómara við Landsrétt.
Og umfram allt, hafið yfir allan vafa.
Ræður kylfa
kasti?
6 . A P R Í L 2 0 1 9 L A U G A R D A G U R16 S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
SKOÐUN
0
6
-0
4
-2
0
1
9

0
8
:1
6
F
B
1
0
4
s
_
P
1
0
4
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
0
4
s
_
P
0
8
9
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
0
4
s
_
P
0
0
1
K
.p
1
.p
d
f
F
B
1
0
4
s
_
P
0
1
6
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
2
C
1
-E
1
9
C
2
2
C
1
-E
0
6
0
2
2
C
1
-D
F
2
4
2
2
C
1
-D
D
E
8
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
1
A

F
B
1
0
4
s
_
5
_
4
_
2
0
1
9
C
M
Y
K