Fréttablaðið - 28.05.2016, Síða 88

Leikhús
sími látins manns eftir söruh
Ruhl
HHHHH
Leikhópurinn BLiNk
Tjarnarbíó og Listahátíð Reykja-
víkur
Leikstjórn: Charlotte Bøving
Leikarar: María Dalberg, Kolbeinn
Arnbjörnsson, Halldóra Rut Baldurs-
dóttir og Elva Ósk Ólafsdóttir
Leikmynd og búningahönnun: Fann-
ey Sizemore
Ljósahönnun: Arnar Ingólfsson
Tónlist: Ragnhildur Gísladóttir
Þýðing: Ingólfur Eiríksson og
Matthías Tryggvi Haraldsson
Á tómlegu kaffihúsi hringir sími. Eigandi hans svarar ekki. Hann er látinn. Annar
kaffihússgestur tekur upp símann
og svarar. Síðastliðinn mánudag
frumsýndi leikhópurinn BLINK í
samstarfi við Tjarnarbíó og Listahá-
tíð í Reykjavík leikverkið Sími látins
manns eftir bandaríska leikskáldið
Söruh Ruhl. Þetta í fyrsta sinn sem
hennar verk eru tekin til sýningar
hér á landi en hún er þekkt í heima-
landi sínu fyrir að skoða hversdags-
leikann frá goðsagnakenndu sjónar-
horni.
Nína er taugatrekkt kona sem
tekur þá ákvörðun að taka síma lát-
ins manns í sína vörslu, svara í hann
og hitta þá sem í hann hringja. Þessi
þroskasaga er áhugaverð í fyrstu en
þegar líða tekur á kemur í ljós að
áhorfendur fá aldrei að kynnast
aðalpersónunni. Hún virðist ekki
eiga sér neitt líf, hvorki hið innra
né ytra. María Dalberg skilar vand-
ræðalegheitum Nínu vel en er föst í
sama ástandinu alla sýninguna.
Sama vandamál þjakar auka-
persónur verksins, þau eru skissur
af fólki frekar en persónur í stöðugri
þróun. Kolbeinn Arnbjörnsson leik-
ur þá bræður Hjört og Bolla en tollir
illa í ýktum persónunum þrátt fyrir
ágæta spretti. Elva Ósk Ólafsdóttir
virðist leika persónu úr öðru og
betra leikriti sem fjallar um Gloriu
Swanson eftirhermu. Gloria Swan-
son dó fyrir rúmum þrjátíu árum,
vísunin er bæði undarleg og á skjön
við verkið. Elva Ósk týnist algjörlega
í fyrirferðarmikilli gullmúndering-
unni og fær takmarkað verkefni upp
í hendurnar. Svipaða sögu má segja
um Halldóru Rut Baldursdóttir og
hlutverkin hennar en hún leikur
hjákonu og eiginkonu hins látna.
Þær birtast áhorfendum sem ein-
hvers konar kventáknmyndir en
fyrir utan klisjukennt drykkjuatriði
fær Halldóra Rut lítið að gera.
Sími látins manns fjallar um líf
og dauða, eftirsjá og ást, siðferði og
syndir en sáralítið af þessum átök-
um er sýnilegt á sviðinu. Leikstjóri
sýningarinnar, Charlotte Bøving,
nær aldrei að kveikja undir textan-
um né skapa snerpu á sviðinu, stíl-
færslurnar eru undarlegar og dans-
hreyfingarnar vekja furðu frekar en
umhugsun. Þýðing þeirra Ingólfs
Eiríkssonar og Matthíasar Tryggva
Haraldssonar er þokkaleg en þeir
virðast eiga í vandræðum með
staðfærsluna. Gerð er tilraun til að
færa söguþráðinn til Íslands en það
gengur illa upp og er nánast ónauð-
synlegt. Verkið þeysist um víðan
völl á mörkum hins raunverulega
en höfundur og leikhópurinn kafa
aldrei nægilega djúpt í hugðarefnin,
heldur skauta frekar á yfirborðinu.
Ekki hjálpar að leikmyndahönn-
un Fanneyjar Sizemore er harla flöt
og notast við tölvugrafík til að skapa
andrúmsloft. Þótt myndræna fram-
setningin sé ágæt þá kviknar sjaldan
sviðsbært líf út frá tölvuteiknuðum
leikmyndum. Hún verður fljótlega
leiðigjörn og dregur athyglina að
öðrum göllum leikmyndarinnar
sem samanstendur af nokkrum
færanlegum leikmunum. Sömu-
leiðis eru búningarnir sviplitlir
nema ef vera skyldi gullklæðnaður
frú Gottlieb sem hæfir sýningunni
engan veginn. Björtu punktar sýn-
ingarinnar eru lýsingin og tónlistin.
Ljósahönnun Arnars Ingólfssonar
brýtur upp flatlendi framvindunn-
ar með fínum áherslum og tónlist
Ragnhildar Gísladóttur er hress-
andi, ekki síst hljóðmyndin.
Hér vantar undirbygginguna í
verkið, stílbrotin stuða aldrei og
endirinn seilist býsna langt út fyrir
þolmörk væmninnar. Sýningin er
hvorki nægilega fyndin né drama-
tísk. Sími látins manns reynir að
spenna út hugmyndir áhorfenda um
heiminn sem þeir búa í en staðfestir
frekar vondar bábiljur um takmörk
leiklistarinnar. Sigríður Jónsdóttir
NiðuRsTaða: Síminn hringir en það
er enginn heima.
