Fjölrit RALA - 20.03.1995, Blaðsíða 8

SIGURÐUR H. MAGNÚSSON OG BORGÞÓR MAGNÚSSON
Gerðar hafa verið fjarkönnunarmælingar á alls
13 svæðum íþeim tilgangi að meta stærð þeirra
og þéttleika gróðurþekju (Kolbeinn Amason og
Ásmundur Eiríksson 1992). Þá hafa einnig farið
fram á uppgræðslusvæðunum rannsóknir á stofn-
vistfræði nokkura tegunda (Larsen 1994).
Þótt miklar rannsóknir hafi farið fram á
þessum uppgræðslum hefur fremur lítið verið
gert af því að flokka land eftir framvindustigi eða
kanna áhrif áburðargjafar og sáningar á gróður-
þróun mismunandi landgerða. Mikilvægt er að
rannsaka hvort gróður á ábornu, örfoka landi er
að þróast í átt til þess gróðurfars sem er að finna á
algrónum og óblásnum svæðum heiðanna, en
reikna má með að sá gróður sé í tiltölulega góðu
jafnvægi við ytri aðstæður, svo sem veðurfar og
beit. Einnig er mikilvægt að vita hvemig gróður á
grónu landi, svo sem lyngmóum, bregst við
áburðargjöf og landnámi sáðtegunda en ljóst er
að hluti þeirra svæða sem borið hefur verið á er
gamalgróið og óblásið land.
Sumarið 1994 hóf RALA rannsóknir á upp-
græðslusvæðunum með það að meginmarkmiði
að flokka land með tilliti til framvindu gróðurs. í
þessu sambandi var lögð áhersla á eftirfarandi:
• Að rannsaka hvers konar land hefur verið
tekið til uppgræðslu, þ.e. landgerðir.
• Að kanna hvemig áburðardreifing hefur
tekist, þ.e. hversu jöfn hún hefur verið.
• Að kanna beit og plöntuval við mismunandi
aðstæður.
• Að rannsaka hvaða breytingar hafa átt sér stað
á gróðri og jarðvegi í kjölfar áburðargjafar og
sáningar við mismunandi aðstæður.
• Að meta hvort þessar breytingar eru í samræmi
við það sem stefnt var að og hverju æskilegt er
að breyta við framkvæmd uppgræðsluaðgerða
og nýtingu heiðanna.
Til þess að ná þessum markmiðum voru gerðar
mælingar á fjórum uppgræðslusvæðum: Helgu-
felli, Lurk og við Sandá á Auðkúluheiði og á
Öfuguggavatnshæðum á Eyvindarstaðaheiði en
samanlagt eru þau um 80% af flatarmáli allra
uppgræðslusvæða á heiðunum. Gerðar voru
gróðurmælingar í rannsóknareitum og ýmsir um-
hverfisþættir ákvarðaðir, svo sem staðsetning í
landslagi, landgerð, áburðargjöf, halli og beit auk
þess sem jarðvegsþykkt var mæld og jarðvegssýni
tekin til ákvörðunar á sýrustigi og kolefnisinni-
haldi.
Hér á eftir verður greint frá niðurstöðum
þessara rannsókna.
6