Fréttablaðið - 29.10.2020, Blaðsíða 19

Ísland er í hópi þeirra ríkja í Evrópu, sem Brexit hefur mest neikvæð áhrif á. Þau koma víða
fram og styrkja hugmyndir um
fulla aðild Íslands að Evrópusam-
bandinu.
Bretar og Evrópusambandið gera
nú úrslitatilraun til að semja.
Eigið mat breskra stjórnvalda
bendir til þess að fari landið
samningslaust út gæti hagvöxtur á
næstu árum orðið allt að átta pró-
sent minni en með aðild. Með hag-
stæðustu fríverslunarsamningum
minnkuðu þessi neikvæðu áhrif
niður í fimm prósent.
Þurfum að vinna upp
meira af tapinu
Íslensk stjórnvöld hafa ekki birt
mat af þessu tagi. Þó að neikvæð
áhrif á Ísland verði ekki til jafns
við þessar tölur verða þau umtals-
verð. Það þýðir að fríverslunar-
samningur Breta við EFTA-ríkin
getur aðeins deyft neikvæð áhrif
úrsagnarinnar en ekki eytt þeim.
Með fullri aðild Íslands að Evr-
ópusambandinu yrði aftur á móti
unnt að vinna upp meira af tapinu.
Það lýsir ekki hyggindum að loka
augunum fyrir þeim möguleika nú
þegar brýnt er að íslenskt atvinnu-
líf hlaupi hraðar.
Áhrif fiskveiðideilu Breta og ESB
Einstaka andstæðingar fullrar
aðildar að Evrópusambandinu
halda því fram að deilur þess við
Breta um fiskveiðar eftir Brexit
sýni að Ísland yrði að fórna fisk-
veiðiréttindum ef það lokaskref
yrði stigið. Þessi staðhæfing er
annaðhvort útúrsnúningur eða
misskilningur.
Deila Breta og Evrópusam-
bandsins snýst fyrst og fremst
um skiptingu á sameiginlegum
stofnum. Samkvæmt hafréttarsátt-
málanum ber þeim að semja um
skiptingu á þeim.
Evrópusambandið vill miða við
veiðireynslu eins og reglur þess
gera ráð fyrir. En Bretar vilja aftur
á móti semja miðað við dreifingu
einstakra fiskistofna. Röksemdir
beggja eiga sér stoð í hafréttarsátt-
málanum.
Á Íslandsmiðum eru ekki sam-
eiginlegir stofnar með Evrópu-
sambandinu. Engin Evrópusam-
bandslönd eiga veiðireynslu hér
síðastliðin þrjátíu ár. Aðildarríkin
geta því hvorki samkvæmt haf-
réttarsáttmálanum né reglum sam-
bandsins gert kröfur um veiðar.
Með fullri aðild kæmu því engin
evrópsk skip til veiða á Íslands-
miðum. Enga sérsamninga eða
undantekningar þyrfti til að
tryggja það.
Ísland og ESB
sömu megin gagnvart Bretum
Um áramótin fær breska stjórnin
það hlutverk, í stað Evrópusam-
bandsins, að semja fyrir skoskar
útgerðir um makrílveiðar. Fram
til þessa hafa norskar og skoskar
útgerðir staðið fastast gegn aðild
Íslands að samningum um makríl.
Íslenskar útgerðir hafa öðlast
mikla veiðireynslu í makríl. Hún
mun vega þungt í samningum við
nýjan viðsemjanda. Evrópusam-
bandið notar einnig veiðireynslu-
rökin í viðræðum við Breta vegna
danskra makrílútgerða.
Ef Ísland ætti fulla aðild að Evr-
ópusambandinu myndi það sækja
rétt íslenskra útgerða til makríl-
veiða gagnvart Bretum og Norð-
Þorsteinn
Pálsson
AF KÖGUNARHÓLI
Brexitáhrifin á Íslandi
mönnum af fullum þunga allra
aðildarríkjanna. Það myndi fremur
styrkja okkur en veikja.
Full aðild betri
en fríverslunarsamningar
Í bráðabirgða fríverslunarsamningi
við Breta vegna Brexit er gert ráð
fyrir svipuðum viðskiptum með
landbúnaðarafurðir og áður. Með
óbreyttum samningi við Evr-
ópusambandið er þetta nokkur
rýmkun og allt bendir til að lengra
verði gengið í lokasamningi.
Þetta sýnir að einangrun er
ekki í boði. En bændur hafa lýst
áhyggjum. Þær eru skiljanlegar.
Breytingar af þessu tagi kalla óhjá-
kvæmilega á nýja hugsun í land-
búnaðar- og byggðamálum af hálfu
stjórnvalda. En á henni bólar ekki.
Frjáls viðskipti eru gagnkvæm.
Þau opna tækifæri ef rétt er á
málum haldið. Kannski eru það
þessir útflutningsmöguleikar, sem
ríkisstjórnin átti við þegar hún
talaði um stórkostleg tækifæri, sem
fylgdu Brexit.
En trúlega yrði full aðild að
Evrópusambandinu hagstæðari
fyrir bændur. Til að mynda gætu
hugsanlega opnast þar lambakjöts-
markaðir, sem breskir bændur
óttast nú að séu þeim tapaðir, ef
ekki semst.
Jafnframt er stuðningur sam-
bandsins við bændur mjög öflugur.
Enginn slíkur ytri stuðningur fylgir
samningum um fríverslun. Alhliða
byggðastefna Evrópusambandsins
hefur einnig reynst mjög áhrifarík.
Stuðningskerfi af því tagi finnast
hins vegar ekki í fríverslunar-
samningum.
Jara er stílhreinn og þægilegur sófi.
Jara er nútímalegur sófi í skandinavískum stíl. Sessurnar eru
notalegar og áklæðið er slitsterkt og mjúkt viðkomu. Fætur
sófans eru stílhrein gæðasmíð úr eik sem tóna vel við hvaða
umhverfi sem er.
Jara hentar vel í löng og innileg samtöl með rauðvíni og
ostum — en virkar líka í bíókvöldið.
Penninn
kynnir Jöru
Með dökkgráu tauklæði
Listaverð 214.900 kr.
Tilboðsverð 179.000 kr.
Með ljósgráu tauklæði
Listaverð 195.000 kr.
Tilboðsverð 159.000 kr.
Með svörtu leðri
Listaverð 359.000 kr.
Tilboðsverð 299.000 kr.
212 cm
Skeifunni 10, Reykjavík // Hafnarstræti 91–93, Akureyri // Hafnarstræti 2, Ísafirði // S: 540 2330 // www.penninn.is
Hekla er hönnuð og framleidd á Íslandi og er nefnd eftir drottningu
íslenskra eldfjalla og gefur stórbrotinni nöfnu sinni ekkert eftir.
Sófinn er þægilegur og aðlaðandi og passar fullkomlega í rýmið þitt —
möguleikarnir eru óendanlegir. 10 ára ábyrgð er á grind sófans.

Beinir sófar – verð frá 282.000 kr.
Tungusófar – verð frá 319.000 kr.
Hornsófar – verð frá 499.000 kr.
Penninn kynnir til leiks Heklu
Hekla er íslenskur sófi sem er smíðaður eftir þínum óskum.
S K O Ð U N ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð 19F I M M T U D A G U R 2 9 . O K T Ó B E R 2 0 2 0