Fréttablaðið - 07.11.2019, Blaðsíða 20

Frá degi til dags
Halldór
ÚTGÁFUFÉLAG: Torg ehf. STJÓRNARFORMAÐUR: Helgi Magnússon FORSTJÓRI OG ÚTGEFANDI: Jóhanna Helga Viðarsdóttir RITSTJÓRAR: Davíð Stefánsson david@frettabladid.is, Jón Þórisson jon@frettabladid.is,
MARKAÐURINN: Hörður Ægisson hordur@frettabladid.is FRÉTTABLAÐIÐ.IS: Sunna Karen Sigurþórsdóttir sunnak@frettabladid.is.
Fréttablaðið kemur út í 80.000 eintökum og er dreift ókeypis á heimili á höfuðborgarsvæðinu og Akureyri. Einnig er hægt að fá blaðið í völdum verslun um á landsbyggðinni. Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum
án endurgjalds. ISSN 1670-3871 FRÉTTABLAÐIÐ Kalkofnsvegur 2, 101 Reykjavík Sími: 550 5000, ritstjorn@frettabladid.is HELGARBLAÐ: Kristjana Björg Guðbrandsdóttir kristjanabjorg@frettabladid.is MENNING: Kolbrún Bergþórsdóttir kolbrunb@frettabladid.is
LJÓSMYNDIR: Anton Brink anton@frettabladid.is FRAMLEIÐSLUSTJÓRI: Sæmundur Freyr Árnason sfa@frettabladid.is
Kolbrún
Bergþórsdóttir
kolbrunb@frettabladid.is

En kerfið og
reglugerð-
irnar gera
sannarlega
ekki sjálf-
krafa ráð
fyrir mann-
gæsku og
gestrisni.

