Fréttablaðið - 29.10.2020, Blaðsíða 12

Það myndi létta
verulega á markað-
inum að fá staðfest að ríkið
ætli að fjármagna sig að
hluta til með erlendum
lánum.
Valdimar Ármann
Syndsamlega góð kaka
með engri fyrirhöfn!
Tímapantanir á opticalstudio.is
og í síma 511 5800
SMÁRALIND • HAFNARTORG • KEFLAVÍK
Sjónmælingar
eru okkar fag
Mikilvægt er að fyrirsjáan­leiki sóttvarnaaðgerða verði meiri, svo Ísland
eigi möguleika á því að taka á móti
ferðamönnum á næsta ári, að sögn
Boga Nils Bogasonar, forstjóra Ice­
landair Group.
Bogi var einn frummælenda á
netráðstefnu Ferðamálastofu í gær.
Bogi segir að f lugfélagið hafi þegar
útbúið f lugáætlun fyrir sumarið
2021: „Til þess að hún gangi eftir
og til þess að komi hingað ein­
hverjir ferðamenn, þá verður að
vera einhver fyrirsjáanleiki hvað
varðar reglur á landamærunum
hér á Íslandi. Ef að reglurnar verða
óbreyttar eins og þær eru í dag og
það er það sem okkar samstarfs­
aðilar úti í heimi gera ráð fyrir,
þá mun okkur ekki takast að selja
neinum ferðamanni að koma til
landsins,“ sagði forstjórinn.
Hann lagði einnig áherslu á það
að mikilvægt væri að koma fyrir­
komulagi sóttvarna á hreint sem
fyrst, enda væru ferðaþjónustu­
aðilar úti í heimi að skipuleggja
næsta sumar um þessar mundir.
Bogi sagði að ferðamenn gætu til
dæmis framvísað skimunarvott­
orði frá heimalandinu við komu
til Íslands, farið í aðra skimum við
komu og fengið niðurstöðu eftir
nokkra klukkutíma: „Við gætum
þá sagt að þetta yrði í versta falli
þannig næsta sumar. Það er mjög
mikilvægt að þetta komi f ljótt
fram frá stjórnvöldum, hvernig
þetta verður á næsta ári,“ sagði
Bogi Nils.
Meðal forsendna fjárlaga ársins
2021 er að 900 þúsund ferðamenn
komi til landsins á árinu, en Sam­
tök ferðaþjónustunnar hafa sagt að
tvöföld skimum á landamærunum,
ásamt fimm daga sóttkví á milli,
útiloki slíkt umfang ferðaþjónustu
á næsta ári. – thg
Vill að fyrirsjáanleiki
sóttvarna verði aukinn
Ef reglurnar verða
óbreyttar eins og
þær eru í dag, og það er það
sem samstarfsaðilar úti í
heimi gera ráð fyrir, þá mun
okkur ekki takast að selja
neinum ferðamanni að
koma til landsins.
Bogi Nils Boga-
son, forstjóri
Icelandair
Skýr skilaboð um að ríkið muni f jármagna halla­rekstur að hluta til með lántöku í erlendri mynt getur hjálpað til að sefa áhyggjur markaðarins af
fjármagnsþörf ríkissjóðs. Skilyrði
fyrir erlendri lántöku eru hag­
stæð og með því að skipta hluta
af erlendu lánunum yfir í krónur
myndi ríkissjóður styðja við gengi
krónunnar.
„Í sem stystu máli væri líklega
skynsamlegt að stilla slíkri erlendri
fjármögnun í hóf á heildina litið, en
huga að henni f ljótlega,“ segir Jón
Bjarki Bentsson, aðalhagfræðingur
Íslandsbanka.
Fram kom í umfjöllun Markað­
arins í gær að fá samanburðarlönd
hefðu horft upp á álíka vaxta­
hækkun ríkisskuldabréfa og Ísland.
Vaxtahækkunina, sem olli því að
Íslandsbanki ákvað að hækka vexti
á íbúðalánum, má meðal annars
rekja til óvissu um hvernig ríkið
ætli að fjármagna gífurlegan halla­
rekstur næstu árin.
Seðlabankinn boðaði kaup á
ríkisskuldabréfum, svokallaða
magnbundna íhlutun, fyrir allt að
150 milljarða í mars, en þannig vildi
bankinn tryggja að fjármagnsþörf
ríkisins þrýsti ekki upp vöxtum.
Frá þeim tíma hefur bankinn aðeins
keypt ríkisbréf fyrir um 900 millj­
ónir.
„Það vekur nokkra furðu að
Seðlabankinn hafi hingað til hald­
ið magnbundinni íhlutun sinni á
skuldabréfamarkaði nær alfarið í
orði en ekki á borði. Hækkun lang­
tíma ávöxtunarkröfu ríkisbréfa
ætti að vera bankanum áhyggju­
efni þar sem hún er farin að smita
út í önnur lánskjör,“ segir Jón Bjarki
sem bendir jafnframt á að lánsfjár­
þörf ríkissjóðs til næstu fimm ára
verði ríf lega 900 milljarðar króna.
Skiljanlegt sé að markaðurinn hafi
áhyggjur af því hvernig náð verði í
allt það fé.
