Fréttablaðið - 07.06.2017, Qupperneq 21

Þorvaldur
Gylfason
Í DAG
Alþingi veitti frumvarpi til laga um lækkun veiði-gjalda flýtimeðferð á
dögunum. Venjan er að veita
almenningi þriggja vikna frest til
að skila umsögnum um frum-
vörp. Að þessu sinni var fresturinn
örskammur. Útgerðin heimtar
sitt. Við vorum 14 sem náðum að
skila atvinnuveganefnd Alþingis
fáeinum athugasemdum við frum-
varpið.
Mikil lækkun veiðigjalda frá 2013
Eins og fram kemur í greinar-
gerð með frumvarpinu lækkuðu
veiðigjöld á hverju ári frá 2012/13
til 2016/17 þótt ríkissjóði lægi
mjög á tekjum til að vernda
fólkið í landinu gegn óþyrmilegum
afleiðingum hrunsins. Lækkun
veiðigjaldanna nemur næstum ⅔ á
þessu árabili á verðlagi hvers árs og
er enn meiri á föstu verðlagi.
Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn
mótmælti lækkun veiðigjalda 2013
af hagstjórnarástæðum og það
gerðu einnig margir aðrir innan
lands. Indriði H. Þorláksson, fv.
ríkisskattstjóri, hefur lýst því að
aðeins um 10% fiskveiðirentunnar
hefur undangengin ár skilað sér
til rétts eiganda auðlindarinnar,
fólksins í landinu, meðan 90%
hafa runnið til útvegsmanna. Til
samanburðar hafa 80% olíurent-
unnar í Noregi runnið til rétts
eiganda þar.
Alþingi fer gegn lögum
og stjórnarskrá
Fyrirhuguð lækkun veiðigjalda
gengur í berhögg við lögin í
landinu eða a.m.k. anda laganna,
m.a. fyrstu grein laganna um stjórn
fiskveiða nr. 38/1990, en þar segir:
„Nytjastofnar á Íslandsmiðum eru
sameign íslensku þjóðarinnar.“
Fyrirhuguð lækkun gengur einnig í
berhögg við:
● Stjórnarskrána skv. dómi Hæsta-
réttar frá 1998.
● Úrskurð mannréttindanefndar
SÞ frá 2007 í máli sjómannanna
Erlings Sveins Haraldssonar og
Arnar Snævars Sveinssonar gegn
íslenzka ríkinu.
● Nýju stjórnarskrána sem 67%
kjósenda lýstu stuðningi við í
þjóðaratkvæðagreiðslunni sem
Alþingi bauð kjósendum til
2012 og þá sérstaklega auðlinda-
ákvæðið sem 83% kjósenda lýstu
sig fylgjandi, en þar segir: „Auð-
lindir í náttúru Íslands, sem ekki
eru í einkaeigu, eru sameiginleg
og ævarandi eign þjóðarinnar.
Enginn getur fengið auðlind-
irnar, eða réttindi tengd þeim, til
eignar eða varanlegra afnota og
aldrei má selja þær eða veðsetja.
... Stjórnvöld geta á grundvelli
laga veitt leyfi til afnota eða hag-
nýtingar auðlinda eða annarra
takmarkaðra almannagæða,
gegn fullu gjaldi og til tiltekins
hóflegs tíma í senn. Slík leyfi skal
veita á jafnræðisgrundvelli og
þau leiða aldrei til eignarréttar
eða óafturkallanlegs forræðis
yfir auðlindunum.“
Alþingi á enn eftir að virða vilja
þjóðarinnar með því að lögfesta
niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðsl-
unnar.
Þjóðin hefur talað
Engum þarf að koma á óvart
skýringin á hvoru tveggja,
lækkun veiðigjalda nú og ítrek-
uðum undanbrögðum Alþingis í
Frumvarp um lækkun veiðigjalda
stjórnarskrármálinu síðan 2013.
Skýringin blasir við. Henni hafa
margir menn lýst í löngu máli
innan lands og utan svo eftir hefur
verið tekið. Hér er ein lýsingin enn,
tekin úr óbirtri meistaraprófsrit-
gerð Þorvalds Logasonar, félags-
fræðings í Háskóla Íslands 2011
með leyfi höfundar:
„Kvótakerfið hefur ... virkað eins-
og dulið sjóðakerfi, með föstum
fyrirfram ákveðnum fyrirgreiðslum
til útvalinna útgerðarmanna. Á
kvótanum hefur verið pólitískt
eignarhald. Búin voru til eitruð
vensl milli þeirra stjórnmálaflokka
sem studdu kvótann, Sjálfstæðis-
flokks og Framsóknarflokks, og
útgerðarmanna. Fyrirgreiðslukerfið
í sjávarútvegi var í raun lögfest og
bundið við tvo stjórnmálaflokka
sem um leið festi pólitískt samráð
þeirra á milli. Samráð sem gengið
hefur undir heitinu, helminga-
skipti. Hér: Helmingaskipti verð-
mætustu auðlindar þjóðarinnar.
Svo mikil völd, eignir og verðmæti
eru í húfi, að augljós hætta er á
að þeir sem þau hafa öðlast séu
tilbúnir til að ganga mjög langt til
að verja auðvöld sín. Eitraða sam-
bandið milli ofangreindra stjórn-
málaflokka og útgerðarinnar eru,
að mati höfundar, veigamikill skýr-
ingaþáttur spillingarinnar á Íslandi,
vegna þess að útgerðarauðvaldið
er tryggasti bakhjarl valdakjarna
beggja flokkanna.“
Bezt færi á að Alþingi klippti
sjálft á naflastrenginn sem bindur
marga þingmenn við útvegsmenn.
Lögfesting nýju stjórnarskrárinnar
býður Alþingi greiða leið til þess.
Alþingi dugir að segja við útvegs-
menn: Þjóðin hefur talað. Ef
Alþingi bregzt þessari frumskyldu
sinni við lýðræðið þurfa önnur öfl,
utan þings, að leysa málið.
Vandaðir hitarar
fyrir pallinn, svalirnar
og partítjaldið.
Fást í hvítu, svörtu og títanlit. Þrífótur fáanlegur til að hafa þá standandi.
1400, 2000 og 2500 W. Innfelldir eða utanáliggjandi.
Áhrifarík lausn
2
2016
- 2017
Lengdu sumarið með góðri samvisku.
Kynntu þér málið nánar hjá sölumönnum okkar.
Rafbúnaðardeild okkar er opin alla virka daga frá kl. 8 til 17.
S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð 21F I M M T U D A G U R 7 . J Ú N Í 2 0 1 8