Vinnan - 01.12.1951, Blaðsíða 27

Hlaut fnðarverðlaun Nobels
fyrir árið 1951
Léon
Jouhaux
Leiðtogi franskra
verkalýðssamtaka
um óratugi
Á ÁRUNUM fyrir heimsstyrjöldiiia fyrri kom
hinn ungi ritari franska alþýðusambandsins (C. G.
T.), Léon Jouhaux, öllum mjög á óvart með að-
gerðum sínum og tillögum í sambandi við baráttu
verkamanna fyrir bættum kjörum. Hann stjórn-
aði miklum verkföllum hafnarverkamanna og járn-
brautarstarfsmanna á þessum árum, auk þess sem
hann kom fyrstur fram með hin svo nefndu
„skyndiverkföll11, er venjulega stóðu í stuttan
tíma, en voru eigi að síður áhrifarík aðferð til
þess að sýna vilja og kröfur verkalýðsins. Einnig
átti hann upptökin að þeirri hugmynd að láta
verkamenn fara sér hægt við vinnu, ef eigi hafði
verið gengið að réttmætum kröfum þeirra.
Jouhaux (sjúho) var eldheitur talsmaður verka-
lýðssamtakanna. Á uppvaxtarárum sínum vann
hann í verksmiðjum, gekk snemma í samtök
verkamanna og gerðist þá þegar ötull baráttu-
maður samtakanna. Jouhaux sagði hreykinn, að
ef einhver hygði til styrjaldar, þá myndi verka-
lýður Evrópu kæfa hana í fæðingunni með því
að stofna til allsherjarverkfalls. En styrjöldin skall
á með sínum óstöðvandi þunga og reyndist
Jouhaux þá einn af traustustu sonum ættjarðar
sinnar. („Viðurstyggilegur svikari“, hrópaði Len-
in.)
Á friðarráðstefnunni í París að styrjöldinni lok-
inni (1918) aðstoðaði Jouhaux við að koma á fót
alþjóðastofnun verkalýðsmála (I. L. O.) Á árun-
um eftir 1930 var hann öflugur andstæðingur
Frankós, Lavals og Hitlers, og er Þjóðverjar her-
tóku Frakkland í síðustu styrjöld, settu þeir hann
í fangelsi í kastala einum í Bayern. Þegar hann
losnaði úr fangavistinni, komst hann brátt að raun
um, að kommúnistar höfðu ruðzt inn í verkalýðs-
samtökin frönsku og að mestu náð undir sig stjórn-
inni innan franska alþýðusambandsins (C. G. T.)
Hann varð m. a. að láta sér lynda að starfa með
kommúnista sem „meðritara“ sambandsins. Um
nokkurt skeið sætti hann sig við samstarfið, en
sá hins vegar skjótt, að hann var einungis notaður
til þess að punta upp á samtökin. Varð það til þess,
að hann og aðrir lýðræðissinnaðir samherjar hans
gengu úr sambandinu, en því hafði Jouhaux
stjórnað samfleytt í 38 ár og var viðskilnaðurinn
óljúfur. Upp úr þessu, eða á öndverðu ári 1948,
stofnaði hann nýtt landssamband frjálsra verka-
lýðsfélaga á Frakklandi og braut þar með á bak
aftur einræði kommúnista innan frönsku sam-
takanna, sem eru bæði fjölmenn og geysiáhrifa-
mikil. Hefur Jouhaux verið forseti hins nýja sam-
bands frá stofnun þess.
Fyrir skömmu, eða um miðjan nóvembermán-
uð, var þessum aldna (72 ára) og virðulega leið-
toga verkamanna veitt friðarverðlaun Nobels fyr-
ir árið 1951, en eins og kunnugt er, þykir þetta
ein mesta virðing og viðurkenning, sem hlotnazt
getur fyrir störf í þágu friðar og alþjóðlegrar
samvinnu þjóðanna. I hinu mikla starfi sínu fyrir
verkalýð lands síns og einnig annarra þjóða hefur
Jouhaux ávallt lagt ríka áherzlu á friðsamlegt
Framhald á bls. 34.
VINNAN 17