Fram hefur komið í máli seðla­
bankastjóra opinberlega að ein af
þeim leiðum sem ríkissjóður gæti
farið til að fjármagna umtalsverðan
hallarekstur væri að skoða skulda­
bréfaútgáfu erlendis. Markaðurinn
greindi frá því í gær að Seðlabanka­
stjóri hefði á síðustu vikum talað
fyrir því innan stjórnkerfisins og
í samtölum við ráðherra að ríkið
réðist í slíka erlenda fjármögnun
þar sem horft væri til þess að sækja
vel á annað hundrað milljarða.
Í fjármálaáætlun til næstu fimm
ára var opnað á þann möguleika
að fjármagna halla ríkissjóðs með
lántöku í erlendri mynt. Erlendar
innstæður ríkissjóðs í Seðlabanka
nema nú um 220 milljörðum króna
en andvirði erlendrar lántöku hefur
á síðustu árum verið lagt inn í Seðla­
banka sem hluta af gjaldeyrisforða
en ekki verið nýtt til að fjármagna
rekstur ríkissjóðs.
„Miðað við það sem hefur komið
fram opinberlega og í fjölmiðlum
virðist vera umræða um þennan
valkost innan stjórnkerfisins og
ég held að væntingar markaðarins
séu farnar að endurspegla það
að einhverju leyti. Engu að síður
myndi það létta verulega á mark­
aðinum að fá staðfest að ríkið ætli
að fjármagna sig að hluta til með
erlendum lánum,“ segir Valdimar
Ármann, sérfræðingur í markaðs­
viðskiptum hjá Arctica Finance.
Jón Bjarki hjá Íslandsbanka segir
heppilegt að ráðast í skuldabréfaút­
gáfu í erlendri mynt fyrr en seinna.
„Þau lánskjör sem ríkissjóður nýtur
erlendis eru býsna hagstæð þessa
dagana. Þá myndi sala ríkissjóðs
á gjaldeyri líklega styðja við gengi
krónu, sem stjórnvöld virðast sam­
mála um að sé í veikara lagi um
þessar mundir. Í þriðja lagi væru
með þessu send skilaboð inn á inn­
lendan markað um að ríkið hefði í
f leiri vasa að sækja en þá innlendu
með að fjármagna halla komandi
missera.“
Síðasta erlenda f jármögnun
ríkissjóðs var í maí þegar gefið var
út skuldabréf að fjárhæð 500 millj­
ónir evra, jafnvirði um 76 milljarða
króna á þáverandi gengi, í lok maí.
Nam eftirspurn um 3,4 milljörðum
evra eða nærri sjöfaldri fjárhæð
útgáfunnar. Fjárfestahópurinn
samanstóð af seðlabönkum og
öðrum fagfjárfestum, aðallega frá
Evrópu.
Ávöxtunarkrafan á lengsta úti­
standandi skuldabréf ríkissjóðs
í evrum er í kringum 0,2 prósent
á markaði samanborið við 2,5 til
3,0 prósent á álíka skuldabréf í
íslenskum krónum. „Ríkissjóður
getur gefið út skuldabréf á sögu­
lega lágum vöxtum erlendis og á
sama tíma er krónan metin veik.
Það hafa sjaldan verið betri skilyrði
fyrir erlendri lántöku,“ segir Valdi­
mar. Hann bætir við að erlend staða
þjóðarbúsins sé sterk og enn sé til
staðar viðskiptaafgangur. Þjóðar­
búið hafi því burði til að taka erlent
lán og greiða af því, sérstaklega í
ljósi þess að væntingar eru um að
ferðaþjónustan komist aftur á skrið
á næstu árum og viðskiptaafgangur
taki að aukast aftur.
Þótt kjör ríkissjóðs til skulda­
bréfaútgáfu í erlendri mynt virðist
hagstæð um þessar mundir þarf
hins vegar að fara varlega í að fjár­
magna rekstrarhalla innanlands
með erlendum lánum að sögn Jóns
Bjarka.
„Sporin frá fyrsta áratug aldar­
innar hræða hvað það varðar, en
ríkið ætti þó að geta farið þá leið
í nokkrum mæli án þess að taka
óhóf lega gjaldeyrisáhættu. Einn­
ig mætti losa um eitthvað af þeim
gjaldeyrisinnstæðum sem ríkis­
sjóður á í Seðlabankanum, sem
hefði í mörgum skilningi sambæri­
leg áhrif,“ segir Jón Bjarki.
thorsteinn@frettabladid.is
Sjaldan betri skilyrði
fyrir erlenda lántöku
Ríkið getur sefað áhyggjur markaðarins um fjármagnsþörf með skýrum
skilaboðum um erlenda lántöku. Hækkun ávöxtunarkröfu vegna þess er
farin að bitna á heimilunum. Erlend lán gætu stutt við gengi krónunnar.
Lánsfjárþörf ríkissjóðs til næstu fimm ára verður ríflega 900 milljarðar króna. FRÉTTABLAÐIÐ/STEFÁN
MARKAÐURINN
2 9 . O K T Ó B E R 2 0 2 0 F I M M T U D A G U R12 F R É T T I R ∙ F R É T T A B L A Ð I Ð