Morgunblaðið - 22.03.2022, Blaðsíða 13

FRÉTTIR 13Erlent
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 22. MARS 2022
SLÍPIVÉLAR
Slípivél BTS800
Verð 49.980,-
Opi
ð virk
a
dag
a fr
á 9-
18
lau
frá
11-1
7
Laugavegi 29 | sími 552 4320 | www.brynja.is | verslun@brynja.is
Vefverslun brynja.is
Slípivél OSM600
Verð 72.890,-
Slípivél BTS700
Verð 36.180,-
Slípvél OSM100
Verð 53.180,-
Urður Egilsdóttir
urdur@mbl.is
Að minnsta kosti átta létust er Rússar
gerðu sprengjuárás á verslunarmið-
stöð í Kænugarði í fyrrinótt. Um tíu
hæða byggingu var að ræða. Spreng-
ingin var kröftug og eyðilagði bifreið-
ar á bílastæðinu, auk þess sem stór
gígur myndaðist. Rússnesk yfirvöld
héldu því fram að úkraínski herinn
hefði geymt eldflaugar og vopna-
birgðir í verslunarmiðstöðinni.
Í kjölfarið tilkynnti Vitali
Klitschko, borgarstjóri Kænugarðs,
að útgöngubann væri í höfuðborginni
frá því klukkan 18 í gærkvöldi til
klukkan fimm í morgun.
Höfnuðu úrslitakostum
Úkraínsk stjórnvöld höfnuðu að
skipa herliði sínu í hafnarborginni
Maríupol að leggja niður vopn, yfir-
gefa borgina og láta yfirráð hennar í
hendur Rússa. Yfirvöld í Rússlandi
höfðu gefið Úkraínumönnum þann
úrslitakost að samþykkja kröfurnar
fyrir klukkan fimm í gærmorgun.
Úkraínskum hermönnum yrði þá
leyft að yfirgefa borgina friðsamlega,
svo lengi sem þeir væru ekki vopn-
aðir. Að öðrum kosti biði þeirra her-
réttur í Rússlandi eða eitthvað verra
fyrir „hryllilega glæpi“ hermannanna.
Úkraínsk yfirvöld sögðu varnir
hersins standast í borginni og að „það
væri ekki á dagskránni að gefast
upp“.
Sendiherra tekinn á teppið
Josep Borrell, utanríkismálastjóri
Evrópusambandsins, sagði árásir
Rússa á Maríupol vera „mikinn
stríðsglæp“ við upphaf fundar með ut-
anríkisráðherrum sambandsins í gær.
Á fundinum samþykktu ráðherrarnir
nýja stefnu í varnarmálum til þess að
auka getu sambandsins er bregðast
þarf við ógn. Kveður nýja stefnan
meðal annars á um sérstaka fimm
þúsund manna hersveit sem geti
brugðist skjótt við.
Joe Biden Bandaríkjaforseti hefur
einnig talað um stríðsglæpi Rússa en í
síðustu viku kallaði hann Vladimír
Pútín Rússlandsforseta stríðsglæpa-
mann. Sendiherra Bandaríkjanna í
Moskvu var því kallaður á fund rúss-
neskra yfirvalda í gær.
„Svona yfirlýsingar Bandaríkjafor-
seta eru ekki svona háttsettum ein-
staklingi til sóma og er nú samband
ríkjanna tveggja í uppnámi,“ sagði í
yfirlýsingu frá rússneska utanríkis-
ráðuneytinu. Þá sagði að John Sulliv-
an, bandaríski sendiherrann, hefði
fengið formlegt mótmælabréf vegna
þessara „óviðunandi fullyrðinga“
Bandaríkjaforseta. Í yfirlýsingunni
eru Bandaríkjamenn varaðir við að
„fjandsamlegum aðgerðum gegn
Rússlandi verði mætt af hörku“.
AFP
Eyðilegging Sprengjuárásin á verslunarmiðstöðina var kröftug og eyði-
lagði bifreiðar á bílastæðinu, auk þess sem stór gígur myndaðist.
Verslunarmiðstöð í rúst
- Að minnsta kosti átta létust - Úkraínumenn gefast ekki upp í Maríupol - Ný
stefna í varnarmálum ESB - Samband Rússa og Bandaríkjamanna í uppnámi
Ástralar hafa afhent Indverjum með
formlegum hætti 27 forngripi, lista-
verk og trúarleg verk, sem flestum
hafði ýmist verið stolið eða þau flutt
ólöglega úr landi. Fagnaði Narendra
Modi, forsætisráðherra Indlands,
þessu framtaki á fjarfundi með Scott
Morrison, forsætisráðherra Ástral-
íu, í gær.
Indverjar hafa um skeið þrýst
mjög á stjórnvöld í vestrænum ríkj-
um að beita sér fyrir því að indversk-
um forngripum sem þar eru verði
skilað til heimalandsins. Hafa þau
kallað eftir því að menningarminja-
söfn landanna leiti að slíkum gripum
í safnkosti sínum. Þetta hefur borið
þann árangur að mörg hundruð grip-
ir hafa verið sendir til Indlands á ný.
Þrettán gripanna sem Ástralar
skiluðu hafa verið raktir til þekkts
forngripasmyglara, Subhash Kapo-
or, sem áður starfaði á Manhattan og
sætti umfangsmikilli rannsókn
bandarísku alríkislögreglunnar.
Hann situr nú í fangelsi og bíður
dóms.
