Fréttablaðið - 09.02.2022, Blaðsíða 33

Ljósmyndir RAX sem
notaðar voru bæði í
sviðsmynd og búninga
sköpuðu einstaka
umgjörð fyrir dansinn.
TÓNLIST
Verk eftir Wagner og
Mozart í flutningi
Sinfóníuhljómsveitar
Íslands
Stjórnandi: Daníel Bjarnason
Eldborg í Hörpu
fimmtudaginn 3. febrúar
Jónas Sen
Á netinu er að finna mynd af spýtu­
karli með prjónahúfu. Við hliðina
á honum stendur: „Þetta er Bill. Bill
elskar tónlist Wagners. Bill gerir sér
grein fyrir að það elska ekki allir tón­
list Wagners. Svo hann heldur ást
sinni á tónlist Wagners fyrir sjálfan
sig. Vertu eins og Bill.“
Ég ætla ekki að fara eftir þessu
ráði. Ég elska Wagner og básúna því
hér með um allar grundir. Wagner
var magnaður snillingur og tónlist
hans er einstök. Dæmi um það var
að finna á fyrstu tónleikum Sin­
fóníuhljómsveitar Íslands í hádeg­
inu á fimmtudaginn. Þar var flutt
Siegfried Idyll, sinfónískt tónaljóð
sem var afmælisgjöf tónskáldsins
til Cosimu eiginkonu sinnar eftir að
hún hafði fætt honum soninn Sieg­
fried.
Spennandi tónlist
Tónlistin einkennist af spennandi
framvindu, sem er það vegna þess að
hún kemur stöðugt á óvart. Einmitt
þegar maður heldur að verkið sé búið
gerist eitthvað nýtt. Um þetta fjallar
annar brandari sem hljómar svona:
Hvað er líkt með skuldum Wagners
og tónverkum hans? Úr hvorugu
leysist nokkurn tímann. Þetta er
nú ekki alveg rétt, en það er nálægt
sannleikanum. Tónlist Wagners fer
með mann í dásamlegt ferðalag um
undraheima, sem virðist aldrei ætla
að taka enda. En það gerir ekkert til,
því ferðalagið er svo dásamlegt.
Daníel Bjarnason stjórnaði hljóm­
sveitinni. Strengjaleikurinn í upp­
hafi var dálítið loðinn, en von bráðar
náði tónlistin fókus og útkoman var í
háum gæðaflokki. Leikurinn var tær
og í góðu jafnvægi ólíkra radda, og
flæðið í túlkuninni var óheft. Fyrir
vikið var upplifunin einstaklega
ánægjuleg.
Gleðirík og björt
Siegfried Idyll var samið í tilefni
fæðingar barns, og núna ætla ég að
leyfa mér að vera persónulegur, því
hitt verkið á dagskránni var tónlistin
sem dóttir mín fæddist við. Það var
sinfónía nr. 29 eftir Mozart. Ekki er
hægt að hugsa sér betri tónlist fyrir
slíkt tilefni. Hún er í senn gleðirík og
björt, en líka háleit og hátíðleg. Lag­
línurnar eru grípandi, raddsetningin
glæsileg og yfir öllu er andrúmsloft
upphafins fögnuðar.
Skemmst er frá því að segja að tón­
listarflutningurinn hér var ákaflega
fallegur. Byrjunin á fyrsta kaflanum
var friðsæl og íhugul, nánast tignar­
leg. Hraðaval var sannfærandi og
mismunandi hljóðfærahópar voru
með sitt á hreinu. Túlkunin var litrík
og full af stemningu, hraðar strófur
nákvæmar, en samt svo yndislega
dillandi.
Hinir kaflarnir voru ekki síðri,
ýmist gæddir hugljúfri einlægni,
eða ærslafenginni kímni. Mozart
var bara táningur þegar hann samdi
sinfóníuna, en hann hafði samt tekið
út fullan þroska sem listamaður. Á
þessu skeiði var hann lífsglaður og
það smitast svo sannarlega í verkinu.
