Bændablaðið - 26.01.2017, Qupperneq 41

41Bændablaðið | Fimmtudagur 26. janúar 2017
CLARVISTA
STURTUGLER
FYRIR
VANDLÁTA
Í maí 2006 gekk Samband garð-
yrkjubænda til þess verks að skrá
íslensku fánaröndina og dropa-
merki í íslensku fánalitunum hjá
Einkaleyfastofu. Merkin höfðu
þá verið í notkun meðal framleið-
enda garðyrkjuafurða frá árinu
2003, einkum íslenska fánaröndin.
Dropinn er hins vegar uppistaða í
félagsmerki Sambands garðyrkju-
bænda.
Þetta þýðir með öðrum orðum að
þessi tvö merki eru eign Sambands
garðyrkjubænda og einkaleyfisvarin
sem slík. Þannig má enginn nota þau
eða önnur mjög áþekk merki til að
kynna vöru eða þjónustu, án þess að
fyrir liggi leyfi frá Sambandi garð-
yrkjubænda. Samband garðyrkju-
bænda hefur veitt félögum sínum,
og aðilum sem selja afurðir þeirra,
leyfi til notkunar merkisins, gegn
skriflegum samningum þar sem not-
endur undirgangast reglur félagsins
um notkun merkjanna.
Merkin voru á sínum tíma skráð
á grundvelli markaðsfestu og taka
til sölu og kynningar á öllum þeim
vörum sem um getur í þeim flokk-
um sem skráningin nær yfir. Það nær
meðal annars yfir landbúnaðar- garð-
ræktar- og skógræktarafurðir, græn-
meti, ávexti hvort sem um er að ræða
nýtt eða þurrkað, ávaxtahlaup, sultur,
grauta, matarolíur, matarfeiti, svo og
fræ, lifandi plöntur og blóm.
Táknar innlendan uppruna
Íslenska fánaröndin mun í framtíð-
inni tákna innlendan uppruna og
að framleiðendur fylgi ákveðnum
gæðaferlum.
Ástæða þess að félagar í Sambandi
garðyrkjubænda hófu að nota sitt
eigið vörumerki með skírskotun
í íslenska þjóðfánann var fyrst og
fremst eftirspurn kaupenda eftir upp-
lýsingum um uppruna vöru.
Sú umræða að neytendur eigi rétt
á því að vita um uppruna og hvaðan
varan kemur er ekki ný af nálinni
og garðyrkjubændur svöruðu kallinu
með því að merkja afurðir sínar með
íslensku fánaröndinni.
Íslenska fánaröndin táknar að
varan er íslensk að uppruna og þeir
sem selja undir merkjum íslensku
fánarandarinnar eiga skýlaust að hafa
til þess leyfi Sambands garðyrkju-
bænda.
Nú stendur yfir vinna við inn-
leiðingu gæðahandbókar í íslenskri
garðyrkju og endurskoðun á regl-
um fyrir íslensku fánaröndina.
Markmiðið er að í framtíðinni muni
íslenska fánaröndin ekki einvörð-
ungu tákna innlendan uppruna, held-
ur einnig að þeir sem nota merkið
fylgi fyrirfram ákveðnum gæðaferl-
um. Verið er að leggja lokahönd á
þróun og innleiðingu gæðahandbók-
arinnar og úttektarferla vegna þess
en vænta má að gæðahandbókin og
úttektarferlar verði birtir opinberlega
þegar þau gögn liggja fyrir í endan-
legri mynd.
Eins og gefur að skilja er nauðsyn-
legt að úttekt á notkun gæðahand-
bókar sé í höndum utanaðkomandi
aðila. Þegar hefur Samband garð-
yrkjubænda hafið samstarf við
Heilbrigðiseftirlit Suðurlands og
Ráðgjafarmiðstöð landbúnaðarins
vegna þessa.
Skráð vörumerki njóta verndar
Á umliðnum árum hefur Samband
garðyrkjubænda þurft að hafa nokk-
uð fyrir því að verja merki sín gegn
ágangi þeirra sem hagnast vilja á
þeirri velvild sem innlendar afurð-
ir og íslensk garðyrkja njóta meðal
neytenda. Skráð vörumerki njóta
verndar með ámóta hætti og hugverk
samkvæmt lögum um vörumerki nr.
45/1997 og lögum um einkaleyfi nr.
17/1991 (sjá á vef Alþingis, www.
althingi.is).
Fjölmörg dæmi eru um að höfð
hafi verið afskipti af aðilum sem
notað hafa fánaröndina eða dropann,
eða merki mjög áþekk þeim, í heim-
ildarleysi. Stundum hefur verið um að
ræða hreint gáleysi og hefur notkun
þá verið hætt að undangengnum vin-
samlegum ábendingum. Góðfúsleg
tilmæli hafa þó ekki alltaf dugað til.
Árið 2010 féll dómur í Hæstarétti
þar sem staðfest var sú vörn sem
í einkaleyfi felst og heimildaleysi
annarra til notkunar á merkinu án
leyfis eiganda. Nánar má lesa um
það í dómaskrá Hæstaréttar á vefnum
www.haestirettur.is.
Íslenski þjóðfáninn
Í apríl síðastliðnum voru gerðar
breytingar á lögum um íslenska
þjóðfánann. Nú er, samkvæmt
ákveðnum skilyrðum, heimilt að nota
þjóðfánann til kynningar á vörum og
þjónustu enda „sé vara eða starfsemi
sú sem í hlut á íslensk og fánanum
ekki óvirðing gerð“ eins og segir í
lögunum.
