Lögmannablaðið - 2019, Page 25

LÖGMANNABLAÐIÐ TBL 04/19 25
Geir telur að ef dómur undirdeildar MDE stæði óhaggaður,
þá gætu aðildarríki nýtt hann sem fordæmi fyrir því að
réttlæta algera sviptingu mannréttinda sakborninga á fyrsta
dómstigi og í miklu alvarlegri sakamálum en þeim sem varða
réttarfarssektir lögmanna: „Ef dómur undirdeildarinnar
væri staðfestur myndi það grafa með alvarlegum hætti
undan réttindum sakborninga, a.m.k. á fyrsta dómsstigi, í
aðildarríkjum sáttmálans. Þannig að ég held að málið gæti
haft grundvallaráhrif á vernd mannréttinda í Evrópu, a.m.k.
eins og ég sé það“. Hann tekur þó fram að yfirdeildin gæti
auðvitað verið að velta fyrir sér öðrum flötum á málinu, en
þeim sem honum finnast mikilvægastir. Það verði bara að
bíða eftir dómi og sjá hvað verður.
Víðari skírskotun?
Geir telur að málið hafi tvímælalaust víðari skírskotun.
Það sé eitt af skilyrðunum fyrir því að mál séu tekin fyrir af
yfirdeildinni að þau sé til þess fallin að hafa áhrif á túlkun
sáttmálans almennt. „Hvað varðar áhrif á Íslandi, þá vil
ég benda á að dómur Hæstaréttar í máli Gests og Ragnars
hefur þegar haft neikvæð áhrif á vernd mannréttinda. Í máli
ákæruvaldsins gegn Stefáni Karli Kristjánssyni, lögmanni,
sem einnig snerist um álagningu réttarfarssektar, var t.d.
talið að það hefði verið heimilt að svipta lögmanninn öllum
réttindum til að bera hönd fyrir höfuð sér í héraði af þeirri
ástæðu einni að hann hafði rétt til að áfrýja sakfellingardómi
sínum til Hæstaréttar“. Geir bendir á að vísað var til dómsins
í máli Gests og Ragnars til stuðnings þessari niðurstöðu.
„Það virðist þannig vera komin dómvenja hjá Hæstarétti
fyrir því að heimilt sé að svipta sakborninga, eða a.m.k.
lögmenn, öllum réttindum á lægri dómsstigum, svo lengi
sem þeir fá rétt til áfrýjunar. Það eru ekki góð tíðindi fyrir
vernd mannréttinda á Íslandi“.

Geir bendir á að það sé mjög mikilvægt fyrir sjálfstæða og
öfluga lögmannsstétt, að lögmenn fái að verja sig áður en
þeir séu sektaðir af dómstólum: „Ég minni á að það er engin
hámarksfjárhæð á réttarfarssektum gagnvart lögmönnum
samkvæmt íslenskum lögum. Ótakmörkuð sektarheimild
dómstóla gagnvart lögmönnum og ótakmörkuð heimild
dómstóla til að svipta lögmenn öllum réttindum á fyrsta
dómsstigi til að verja sig áður en sekt er lögð á, er afar
hættuleg blanda“.
Arna Pálsdóttir, lögmaður
Lúðvík Emil Kaaber
Lögfræðingur og löggiltur skjalaþýðandi í íslensku og ensku
Klukkulandi, 471 Þingeyri
Löng reynsla af þýðingum á réttarskjölum, samningum og greinargerðum fyrir lögmenn,
fyrirtæki og opinberar stofnanir. Lögfræðimenntun og reynsla af lögmannstörfum.
Símar 553 3389 og 861 8304. Netfang: lucius@simnet.is