Fréttablaðið - 19.09.2015, Blaðsíða 112

„Ég tók við sem forstjóri árið 1988.
Ég bjóst raunar aldrei við því að gera
það, ég var að vinna að mínum eigin
verkefnum og geri enn. Mamma erfði
allt eftir Charles og Ray og hún þurfti
aðstoð,“ segir Eames Demetrios,
barnabarn hina rómuðu hönnuða
og hjóna Ray og Charles Eames og
forstjóri Eames Office.
„Eins og ég segi var það ekki planið,
sem ég held reyndar að hafi verið gott
því ég fann ekki fyrir pressu þangað
til að starfa við fjölskyldufyrirtækið.“
Hann er ekki einungis forstjóri
fyrirtækisins heldur er hann einnig
kvikmyndagerðarmaður og lista-
maður og er hann staddur hér á landi
í tvíþættum tilgangi, þar á meðal að
fylgja eftir yfirlitssýningu á verkum
afa síns og ömmu sem ferðast um
heiminn. Sýningunni, sem er í versl-
uninni Penninn Húsgögn, er skipt
upp í mismunandi tímabil í hönn-
unarsögu hjónanna og þar er einnig
hægt að sjá teikningar og texta sem
fylgja hverri hönnun og staðsetur
húsgögnin í sögulegu samhengi en
einnig vinnur hann að eigin verkefni
en hann hefur gert fjölda stuttmynda
og tvær kvikmyndir í fullri lengd.
„Verkið segir sögu með innsetningum
inn í landslag víðs vegar um heiminn.
Alls höfum við sett það upp á um
112 stöðum og það má líkja þessu
við skáldsögu og við setjum hluta
hennar upp á mismunandi stöðum.
Í gær settum við upp hluta af verkinu
á Hellnum. Við fengum steinsmið af
svæðinu til þess
að skera sögu í
stein og ég er mjög
spenntur fyrir því
hvernig þetta mun
koma út.“
Verkefnið ber
nafnið Kcyma-
e r x t h a e r e o g
stendur saman af
plötum sem orð
eru grafin eru í og
er komið fyrir víðs vegar um
heiminn. Hugmyndina að því
fékk hann fyrir tólf árum.
Sögumaður í eðli sínu
Hann lifir og hrærist
í hönnun hjónanna
en ekki hefur til
þess komið að hann legði sjálfur fyrir
sig húsgagnahönnun. „Ég hef vissu-
lega hugsað mikið um hönnun og
hluti en ég lít ekki á sjálfan mig sem
hönnuð. Ég sé mig sem sögumann og
líka sem kvikmyndagerðarmann. Það
er kannski það hvernig þú orkar á
heiminn og fyrir mig hefur það alltaf
verið á þann hátt að segja sögur. Það
er kannski þess vegna sem ég kann
vel við mig í þessu starfi með hús-
gögnin og vil sjá til þess að það sé
gert vel.“ Starf hans er kannski að
mörgu leyti sem sögumaður og hefur
hann haldið Eames-arfleiðinni á
lofti, meðal annars með því að segja
sögu hönnunar afa síns og ömmu í
myndinni A Gathering of Elephants
og halda fjölda fyrirlestra, en mark-
mið Eames Office er að halda arfleið
hjónanna og verkum þeirra á lofti.
Það liggur auðvitað beint við að
spyrja Eames hvort hann eigi sér
ekki uppáhaldshúsgagn  eftir afa
hans og ömmu. Hann hugsar sig um
í smá stund, enda af nægu að taka,
og bendir svo á Eames Aluminum
Group Management Chair.
„Ástæða þess að ég vel þennan stól
er í fyrsta lagi sú að ég er með svona
stól á skrifstofunni minni og sit því
í honum þegar ég vinn. En það sem
ég virkilega elska við hann er það að
þú getur einungis hannað hann ef
þú veist nákvæmlega hvernig á að
gera hann,“ segir hann og útskýrir
að á bak við straumlínulagað útlitið
liggi flóknar pælingar um hvernig
skuli gera efnið nægilega strekkt
á stólnum þannig að það haldi
sér til langs tíma og styðji vel
við þann sem í honum situr.
Enda frekar mikilvægt
að sitja í þægilegum
stól við vinnu.
„Það er ekki það
að það sé auð-
velt að gera
hina stólana.
En það er hægt að
sjá hvernig þeir eru gerðir.
Hvernig efnið er mótað og
unnið. En með þennan stól liggur
flókið ferli að baki og þú þarft virki-
lega að sjá fyrir þér hvernig það á að
framleiða hann í verksmiðjunni svo
það gangi upp. Hann er frábært dæmi
um góða hönnun. Hann er glæsi-
legur og hefur þennan, eins og Ray
og Charles kölluðu það, „the-way-
it-should-be-ness“ eiginleika. Þeim
fannst að þegar það kæmi að virki-
lega vel heppnaðri hönnun væri það
bara þannig sem hún ætti að vera. Þú
bara fyndir það,“ segir hann og það er
augljóst að hann er á sama máli.
