Bændablaðið - 26.01.2017, Síða 6

6 Bændablaðið | Fimmtudagur 26. janúar 2017
Bændablaðið kemur út 24 sinnum á ári. Því er dreift ókeypis á yfir 400 stöðum
á landinu og á öll lögbýli landsins.
Lesendur geta einnig gerst áskrifendur að blaðinu og fengið það sent heim í pósti
gegn greiðslu. Árgangurinn kostar þá kr. 10.200 með vsk. (innheimt í tvennu lagi).
Ársáskrift fyrir eldri borgarar kostar 5.100 með vsk.
Heimilisfang: Bændablaðið, Bændahöll við Hagatorg, 107 Reykjavík.
Sími: 563 0300 – Fax: 562 3058 – Kt: 631294–2279
Bændablaðið er í eigu Bændasamtaka Íslands. − Málgagn bænda og landsbyggðar −
SKOÐUN
Bjarni Benediktsson forsætisráðherra nefndi
það í eldhúsdagsræðu sinni í fyrradag að
Ísland þyrfti að tvöfalda útflutningstekjur
sínar á næstu 15 árum. Hann taldi varasamt
að reyna að ná þessu markmiði með því
einu að sækja meira sjávarfang eða bræða
meira af málmum heldur þyrfti að skjóta
fleiri stoðum undir útflutninginn og bæta
verðmætasköpun þess sem við höfum úr
að spila. Tækifærin liggja í nýsköpun og
þróun. Þarna sperrti ég eyrun og leiddi hug-
ann að því hvað landbúnaðurinn geti lagt af
mörkum. Ég er einn af þeim sem trúi því að
bændur geti aukið tekjur sínar umtalsvert
á næstu árum með tækni og þekkingu að
leiðarljósi.
Í blaðinu er viðtal við kúabændurna
í Smjördölum í Flóa. Það er gott dæmi
um bú sem hefur gengið í gegnum mikl-
ar breytingar, bæði hvað varðar tækni og
nýtísku aðbúnað fyrir bústofn og starfsfólk.
Nýtt fjós búið mjaltaþjóni og öðrum tækja-
búnaði ásamt góðri þekkingu bændanna
hefur stóraukið afurðir búsins síðustu tvö ár.
Þetta er frábært og skapar aukna hagsæld.
Bjarni talaði líka um umhverfismálin
og þá ógn sem steðjar að vegna hlýnunar
jarðar af völdum gróðurhúsalofttegunda.
Nefndi hann þar aðgerðaráætlun í tengslum
við Parísarsamkomulagið og áform ríkis-
stjórnarinnar að setja fleiri græna hvata í
hagkerfið. Meðal annars að hvetja til skóg-
ræktar og landgræðslu og orkuskipta í sam-
göngum. Það er gott að forsætisráðherra
tekur þessi mál upp í stefnuræðu sinni og
vonandi munu orðum fylgja efndir.
Hann nefndi líka velgengni ferðaþjón-
ustunnar sem byggist á þrotlausri vinnu
og markaðsstarfi. Landbúnaðurinn tengist
ferðaþjónustunni traustum böndum eins
og sést best á næstu síðu þar sem ferða-
þjónustuaðilar af landsbyggðinni komu til
Reykjavíkur á Mannamót. Bændur voru
þar áberandi við að kynna sína þjónustu.
Krafturinn í ferðaþjónustunni seytlar um
allt samfélagið og ekki síst um landsbyggð-
ina þar sem verðmætin felast í óspilltri nátt-
úrunni og gróskumiklu mannlífi.
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir fær nú
það verkefni að leiða landbúnaðarmálin í
nýju ríkisstjórninni. Hún getur sett mark
sitt á þróun atvinnugreinarinnar og vonandi
verða verk hennar gæfurík. Margir bændur
telja að þeir sem nú stjórni ráðuneytinu
hafi það að markmiði að auka innflutning
á búvörum og veikja þá skipan mála sem
við búum við í dag. Það getur varla verið
það sem Viðreisn hefur í huga, a.m.k. segir
Jóna Sólveig Elínardóttir, varaformaður
flokksins, í þessu blaði að flokkurinn beri
hag bænda fyrir brjósti. Greinilegt er þó að
Benedikt Jóhannessyni, formanni flokksins,
er umhugað um að liðka fyrir innflutningi
á erlendum matvörum eins og kom fram í
hans eldhúsdagsræðu í fyrradag. Til að lina
áhyggjur manna má benda á að stjórnar-
meirihlutinn byggir á minnsta mögulega
þingmannafjölda. Kollsteypur í þessum
málaflokki verða ekki gerðar nema þing-
menn allra stjórnarflokkanna leggist á eitt.
