Fréttablaðið - 19.09.2015, Blaðsíða 100

Ég hef verið á rölti um Reykjavík í sextíu og fjögur ár. Þannig að það má hiklaust segja það að ljóðin mín séu ofin inn í þessa borg þar sem ég tíni
þau upp svona hér og þar en annað
verður bara til við skrifborðið eins
og gengur. Margt er svona fundin
ljóð, þar sem ég sé eitthvað eða heyri
samræður í strætó eða eitthvað slíkt á
mínu rölti um borgina og það kveikir
oft eitthvað,“ segir skáldið Óskar Árni
Óskarsson sem nýverið sendi frá sér
ljóðabókina Blýengillinn. Hér er á
ferðinni þrettánda ljóðabók Óskars
Árna en að auki liggja eftir hann átta
smáprósar og fjöldi þýðingarverka,
þar á meðal á japönsku ljóðskáld-
unum Kobayashi Issa og Matsuo
Basho, auk smásagna hins ameríska
Raymonds Carver.
Knappur í formi
Óskar Árni er gjarnan nefndur meist-
ari smáprósans og hvunndagsins í ís-
lenskum bókmenntum en hann segir
að ljóðin og smáprósarnir í Blýengl-
inum séu frá síðustu fjórum árum.
„Þannig að það er ekkert megin þema
í bókinni en svo eru myndljóðin
þarna aftast en hluti af þeim hefur
birst áður. Myndljóðin eru gerð á
Silverreed-ritvél og birt þannig að
letrið á blaðinu er birt eins og það
kemur úr ritvélinni en það er engin
leið lengur að fá borða í hana þannig
að þetta er endanlegt. Það er svolítil
kúnst að gera þetta á venjulega ritvél
og ég hef alltaf haft áhuga á myndlist
svo það tengist eitthvað þarna. Það
er svo mikill skyldleiki á milli ljóðs-
ins og myndlistarinnar og reyndar
tónlistarinnar líka ef út í það er farið.
Þetta hefur allt áhrif hvert á annað
og eru allt hughrif.“
Allan sinn skáldaferil hefur
Óskar Árni verið knappur í formi,
hvort sem er í ljóði eða prósa, og
hin knöppu form hafa óneitanlega
togað sterkt í hann. „Jú, það hefur
alltaf verið þannig og í þessari bók
eru til að mynda einhendur, ljóð
sem eru bara ein lína hvert ljóð, og
svo eru þarna nokkrar hækur og
lengri prósar. Ég held að það sem
hafi gert það að verkum að ég leita í
þessi knöppu form hafi upprunalega
verið að ég féll fyrir einhverri bók á
ensku með þýðingum á japönskum
hækum. Líklega var það Kobayashi
Issa og mér fannst bara eins og hann
væri að yrkja í gegnum mig en hann
var reyndar búinn að vera dauður í
einhver 200 ár,“ segir Óskar Árni og
skemmtir sér yfir þessum andlega
skyldleika við japanska skáldið.
Í heimi skálda og bóka
Eitt af því sem einkennir verk Óskars
Árna er að þau dvelja oft í veröld
bóka og skálda. Í Blýengli bregður til
Ég lenti í þessu að ætla
að fara í Hekluferð að
ganga í fótspor Bjarna og Eggerts.
En hafði farið dagavillt hjá Ferða-
félaginu því ferðin hafði verið
farin daginn áður.
DAGSKRÁ
14.00 Stefnumörkun í málefnum aldraðra
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri
14.10 Til hvers öldungaráð?
Guðrún Ágústsdóttir, formaður öldungaráðs
14.20 Staða eldri borgara – kynningar sviðsstjóra Reykjavíkurborgar
Stefán Eiríksson, velferðarsvið
Ólöf Örvarsdóttir, umhverfis- og skipulagssvið
Helgi Grímsson, skóla- og frístundasvið
Ómar Einarsson, íþrótta- og tómstundasvið
Svanhildur Konráðsdóttir, menningar- og ferðamálasvið
15.00 Aldursvænar borgir
Pálmi V. Jónsson, prófessor og yfirlæknir öldunarlækninga LSH
15.10 Talsmaður eldri borgara
Þórunn Sveinbjörnsdóttir, formaður félags eldri borgara í Reykjavík
15.20 Umræður borgarfulltrúa og spurningar fundargesta
17.00 Fundarlok
öldungaráðs reykjavíkurborgar
og borgarstjórnar
fyrsti sameiginlegi fundur
verður haldinn 22. september 2015 í Tjarnarsal,
Ráðhúsi Reykjavíkur
Á votri gangstÉtt
Ég var á gangi eftir Meistaravöllum
eitt rigningarsíðdegi í haust
þegar ég sá glitta í eitthvað á gangstéttinni.
Þetta var lítill engill úr silfurlitum málmi.
Lítill blýengill. Ég vóg hann í lófanum.
Hann var örsmár. Greinilega steyptur í mót
eins og tindátarnir sem ég átti þegar ég var strákur.