Einkaaðilar í
heilbrigðis-
þjónustu geta
svo sannar-
lega verið
afar þarfir, og
eiga að vera
mikilvæg
viðbót við
grunnkerfið.
En þeir koma
ekki í stað
þess.
Ekki er einkennilegt að það skuli vefjast fyrir fólki að sjá mannúðina í því að barnshafandi albanskri konu sem komin er rúma átta mánuði á leið skuli vera vísað úr landi, ásamt tveggja ára barni sínu og eiginmanni. Það er einfaldlega
ekkert mannúðlegt við slíka gjörð. Það breytir engu
þótt forsvarsmenn Útlendingastofnunar tönglist á
því að engar reglur hafi verið brotnar og bendi um
leið á að þarna hafi verið um að ræða einkar skil-
virkt ferli.
Það fer ekki fram hjá neinni réttsýnni manneskju
að þarna var harkalega að verki staðið – eins og svo
oft áður þegar í hlut á fólk sem hingað kemur frá
fjarlægum löndum í leit að betra lífi. Ekkert þráir
það heitar en að búa börnum sínum öruggt skjól
og geta séð fyrir sér. Nokkuð sem Íslendingar ættu
virkilega að gleðjast yfir að geta veitt þeim. En kerfið
og reglugerðirnar gera sannarlega ekki sjálfkrafa ráð
fyrir manngæsku og gestrisni. Þar er einstaklingur
sem þráir betra líf bara hluti af tölfræði, enn einn í
stórum hópi þeirra sem hingað leita, og helst þarf
að losna við sem allra fyrst. Best þykir því að senda
hann sem snarast burt með flugvél eitthvert annað.
Þetta heitir víst skilvirk afgreiðsla. Vissulega þykir
fremur óþægilegt ef viðkomandi er barnshafandi
kona. Það ástand hennar býður upp á að fólk sem er
ekki í nægum takti við raunveruleikann og skilur
ekki reglur komist í mikið tilfinningauppnám með
tilheyrandi fjölmiðlaumfjöllun í upphrópunarstíl
sem kallar óþarfa vesen yfir hinar ýmsu stofnanir,
ekki síst Útlendingastofnun.
Hvað eftir annað blöskrar stórum hópi Íslendinga
hin ómannúðlega meðferð sem fólk sem hingað
leitar í neyð þarf að þola. Jafnvel þótt einstaklingar
í þeirri stöðu hafi aðlagast samfélaginu, verið svo
heppnir að fá vinnu og séu með ung börn sín í skóla
þar sem þau blómstra þá er þeim einn daginn til-
kynnt að þeir þurfi að yfirgefa landið. Skýringin
sem er venjulega gefin er eitthvað í þá átt að því
miður hafi kerfið ekki verið nægilega skilvirkt og
fjölskyldan hafi því fengið að dvelja alltof lengi í
landinu. Loks sé hins vegar búið að taka mál hennar
fyrir og nú þurfi hún að hypja sig burt. Hún verði að
hefja nýtt líf einhvers staðar annars staðar en hér.
Það sé afar óþægilegt hversu lengi hún hafi fengið
að dvelja í landinu en næsta skref sé að laga kerfið
og best sé það gert með því að koma flestum sem
hingað leita í neyð upp í næstu flugvél. Þannig á
að búa til skilvirkt kerfi sem kemur í veg fyrir að
Útlendingastofnun og aðrar stofnanir þurfi að þola
ýmiss konar óþægindi og vesen.
Viljum við virkilega búa í landi þar sem hugsunin
er á þessa leið? Íslendingar geta auðveldlega lagt sitt
lóð á vogarskálar til að rétta fólki í neyð hjálpar-
hönd. Vissulega er ekki hægt að hjálpa öllum, en
samt svo miklu fleirum en nú er gert. Þegar ómann-
eskjulegar reglugerðir standa í vegi fyrir því þá er
réttast að losa sig við þær.
Skilvirkt ferli
Guðmundur
Andri Thorsson
þingmaður Sam-
fylkingarinnar
Á Reykjalundi hefur um árabil verið rekin stærsta endurhæfingarstöð landsins, afar mikilvæg starfsemi til almannaheilla og
löngum talin til fyrirmyndar. Að undanförnu
hafa landsmenn fylgst í forundran með því
hvernig þessi mikilvæga og rótgróna stofnun er
í fullkomnu uppnámi eftir að stjórnin hleypti
þar öllu í bál og brand. Eftir því sem næst verður
komist af fréttum eru tildrög vandræðanna
þessi: núverandi stjórnendur SÍBS, sem rekur
stofnunina, vildu að greidd yrði leiga af hús-
næðinu, en yfirlæknir lagðist gegn því, og var
rekinn, með af leiðingum sem enn sér ekki
fyrir endann á. Starfsemin er fjármögnuð með
almannafé. Hér virðist hafa verið um að ræða
afar vanhugsað frumkvæði af hálfu stjórnar
Reykjalundar.
Einkaaðilar í heilbrigðisþjónustu geta svo
sannarlega verið afar þarfir, og eiga að vera
mikilvæg viðbót við grunnkerfið. En þeir koma
ekki í stað þess. Sjálfsagt er að nýta til almanna-
heilla það hugsjónaaf l og þann eldmóð sem
fylgir iðulega áhugasamtökum á borð við SÁÁ
eða Krabbameinsfélagið en gróðasjónarmið
eiga ekki heima í slíkri þjónustustarfsemi.
Einkaframtakið getur verið þarft en við getum
ekki byggt heilbrigðiskerfið upp á því, hversu
gott sem það er. Nýjar kynslóðir taka við af
frumherjunum, eldmóðurinn dvínar; til áhrifa í
félögum geta brotist öf l sem líta á alla starfsemi
sem tækifæri til að fá arðgreiðslur. Búa þarf svo
um hnútana í slíkum félögum að það geti ekki
gerst.
Við þurfum að draga lærdóma af þessu máli,
til dæmis þennan: Gróðasjónarmið mega aldrei
ráða för við uppbyggingu velferðarkerfisins,
hvort sem um er að ræða heilbrigðisþjónustu,
tryggingarstarfsemi, skóla eða aðra innviði sem
við byggjum líf okkar og samfélag í kringum, og
fáum öll arðinn af, þótt ekki verði hann mældur
í krónum og aurum.
Arður og innviðir
7 . N Ó V E M B E R 2 0 1 9 F I M M T U D A G U R20 S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð
SKOÐUN
– við Laugalæk
Ekkert hveiti
Ekkert soyja
Enginn sykur
Ekkert MSG
Íslenskt kjöt
Íslensk
framleiðsla
Gott
beikon
bragðast
best.
Seinagangur stoðdeildar
Mál albönsku fjölskyldunnar
sem vísað var úr landi vakti
mikla athygli. Það kemur ekki
á óvart enda framkvæmdin
ómanneskjuleg. Samkvæmt
Útlendingastofnun sótti fjöl-
skyldan um alþjóðlega vernd
í upphafi október og um tvær
vikur tók að synja þeirri beiðni.
Þá tók stoðdeild lögreglunnar,
sem sér um að flytja fólkið úr
landi, við. Fyrst ekki kom til
greina að leyfa fjölskyldunni
að dvelja hér fram yfir fæðingu
hlýtur að vera ámælisvert að
framkvæmd brottvísunarinnar
hafi ekki verið sett í forgang.
Varla tekur þrjár vikur að skipu-
leggja slíka aðgerð.
Versta starf landsins
Starfsfólk Útlendingastofnunar
þarf að framfylgja afar harð-
neskjulegum lögum landsins. Til
þeirra er gerð sú krafa að þau láti
hjartað ráða för. Það er auðvitað
fráleitt. Reiðin á að beinast gegn
löggjafanum en ekki þeim sem
eru í þeirri stöðu að framfylgja
þeim. Forstjórinn stóð sig ágæt-
lega í að svara fyrir erfitt mál í
Kastljósi í vikunni, vitandi að
hann yrði úthrópað ómenni
eftir þáttinn. Helst hefði hann
kannski átt að sleppa því að segja
að hann gæti ekki sett sig í spor
fjölskyldunnar, það var kannski
fullmikið. Að öðru leyti var hann
ágætlega rökfastur við að verja
versta starf landsins sem hann
sinnir. bjornth@frettabladid.is
0
7
-1
1
-2
0
1
9

0
5
:0
2
F
B
0
5
6
s
_
P
0
3
7
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
3
2
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
2
0
K
.p
1
.p
d
f
F
B
0
5
6
s
_
P
0
2
5
K
.p
1
.p
d
f
A
u
to
m
a
ti
o
n
P
la
te
r
e
m
a
k
e
:
2
4
2
B
-F
9
0
0
2
4
2
B
-F
7
C
4
2
4
2
B
-F
6
8
8
2
4
2
B
-F
5
4
C
2
7
5
X
4
0
0
.0
0
1
6
B

F
B
0
5
6
s
_
6
_
1
1
_
2
0
1
9
C
M
Y
K