Lykillinn að því að allt fari vel er að
fólk tali saman og sýni skilning á hug-
myndum hvað annars. Síðan þarf að vega
og meta, með öll tiltæk rök og gögn fyrir
framan sig, hvaða skref er skynsamlegt að
stíga. Markmiðin eru að auka hagsæld og
hamingju okkar allra. Það getum við verið
sammála um.
Hvað sem segja má um stefnu Viðreisnar
í landbúnaðarmálum þá er fagnaðarefni
að í fyrsta sinn ræður kona ríkjum í ráðu-
neytinu. Kannski hefur hinn karllægi bún-
aðarheimur gott af því að fá konu við stýrið
til tilbreytingar?
/TB
Eiga bændur sér
viðreisnar von?
Ísland er land þitt
Bíldudalur á sér langa og merka sögu, þar var meðal annars einn af verslunarstöðum einokunarverslunarinnar. Fljótlega eftir að verslun var
Péturskrónur. Á þeim tíma sem Pétur var útgerðarmaður fjölgaði íbúum og tók að myndast allstórt þorp á staðnum. Mynd / HKr.
Stjórnarmenn og starfsfólk Bænda-
samtakanna hafa nýlokið 15 funda ferð
um allt land til að ræða við félagsmenn
og ríflega 700 manns komu til fundar við
okkur. Tilgangur ferðarinnar var annars
vegar að fjalla um helstu atriði nýju búvöru-
samninganna eins og þau birtast í reglu-
gerðum sem settar voru undir áramótin
til að útfæra þá nánar.
Hins vegar var efnið
að fara yfir fyrirkomu-
lag nýrra félagsgjalda
Bændasamtakanna sem
farið verður að inn-
heimta í næsta mánuði.
Óneitanlega hafði
hin pólitíska þróun áhrif
á umræðuna. Nýja rík-
isstjórnin var mynduð
meðan á ferðinni stóð og
vitanlega veltu bændur (og
gera enn) fyrir sér hvern-
ig hún hygðist framkvæma
landbúnaðarstefnu sína.
Það á eftir að koma í ljós,
en ég hef átt einn fund með
nýjum ráðherra til að inna
eftir nánari skýringum á
fyrirætlunum hennar og
ríkisstjórnarinnar. Það var
kurteislegur fundur, þar sem henni var bæði
boðið að heimsækja Bændasamtökin til að
kynnast starfseminni og einnig að ávarpa
ársfund Bændasamtakanna sem fram fer á
Akureyri þann 3. mars nk. Það er ótímabært
að draga víðtækar ályktanir af fundinum að svo
stöddu, enda ráðherra nýtekinn við og útfærsla
á hugmyndum ríkisstjórnarinnar lá ekki fyrir.
Endurskoðun búvörusamninga 2019
Það lá alltaf fyrir að það yrði komin ný rík-
isstjórn þegar kæmi að endurskoðun búvöru-
samninga árið 2019 og beinlínis um það samið
að hún færi fram á þann hátt að stjórnvöld
hvers tíma gætu komið áherslum sínum að.
Sama gildir síðan um seinni endurskoðunina
árið 2023. Bændur leggja þunga áherslu á að
endurskoðunin gangi fram eins og um var
samið. Við endurskoðunina þarf að fara yfir
markmið samninganna og meta hvernig gengið
hefur að framkvæma þau. Í samningunum er
auk þess kveðið á um ýmis atriði sem skoða
á sérstaklega við endurskoðunina. Þar er
stærst ákvörðun um hvort hverfa eigi frá
kvótakerfi í mjólkurframleiðslu, en einnig
hvort að hægja eigi á breytingum á greiðslu-
markskerfinu í sauðfjárrækt. Þá á einnig að
meta hvort draga eigi frekar úr tollvernd
útiræktaðs grænmetis gegn aukningu bein-
greiðslna á móti. Þá er einnig mikilvægt að
fara vel yfir þau atriði sem atvinnuveganefnd
Alþingis dró fram við afgreiðslu þingsins.