Hafði hann fallið niður af himninum,
of þungur til að vængirnir bæru hann uppi?
Ekki veit ég hvort fundur engilsins
hefur einhverja dýpri merkingu.
En allar götur síðar hefur hann búið í vasa mínum.
Óskar Árni Óskarsson
Ljóð bæta við og fylla myndina
Óskar Árni Óskarsson skáld sendi nýverið frá sér ljóðabókina Blýengillinn og þar eru ófá ljóðin samofin
borgarmyndinni, vinum skáldsins og góðum bókum enda hefur skáldið starfað sem bókavörður í 40 ár.
Magnús
Guðmundsson
magnus@frettabladid.is
Fréttablaðið/Pjetur
að mynda fyrir Vilborgu Dagbjarts-
dóttur, Samuel Beckett, Geirlaugi
Magnússyni, Degi Sigurðarsyni, Jóni
Halli og Russel Edson og efalítið fleiri
ef vel er að gáð. „Það má víst alveg
segja það að ég dvelji talsvert í heimi
bókarinnar enda er ég búinn að vera
bókavörður í 40 ár og í hlutastarfi
síðustu tvo áratugina eða svo,“ segir
Óskar Árni sposkur. „En svo er það
bara vinskapur við önnur skáld. Þetta
er líka ákveðin samræða við vini
mína og svo bara lestur til þess að fá
innblástur. Það koma oft hugmyndir
þegar maður er að lesa aðra höfunda
þótt maður finni ekki endilega til
skyldleika við þá eða eitthvað slíkt.“
Aðspurður hvað Óskar Árni telji
að hafi mótað hann hvað mest sem
skáld bendir hann á að hann hafi í
raun byrjað seint. „Ég sendi fyrstu
bókina frá mér 1986 og þá er ég þrjá-
tíu og sex ára gamall. Þá var ég nátt-
úrulega búinn að lesa heilmikið, lá í
atómskáldunum en fyrstu höfund-
arnir sem ég las voru nú nokkuð rök-
réttir. Fyrst voru það Davíð og Tómas
– Reykjavíkurskáldið og svo Örn
Arnarson frændi minn en svo færði
ég mig smátt og smátt yfir í mód-
ernismann. Þetta hefur eflaust verið
einhver grunnur. Málið með þessi
borgarskáld er að ég lít svo á að ljóð
og önnur verk sem fjalla um ákveð-
ið umhverfi verði hluti af borgar-
myndinni. Ef þú hefur lesið texta um
ákveðinn stað þá bætir það við og
fyllir myndina af þeim stað sem þú
ert á hverju sinni.“
Hekluferð og Geirlaugur
En ljóð og skáldskapur Óskars Árna
hefur líka oft leitað út fyrir borgar-
mörkin. Í Blýengli fer þó minna fyrir
þeim yrkisefnum en víða en smá-
prósinn Hekluferðin segir þó einkar
skemmtilega frá tilraun skáldsins til
þess að leggja land undir fót út fyrir
borgarmörkin. „Já, þetta er reyndar
sönn saga aldrei þessu vant. Ég lenti
í þessu að ætla að fara í Hekluferð
að ganga í fótspor Bjarna og Eggerts.
En hafði farið dagavillt hjá Ferða-
félaginu því ferðin hafði verið farin
daginn áður. Mér var þó boðið að
skella mér í fjöruferð á Seltjarnar-
nesið en það leist mér ekkert á. Það
voru því dálítið þung sporin heim.
Ég hef þó skrifað talsvert, bæði ljóð
og prósa, þar sem sögusviðið er úti
á landi.“
Óskar Árni tengist reyndar
norður á Sauðárkrók í gegnum sinn
vinahóp en þó einkum Geirlaug
Magnússon sem þar bjó.
„Í mínum vinahópi var Gyrðir,
Sigurlaugur Elíasson og Geirlaugur –
þó að skáldskapur minn hafi aldrei
verið eins og skáldskapur Geirlaugs
þá hafði hann áhrif á mig. Við vor-
um svona í hóp, Norðanskáldin vor-
um við kölluð þó svo að ég hafi verið
að sunnan. Geirlaugur var svo víð-
lesinn og hann var alltaf að miðla til
okkar útlendum ljóðskáldum, alltaf
að stækka heiminn, enda átti hann
mikið safn af bókum. Það má eflaust
segja að hann hafi mótað okkur tals-
vert en hann hafði líka svo hvetjandi
áhrif. Ég fór til að mynda með annað
ljóðahandrit mitt til Geirlaugs og
hann var nokkuð ánægður með það
og í framhaldinu er það svo gefið út
á Sauðárkróki þar sem Sigurlaugur
Elíasson býr. Þetta reyndist mér dýr-
mætt.“
1 9 . s e p t e m b e r 2 0 1 5 L A U G A r D A G U r56 m e n n i n G ∙ F r É t t A b L A ð i ðMenning