Sumir gripanna sem Indverjar
hafa endurheimt eru mörg hundruð
ára gamlir og hafa gengið kaupum
og sölum við háu verði á svörtum
markaði forngripa- og listaverka-
safnara utan Indlands.
Meðal gripa sem Kapoor hafði
komist yfir var bronslíkneski af
Shiva, einum helsta guði hindúa. Því
hafði verið stolið úr hofi á Suður-Ind-
landi og er metið á um fimm milljónir
dollara.
Þrátt fyrir átak indverskra stjórn-
valda að endurheimta forngripi er
ekkert lát á ólöglegum viðskiptum
með þá. Er fjölda slíkra gripa stolið
úr hofum hindúa á hverju ári og
smyglað úr landi.
Indverjar endur-
heimta forngripi
- Sumum gripanna hafði verið stolið
AFP
Forngripir Mori virðir fyrir sér einn
endurheimtu gripanna frá Ástralíu.
Norska strandgæslan hefur undan-
farna daga fylgst grannt með ferð-
um eins af stærstu herskipum
heims, Péturs mikla frá Rússlandi,
sem verið hefur á siglingu í grennd
við efnahagslögsöguna. Um helgina
var herskipið rétt við Smuguna, al-
þjóðlegt hafsvæði austan við Sval-
barða. Pétur mikli er flaggskip her-
flota Rússlands í norðurhöfum.
Ekki eru gerðar athugasemdir við
siglingarnar en rétt þykir að fylgj-
ast með skipinu enda hafa Rússar
haft tilburði til ögrana við vestræn
ríki að undanförnu. Byrjað var að
smíða þetta stóra herskip á tíma
Sovétríkjanna en fjárhagsleg vand-
ræði töfðu verkið. Skipið getur bor-
ið kjarnorkuvopn.
NOREGUR
Ljósmynd/Wikipedia
Pétur mikli, stolt norðurflota Rússa.
Fylgjast með ferðum
rússnesks herskips
Kínversk farþegaþota með 132 um
borð hrapaði í gærmorgun í suður-
hluta landsins þegar hún var á leið
frá borginni Kunming til flugvallar
í Guangzhou. Samband rofnaði við
vélina þegar hún var yfir borginni
Wuzhou í Guangxi-héraði og er tal-
ið að hún hafi brotlent í fjalllendi
þar. Farþegar um borð voru 123 og
áhöfnin taldi 9 manns að því er kín-
versk flugmálayfirvöld hafa upp-
lýst. Vitni sem kveðst hafa séð vél-
ina hrapa segir að gífurlegur eldur
hafi kviknað í skóglendinu í fjallinu
þar sem hún kom niður. Óttast er
að enginn hafi lifað slysið af.
KÍNA
132 voru í farþega-
þotu sem hrapaði
Þotan var af gerðinni Boeing 737.
Bandaríkjastjórn hefur ákveðið að
skilgreina ofsóknirnar sem þjóð-
ernisminnihluti Róhingja í Mjan-
mar sætir af hálfu stjórnvalda þar
sem þjóðarmorð. Hundruð þúsund
Róhingja, sem flestir eru múslimar,
hafa síðastliðin fimm ár neyðst til
að flýja frá Mjanmar, vegna of-
sókna hersins. Málið er nú til með-
ferðar sem þjóðarmorð fyrir Al-
þjóðadómstólnum í Haag.
Róhingjar búa nú flestir í
Bangladess en fyrir um fimm árum
voru þeir vel á aðra milljón í Mjan-
mar. Er talið að um 850 þúsund
hafi verið flæmdir úr landi eða kos-
ið að fara vegna átakanna við her-
inn. Róhingjar nutu engra borg-
araréttinda í Mjanmar og börn
þeirra hafa ekki fengið að ganga í
opinbera skóla.
Það var Anthony Blinken utan-
ríkisráðherra sem tilkynnti ákvörð-
un Bandaríkjamanna í gær í Hel-
fararsafninu í Washington. Þar
stendur nú yfir sýningin „Leið
Búrma til þjóðarmorðs“ en Búrma
er hið gamla nafn Mjanmar.
Auk þeirra 850 þúsund Róhingja
frá Mjanmar, sem eru í flótta-
mannabúðum í Bangladess, eru
enn um 600 þúsund í Rakhine-
héraði í Mjanmar og sæta þar illri
meðferð.
Talsmenn Róhingja hafa fagnað
ákvörðun Bandaríkjastjórnar og
segja að hún muni styrkja mál-
flutninginn gegn herforingjastjórn-
inni í Mjanmar fyrir dómstólnum í
Haag. Thin Thin Hlaing, aðgerðas-
inni úr röðum Róhingja, líkti stöð-
unni fram að þessu við svartamyrk-
ur í viðtali við AFP-fréttastofuna.
Nú hefði kviknað langþráð ljós og
viðurkenning fengist á hörmungum
sem þjóðin hefur þurft að þola.
Í skýrslu sem Bandaríkjastjórn
léta gera um ástandið í Mjanmar
2018 kom fram að Róhingjar sættu
ofbeldi í vesturhluta Rakhine-
héraðs og væri það „harðneskju-
legt, stórfellt og víðtækt.“ AFP.
Ofsóknir gegn Róhingjum þjóðarmorð
- Afstaða Bandaríkjastjórnar styrkir
málflutning fyrir Alþjóðadómstólnum
AFP
Þjóðarmorð Róhingjar í Mjanmar
sæta ofsóknum af hálfu stjórnvalda.