Óvanalegt var að fara á hádeg­
istónleika hjá Sinfóníuhljómsveit­
inni, en þeir voru haldnir í Eldborg.
Ókeypis var á tónleikana og voru
þeir ágætlega sóttir. Núna er tón­
leikalífið loksins að fara á fullt aftur
– hvílík gleði! – og þessi sinfónía eftir
Mozart hæfði tilefninu. ■
NIÐURSTAÐA: Snilldartónlist sem
var sérlega vel flutt.
Tónlist fyrir fæðingu barns
Sinfóníuhljóm-
sveitin var með
hádegistónleika
í Hörpu.
FRÉTTABLAÐIÐ /
ERNIR
DANS
Hvíla sprungur
Danshöfundur: Inga Maren
Búningar og leikmynd: Júlíanna
Lára Steingrímsdóttir (með
ljósmyndum eftir RAX)
Tónlist: Byggð á tónverkinu
Quadrantes eftir Óttar
Sæmundsen og Stephan
Stephensen í samsetningu
Stephans
Ljós: Pálmi Jónsson
Búningagerð: Alexía Rós
Gylfadóttir og G-Elsa Ásgeirsdóttir
Dansarar: Ásgeir Helgi
Magnússon, Emilía Benedikta
Gísladóttir, Erna Gunnarsdóttir,
Sigurður Andrean Sigurgeirsson
Ljósmyndir: Ragnar Axelsson
(RAX)
Borgarleikhúsið
Sesselja G. Magnúsdóttir
Vetrarnótt, í tunglsljósi má greina
snæviþakin fjöll og dali. Mann­
verur birtast í forgrunni og hefja
sinn dans. Áhorfendur horfa dol­
fallnir á verurnar hreyfa sig í köldu
rökkrinu með jökulsprungur í
bakgrunni. Rúmum klukkutíma
seinna, þegar myrkrið fellur yfir
sviðið, vill enginn fara heim þrátt
fyrir kuldann í kroppnum heldur
sitja áfram og fylgjast með ferðalagi
dansaranna um fjöllin, snjóinn og
sundursprunginn jökulinn.
Í verkinu Hvíla sprungur eftir
Ingu Maren Rúnarsdóttur, sem
frumsýnt var á Litla sviði Borgar­
leikhússins 4. febrúar 2022, kafar
Inga Maren með dönsurunum inn
í mannlega tilveru út frá þeirri
hugsun að öll búum við yfir marg­
víslegri lífsreynslu sem mótar okkur
og við eigum oft á tíðum erfitt með
að sleppa tökunum á, þrátt fyrir að
hún geti valdið meiri sárindum en
gleði. Allir hafa einhverjar sprungur
á sálinni þó að sumar séu ekki sýni­
legar þar sem fennt hefur yfir þær.
Hjálp annarra getur þá verið nauð­
synleg til að varast að falla ofan í
þessar sprungur. Hún bendir einnig
á að við notum mismunandi leiðir
til að takast á við þær áskoranir sem
lífið býður upp á. Ein er sú að reyna
að hverfa í skuggann.
Fallegt og fágað
Ætlan Ingu Marenar með verkinu
var skýr og kom vel fram. Allt það
sem hún hafði talað um í viðtölum
fyrir sýninguna kom heim og
saman við það sem sást á sviðinu.
Einnig fyrir þá sem ekki höfðu lesið
sér til um verkið.
Danssmíðin í verkinu var einföld
en áhrifamikil. Handbragðið var
fallegt og fágað. Eftir áhrifamikið
upphaf var örlítið hökt í fyrsta hluta
verksins en svo rann það smurt allt
til enda.
Í samanburði við Kingdom of
the Shade mætti segja að nokkuð
vantaði upp á nákvæmni í staðsetn­
ingu dansaranna og tímasetningu
hreyfinganna í þeim köf lum þar
sem dansararnir hreyfðu sig sem ein
vera en þetta var jú ekki Kingdom of
the Shade.