„Þau hönnuðu hann af því að vinir
þeirra, Alexander Girard og Eero
Saarinen, voru að vinna að húsi í
Louisiana og þeir vildu vera með úti-
húsgögn en fundu engin sem þeim
leist nægilega vel á og báðu Ray og
Charles um að hanna fyrir sig hús-
gögn. Þannig að hann var upphaf-
lega hannaður sem útihúsgagn.“
Aluminum Group stóllinn er nú til í
mörgum útfærslum en hann var upp-
haflega hannaður árið 1958.
Lærdómsferli vanmetin
En hvað er það sem fær húsgagna-
hönnun til þess að standast tímans
tönn líkt og raunin er með mörg af
húsgögnum þeirra hjóna?
„Þegar Charles var spurður að
því hvernig maður færi að því að
hanna stól fyrir aðra var svarið það
að þú yrðir að hanna hann fyrir
sjálfan þig en þú yrðir að hanna
hann fyrir alheimshluta sjálfs þín,“
segir hann og bætir við: „Við eigum
öll mun meira sameiginlegt en við
viljum vera láta. Ray og Charles voru
mjög fókuseruð á þessi tengsl sem við
eigum sameiginleg. Ef þú horfir á það
þegar þú hannar hluti eins og stóla þá
verður það til þess að þeir verða nyt-
samlegir í ólíkum menningarheimum
og á margvíslegum tímum,“ segir
hann hugsi.
„Hitt er það að hlutverk hönnuðar
er að mörgu leyti eins og hlutverk
góðs gestgjafa sem sér fyrir þarfir
gesta sinna. Ég er mjög hrifin af þeirri
hugmynd.“
Authenticity, eða trúverðugleiki, er
mikilvægt hugtak í fyrirtækinu. Það
skiptir máli að hlutirnir séu gerðir
rétt og vel og þegar kemur að hönnun
hluta þarf að halda í það hugtak á
meðan hlutirnir eru framleiddir aftur
og aftur.
„Þau reyndu stöðugt að bæta hlut-
ina. Til dæmis er bara þessi tappi,“
segir hann og bendir á fót Eiffel
stólsins sem hann situr í: „Hann
hefur breyst mjög mikið í gegnum
árin af því að í fyrstu útgáfunni var
hann of viðkvæmur. Þau báðust ekki
afsökunar og sögðust vera listamenn.
Þau hugsuðu hvernig þau gætu bætt
hann,“ segir hann og bætir við að
þau hafi breytt og bætt hlutina að
eigin frumkvæði  því þannig vildu
þau vinna. „Mér finnst það fallegt.
Þetta snýst ekki um að hafa rétt fyrir
sér í upphafi heldur lærdómsferli. Ég
tel þetta ferli sem við höfum öll gott
af að tileinka okkur. Ég held að við,
í dag, séum oft of upptekin af því að
ná hlutum rétt í fyrstu tilraun. Það
eru vissulega hlutir þar sem fyrsta
upplifun skiptir miklu máli en ég
held að það sé líka mikilvægt að
heiðra hitt. Að við getum bætt hluti í
lífi okkar, hvort sem það eru við sjálf
eða eitthvað sem tengist því sem við
vinnum að.“
Sýningin á verkum hjónanna
stendur yfir í verslun Pennans í Skeif-
unni 10. gydaloa@frettabladid.is
Meira sameiginlegt en við höldum
Eames Demetrios er barnabarn Ray og Charles Eames. Hann bjóst ekki við að starfa við fjölskyldufyrirtækið en hefur
stýrt því rúm 30 ár. Hann segir lærdómsferlið vanmetið og segir að við þurfum ekki að ná hlutunum í fyrstu tilraun.
Eames Demetrios er forstjóri Eames Office og hefur verið síðastliðin þrjátíu ár. Fréttablaðið/Stefán
Charles og Ray Eames.
Nordicphotos/Getty
GÖNGUFERÐ TENERIFE 21.– 28. OKT.
Þar sem m.a. er gengið um Teide
National Park og Masca í yndislegu
veðri. Farastjórarnir Inga og Snorri
leiða hópinn. Innifalið fullt fæði,
nesti, og allur flutningur. 224.900 KR.
Úrval Útsýn |  Hlíðasmára 19 | 201 Kópavogi |  585 4000 |  uu.is
VERÐ FRÁ
Eames Aluminium
Office Chair With
Arms Mynd/Vitra
Mér finnst það
fallegt. þetta snýst
ekki uM að hafa rétt fyrir
sér í upphafi heldur lær-
dóMsferli. ég tel þetta ferli
seM við höfuM öll gott af að
tileinka okkur. ég held að
við, í dag, séuM oft of upp-
tekin af því að ná hlutuM
rétt í fyrstu tilraun.
1 9 . s e p t e m b e r 2 0 1 5 L A U G A r D A G U r68 L í f i ð ∙ f r É t t A b L A ð i ðLífið