Þessi breyting á lögum um
þjóðfánann fellir ekki úr gildi það
einkaleyfi sem Samband garðyrkju-
bænda hefur á skráðum vörumerkjum
sínum og það er grundvallarmunur
á því hvort vara er merkt íslensku
fánaröndinni eða íslenska þjóðfán-
anum.
Mikilvægt er að neytendur viti
ævinlega hvort varan er íslensk og
þá að hvaða marki.
Það er ástæða til að hvetja alla
til að halda vöku sinni varðandi
merkingar og kynningu á vörum
og þjónustu og snúa sér eftir atvik-
um til seljenda, framleiðenda eða
Neytendastofu, telji þeir einhverju
áfátt í þeim efnum.
Íslenska fánaröndin er skráð vörumerki
Katrín María Andrésdóttir, framkvæmda-
stjóri Sambands garðyrkjubænda
Samtök iðnaðarins hafa stofnað
framleiðsluráð Samtaka iðnaðarins
sem er samstarfsvettvangur fram-
leiðslu- og matvælagreina innan
samtakanna. Því er ætlað að auka
sýnileika framleiðslu á Íslandi,
stuðla að bættu starfsumhverfi og
efla umræðu um íslenska fram-
leiðslu. Í ráðinu sitja níu stjórnend-
ur frá ólíkum fyrirtækjum innan
framleiðslugreinanna.
Starfsemi framleiðslufyrirtækja á
Íslandi er umfangsmikil og þau eiga
stóran þátt í fjölbreyttu atvinnulífi á
Íslandi. Framleiðslufyrirtækin velta
685 milljörðum króna sem er um 18%
af heildarveltu allra íslenskra fyrir-
tækja árið 2016 og hjá þeim starfa um
15.500 starfsmenn. Framlag iðnaðar-
framleiðslu til verðmætasköpunar er
um 10% en fluttar voru út iðnaðarvör-
ur fyrir 331 milljarð króna á árinu sem
vegur þungt í heildarvöruútflutningi
Íslands, eða um 53%. Dæmi um fram-
leiðslu sem aðildarfyrirtæki SI fást við
eru matvæli, fóður, umbúðir, húsgögn,
innréttingar, byggingavörur, tæki og
vélar, prentverk og vinnsla úr málm-
um og endurvinnsluefnum.
Gestur Pétursson, forstjóri Elkem
Ísland og formaður framleiðsluráðs
SI, segir ánægjulegt að nú sé kom-
inn sameiginlegur vettvangur til að
vinna að hagsmunamálum íslenskra
framleiðslufyrirtækja. „Innan okkar
raða eru um 230 fyrirtæki í mjög
fjölbreyttri framleiðslu. Með því að
leggja saman krafta okkar getum við
aukið sýnileika framleiðslugreinar-
innar og stuðlað að enn fjölbreyttara
atvinnulífi. Við viljum gera fram-
leiðslugreinarnar að eftirsóttum starfs-
vettvangi og laða til okkar starfsfólk
með rétta þekkingu og færni,“ segir
Gestur Pétursson.
Iðnfyrirtæki vilja auka sýnileika
framleiðslu á Íslandi
– Velta 685 milljörðum króna á ári og með 15.500 starfsmenn
Nýja framleiðsluráð Samtaka iðnaðarins. Bryndís Skúladóttir, SI, Gunnar
Sverrisson, forstjóri Odda, Andri Daði Aðalsteinsson, markaðsstjóri Límtré
Vírnet, Gestur Pétursson, forstjóri Elkem Ísland, Bergþóra Þorkels dóttir,
forstjóri ÍSAM, Þórður Theodórsson, framleiðslustjóri Marel, Margrét Ormslev,
fjármálastjóri CRI, Steinþór Skúlason, forstjóri SS, Stefán Magnússon,
markaðsstjóri hjá Coca-Cola og Almar Guðmundsson, framkvæmdastjóri
SI. Á myndina vantar Einar Svein Ólafsson, framkvæmdastjóra Íslenska
kalkþörungafélagsins. Mynd / SI
Umtalsverðar veiðitekjur
Jörðin Skógar er sunnan Flókadalsár. Bláfinnsvatn er í útnorð-
urmörkum, og Skógavatn, sem að mestu er í Skógalandi, er
á mörkum Hæls og Skóga. Í þessum vötnum var stunduð
veiði, einkanlega Skógavatni. Í Flókadalsá er töluverð laxveiði
og eru veiðitekjur Skóga u.þ.b. 2.3 millj. á ári en eignarhluti
er um 12%. Jörðinni fylgir einnig veiði- og beitarréttur á
Arnarvatnsheiði.
Land jarðarinnar er allt slétt og víða vel gróið. Land Skóga sem
talið er vera um 350 hektarar Húsakostur er allur gamall, en
mjög snyrtilegur og að því er séð verður mjög vel um hirtur.
Íbúðarhúsið hefur verið mikið endurnýjað en látið halda að
mestu sínu upprunalega útliti. Góðar girðingar eru á jörðinni.
Stutt í margar af helstu náttúruperlum Borgarfjarðar.
Nánari upplýsingar gefur Magnús Leópoldsson,
lögg. fasteignasali magnus@fasteignamidstodin.is
sími 550 3000 eða 892 6000
Til sölu jörðin Skógar í Flókadal, Borgarbyggð
Bændablaðið
á bbl.is og líka á Facebook