Ljósmyndir RAX sem notaðar
voru bæði í sviðsmynd og búninga
sköpuðu einstaka umgjörð fyrir
dansinn, vel studdar af tónlistinni
sem undirstrikaði kalda og drunga­
lega vetrarfegurðina. Lýsingin full­
komnaði svo stemninguna og gaf
þessu annars svarthvíta verki lit.
Inga Maren hefur á stuttum tíma
samið þrjú verk fyrir og í samstarfi
við Íslenska dansflokkinn og það
verður að segjast að öll verkin eru
firnagóð og samstarf hennar við
Júlíönnu Láru Steingrímsdóttur
gjöfult.
Flæði, nánd og mýkt
Hreyfingin var í fyrirrúmi í verkinu
sem þýddi að ábyrgð dansaranna
á endanlegri útkomu var mikil.
Dansararnir gáfu tóninn strax í
byrjun sýningarinnar og héldu
síðan sleitulaust áfram í flæði, nánd
og mýkt þar til yfir lauk, ýmist í
dúettum, kvartettum eða sólóum.
Samspil dansaranna var sterkt og
fallegt, ekki síst í dúettinum á milli
Ernu Gunnarsdóttur og Sigurðar
Andreans Sigurgeirssonar, og kvart­
ettinum í fyrri hluta verksins þar
sem Sigurður Andrean, Ásgeir Helgi
Magnússon og Emilía Benedikta
Gísladóttir léku sér með Ernu.
Ásgeir Helgi var fallegur á sviðinu
sem fyrr en hann og Inga Maren
eiga langa sögu um samstarf innan
dansins. Emilía Benedikta er mikill
fengur fyrir Íslenska dansflokkinn
en hún hefur dansað á Spáni og í
Gautaborg undanfarin ár. Hún náði
sér þó ekki alveg á strik, að minnsta
kosti ekki í samanburði við frammi­
stöðu hennar í verkinu Rómeó og
Júlía þar sem hún var algjörlega
frábær. Sigurður Andrean og Erna
hafa sérstaka útgeislun á sviði og
voru yndisleg eins og ávallt. ■
NIÐURSTAÐA: Hvíla sprungur er
dulúðugt en grípandi verk. Það
grípur áhorfandann á hljóðlátan
hátt þannig að hann neitar að
sleppa þegar verkinu lýkur.
Dulúðugt vetrarhúm dansara
Samspil dansaranna var sterkt og fallegt, segir gagnrýnandinn. MYND/RAGNAR AXELSSON 
kolbrunb@frettabladid.is
Þrjár frumsýningar verða hjá Borg­
arleikhúsinu í febrúar og sjö leik­
sýningar fara aftur í gang. Búið er
að frumsýna Ein komst undan eftir
Caryl Churchill í leikstjórn Krist­
ínar Jóhannesdóttur.
18. febrúar frumsýnir leikhópur­
inn PóliS í samstarfi við Borgarleik­
húsið verkið Tu jest za drogo eða Úff
hvað allt er dýrt hérna eins og það
heitir á íslensku. Hér er sögð ferða­
saga tveggja ungra Pólverja sem
koma til landsins. Sýningin fer öll
fram á pólsku en fyrir íslensku­ og
enskumælandi áhorfendur verður
textun í boði.
Fimmtudaginn 24. febrúar verður
frumsýnt á Nýja sviðinu leikverkið
Ég hleyp eftir Line Mørkeby. Maður
á ónefndum stað byrjar að hlaupa
eftir barnsmissi. Gísli Örn Garðars­
son er einn á sviðinu og hleypur í
gegnum sálarangist aðalpersónunn­
ar í leikstjórn Hörpu Arnardóttur.
Aðrar sýningar sem verða í gangi í
febrúar í leikhúsinu eru: 9 líf, Emil í
Kattholti, Njála á hundavaði, Veisla,
Tjaldið, Er ég mamma mín? og Á
vísum stað. ■
Borgarleikhúsið í
fullum gangi
Ein komst undan er í Borgarleikhús-
inu. MYND/AÐSEND
MIÐVIKUDAGUR 9. febrúar 2022 Menning 21FRÉTTABLAÐIÐ