Í nefndaráliti meirihlutans er meðal annars
vikið að upplýsingagjöf til neytenda, frekari
greiningu á sérstöðu íslensks landbúnaðar,
greiningu á afkomu bænda, samkeppnisum-
hverfið og fleira. Allt þetta er mikilvægt
að endurskoðunarnefndin skoði vel. Þá
er einnig þýðingarmikið að fara vel yfir
umhverfismál og landbúnað, einkum lofts-
lagsmálin. Þessi mál komu fram í umræðun-
um á bændafundunum og undirstrika enn
frekar nauðsyn þess að samtök bænda vinni
að frekari stefnumótun í þessum málaflokki.
Bændur, eins og þjóðin öll, þurfa að setja
sér skýr og metnaðarfull markmið á sviði
loftslagsmála. Þar er ekki annað í boði.
Ráðherra hefur sagt opinberlega að hún
vilji breyta skipan nefndar sem forveri henn-
ar skipaði til að vinna að endurskoðuninni. Á
hvern hátt liggur ekki fyrir. Það er skiljanlegt
að nýr ráðherra vilji koma sínum áherslum
að hvað varðar fulltrúa ráðuneytisins sjálfs,
en það væri skrítið ef aðilar sem hafa enga
hagsmuni af því að efla íslenskan landbúnað
yrðu kallaðir til við að móta starfsumhverfi
hans.
Nú reynir á samstöðu
bænda
Hitt meginefni fundanna
voru félagsgjöldin eins
og að framan greinir.
Bændur hafa um árabil
greitt fyrir sameiginleg
verkefni, meðal annars
starfsemi hagsmuna-
samtaka sinna, með
sjóðagjöldum sem lögð
hafa verið á framleiðsl-
una, síðustu 18 ár með
búnaðargjaldi. En nú eru
að renna upp nýir tímar.
Það reynir nú á samstöðu
bænda því að nú þarf að
fjármagna samtökin með
félagsgjöldum sem inn-
heimt verða sérstaklega
en verða ekki dregin af innlögðum afurð-
um. Á fundunum kom fram mjög jákvætt
viðhorf til starfs samtakanna og margir
höfðu orð á nauðsyn þess að samtök bænda
yrðu áfram öflug, ekki síst við núverandi
aðstæður. Skoðanakönnun meðal félags-
manna sem gerð var í desember leiðir einnig
í ljós að mikill meirihluti telur starf samtak-
anna mjög mikilvægt fyrir landbúnaðinn.
Hagsmunabaráttan hefur mesta þýðingu í
hugum félagsmanna og hana vilja þeir áfram
efla auk annarra helstu verkefna, eins og
Bændablaðið og almenn kynningarmál. Það
gera menn einmitt best með víðtækri og
almennri þátttöku þegar innheimta félags-
gjalda hefst í næsta mánuði.
Sindri Sigurgeirsson
formaður Bændasamtaka Íslands
sindri@bondi.is
Fundað með bændum
Ritstjóri: Hörður Kristjánsson (ábm.) hk@bondi.is og Tjörvi Bjarnason – Sími: 563 0339 − Rekstur og markaðsmál: Tjörvi Bjarnason tjorvi@bondi.is – Blaðamenn: Margrét Þ. Þórsdóttir mth@bondi.is – Sigurður Már Harðarson
smh@bondi.is – Vilmundur Hansen vilmundur@bondi.is – Auglýsingastjóri: Ásgerður María Hólmbertsdóttir amh@bondi.is – Sími: 563 0303 – Netfang auglýsinga: augl@bondi.is − Vefsíða blaðsins:
www.bbl.is − Netfang blaðsins: (fréttir og annað efni) er bbl@bondi.is
Frágangur fyrir prentun: Prentsnið – Prentun: Landsprent ehf. – Upplag: sjá forsíðu – Dreifing: Landsprent og Íslandspóstur. ISSN 1025-5621
Bændafundur á Egilsstöðum. Mynd / Guðbjörg Jónsdóttir