Í leit að tengingu í gegnum síma látins manns
Úr sýningunni Sími látins manns í Tjarnarbíói.
Það dálítið óvenjuleg samsetning hóps listamanna sem stendur á bak við viðburðinn Mistaka-
saga mannkyns næsta fimmtudags-
kvöld á vegum Listahátíðar í Reykja-
vík. Það eru tónlistarmennirnir Erpur
Eyvindarson, Hallveig Rúnarsdóttir,
Hilmar Örn Hilmarsson og Bjarni Frí-
mann Bjarnason sem ráðast í þetta
viðamikla verk. Hallveig tekur ekki
fyrir að þau komi úr frekar ólíkum
áttum en upphafið að samstarfinu
megi líka einmitt rekja til Berlínar
sem er að sönnu borg fjölbreytileik-
ans og mikill suðupottur í menningu
um þessar mundir.
Upphafið í klámvísu
„Það var eiginlega Bjarki Karlsson
íslenskufræðingur sem leiddi okkur
saman á sínum tíma. Í síðustu bók
Bjarka er að finna kvæði sem kall-
ast Grettisfærsla og er gömul klám-
vísa sem munkar skrifuðu inn á eitt
handritið af Grettissögu. Bjarki fékk
Erp til þess að endurgera þetta því
kvæðið var eyðilagt að hluta við
siðaskiptin því þá voru menn svo
siðsamir. Svo fékk Bjarki mig til þess
að flytja þetta og Hilmar Örn til þess
að gera taktinn undir. Þetta fluttum
við svo í Berlín og þá bættum við
Bjarna Frímanni í liðið, gerðum úr
þessu tónleika og skemmtum okkur
gríðarlega vel. Svo vorum við ein-
hvern veginn orðnir svo miklir vinir
að við máttum til með að stækka
verkefnið svo ákváðum að tala við
Listahátíð og þar var okkur svo vel
tekið að það varð ekki aftur snúið.
Skemmtilegt vandamál
Við förum mjög víða í yfirferð okkar
um mistakasögu mannkyns enda
lærir mannkynið aldrei og gerir
alltaf sömu mistökin aftur og aftur.
En auðvitað kemur þetta allt út frá
græðgi þegar nánar er skoðað, því
græðgin er undirrót alls ills. Valda-
fíknar, trúarofstækis og hvers sem er
þar sem einhver vill ráða yfir öðrum
og beita til þess öllum mögulegum
og ómögulegum aðferðum.
Þetta er að verða alveg gríðarlega fallegt skrímsli
Mistakasaga mannkyns er yfirskrift og umfjöllunarefni ferðalags í tali og tónum með valinkunnum lista-
mönnum sem koma úr skemmtilega ólíkum áttum en sameinast í þessum sérstæða viðburði Listahátíðar.
Hallveig Rúnarsdóttir og Erpur Eyvindarson eru á meðal höfunda og flytjenda að dagskránni Mistakasaga mannkyns á Listahátíð i næstu viku. FRéTTabLaðið/ViLHELM
Vandinn hefur
heLst Verið að á
Meðan Við eruM að þróa
þetta Verkefni þá keMur á
saMa tíMa hVer fréttin á
fætur annarri Með enda-
LausuM skandöLuM tiL þess
að Vinna úr.
verið að á meðan við erum að þróa
þetta verkefni þá kemur á sama
tíma hver fréttin á fætur annarri
með endalausum skandölum til
þess að vinna úr. Þetta er gríðarleg
skemmtilegt vandamál þó svo þetta
sé ekki gæfulegt fyrir samfélagið.“
Merkilegasta landið
Hallveig segir að þau fari þá leið
að tengja allt við Ísland. „Við erum
alltaf að fara inn í þetta út frá Íslandi
nútímans því að þetta er pólitískt
ádeiluverk. Það er ekki annað hægt
en að mynda þessa tengingu út frá
öllu því sem hér hefur gengið á og
það er því útgangspunkturinn. Við
byrjum út frá fyrirlestri stórskrítins
prófessors sem reiknaði hnit út frá
píramídunum í Egyptalandi þar sem
öll hnit vísuðu til Íslands og þetta
hlyti því að vera merkilegasta land
í heimi. Við tökum þennan fyrir-
lestur og fléttum saman við hina
frægu You ain’t seen nothing yet-
ræðu Ólafs Ragnars. En við förum
reyndar um víðan völl allt frá upp-
hafi mannsins til Íslands nútímans.
Þannig að þetta er mikið ferðalag
þar sem er stiklað á stóru og ég held
að við eigum öll eftir að skemmta
okkur vel.“
Við segjum þessa sögu í töluðu
máli og tónlist þar sem tónlistin
er allt frá harðasta rappi yfir í há-
klassík og allt þar á milli. En við
erum líka að leika okkur aðeins með
formin og fikta í hlutunum. Ég er t.d.
að syngja Rúdolf með Þeysurunum í
óperudívuútgáfu og við förum með
þetta svona í allar áttir. Svo erum
við líka með spilara og grafíkera úr
Listaháskólanum sem er í samstarfi
við okkur svo þetta verður bara
magnað. Þetta skrímsli er að verða
gríðarlega fallegt skrímsli enda eru
þetta þvílíkir snillingar sem ég er
að vinna með. Vandinn hefur helst
2 8 . m a í 2 0 1 6 L a u G a R D a G u R48 m e N N i N G ∙ F R É T T a B L a ð i ð
menning