Morgunblaðið - 22.03.2022, Síða 15

5.545 manns tóku
þátt í prófkjöri Sjálf-
stæðisflokksins vegna
komandi borgarstjórn-
arkosninga, sem lauk á
laugardag. Þetta fjöl-
menna forval sýnir vel
hinn mikla hljóm-
grunn, sem sjálfstæð-
isstefnan nýtur meðal
borgarbúa, og mikinn
kraft sem býr í reyk-
vísku sjálfstæðisfólki. Prófkjörið
sannar enn og aftur að Sjálfstæð-
isflokkurinn er fjölda-
hreyfing þar sem
áhersla er lögð á að
virkja almenna félaga
við stefnumótun og
fulltrúaval. Mikilvægt
er að hinir miklu kraft-
ar, sem leystir voru úr
læðingi í prófkjörinu,
skili sér ríkulega í
sjálfri baráttunni fyrir
borgar-
stjórnarkosningar.
Þannig mun prófkjörið
marka upphafið að
sigri Sjálfstæðisflokksins í kosning-
unum 14. maí.
Þakkir
Í prófkjörinu hlaut ég örugga
kosningu í 3. sætið. Í heild fékk ég
3.224 atkvæði eða 61% gildra at-
kvæða. Er ég mjög þakklátur fyrir
þennan stuðning og það traust sem
hann felur í sér. Innilegar þakkir fá
einnig hinir mörgu stuðningsmenn,
sem aðstoðuðu mig með einum eða
öðrum hætti í baráttunni, t.d. með
dreifingu bæklinga eða meðmælum
við vini og kunningja. Öðrum fram-
bjóðendum óska ég til hamingju með
árangurinn og hlakka til að vinna
með þeim að því að gera góða borg
enn betri.
Með forvalinu hefur verið valinn
fjölbreytilegur hópur frambjóðenda,
sem hefur skýra sýn á þjónustu og
rekstur borgarinnar og er góður val-
kostur við núverandi meirihluta
borgarstjórnar, sem eru mislagðar
hendur í mörgum málaflokkum svo
ekki sé meira sagt.
Kosningabaráttuna þarf að hefja
strax enda eru nú minna en átta vik-
ur til stefnu. Kosningabaráttan verð-
ur stutt og snörp en hún verður líka
skemmtileg. Frambjóðendur Sjálf-
stæðisflokksins munu setja fram
skýr stefnumál og kynna þau með
kraftmiklum hætti í kosningabarátt-
unni. Ég efast ekki um að í þeirri
vinnu munu frambjóðendur njóta
góðs stuðnings þúsunda sjálfstæð-
isfólks í öllum hverfum borgarinnar.
Eftir Kjartan
Magnússon »Mikilvægt er að hinir
miklu kraftar, sem
leystir voru úr læðingi í
prófkjörinu, skili sér
ríkulega í kosninga-
baráttunni.
Kjartan Magnússon
Höfundur er varaþingmaður
Sjálfstæðisflokksins.
Glæsilegt prófkjör í Reykjavík
15
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 22. MARS 2022
Skyggnst eftir vorinu Dagatalið segir að vorið sé á næsta leiti, lóan er komin og von að landsmenn skyggnist eftir því gegnum snjómugguna og velti því fyrir sér hvort veturinn sé ekki að hörfa.
Eggert Jóhannesson
Innrás Rússlands í
Úkraínu hefur kallað
fram sterka samstöðu í
Evrópu allri og víða
um heim. Sú afstaða
hefur verið sýnd í verki
með áður óþekktum
efnahagsaðgerðum og
öðrum þvingunar-
aðgerðum. Stríðið hef-
ur opnað augu Evrópu
á ný fyrir hörmungum
stríðsreksturs og
stríðsglæpa. Jens Stoltenberg,
framkvæmdastjóri NATO, hefur
sagt sannanir fyrir að rússneski her-
inn hafi beitt klasasprengjum. Notk-
un slíkra vopna er bönnuð sam-
kvæmt Genfarsamningunum.
Ursula von der Leyen, forseti fram-
kvæmdastjórnar ESB, kallaði eftir
því að stríðsglæpir Rússa yrðu rann-
sakaðir. Síðast en ekki síst hefur Ka-
rim A.A. Khan, saksóknari hjá Al-
þjóðlega sakamáladómstólnum, sagt
ástæðu til að ætla að stríðsglæpir
hafi verið framdir af hálfu rússneska
hersins í Úkraínu. Hinn 28. febrúar
lýsti saksóknarinn því svo yfir að
rannsókn vegna stöðunnar í Úkra-
ínu væri hafin. Á fyrstu dögum
marsmánaðar höfðu 39 aðildarríki
vísað aðstæðum í Úkraínu til sak-
sóknara og óskað eftir
að saksóknari hæfi
rannsókn og gagna-
öflun þá þegar. Ísland
var þar á meðal. Þessi
samstaða er án for-
dæma af hálfu aðild-
arríkja dómstólsins.
Sérstakt fjár-
framlag Íslands
Litháen hefur lýst
yfir að ríkið ætli að
leggja til sérstakt fjár-
framlag í þágu þess-
arar rannsóknar sem
nemur um 15 milljónum króna. Sam-
hliða hefur Litháen biðlað til ann-
arra ríkja um að gera slíkt hið sama.
Ráðamenn í Bretlandi hafa gefið vil-
yrði fyrir sérstökum fjárframlögum
og öðrum stuðningi við rannsókn
dómstólsins. Ljóst er að frjáls fram-
lög ríkja í þágu þessa verkefnis eru
liður í stuðningi við Úkraínu sem og
til marks um þá afstöðu að þeir sem
fremja stríðsglæpi sæti ábyrgð. Sak-
sóknari við dómstólinn hefur jafn-
framt biðlað til aðildarríkja að styðja
rannsóknina með fjárframlögum.
Saksóknari hefur lagt áherslu á þau
augljósu sannindi og reglur að sé
árásum vísvitandi beint að óbreytt-
um borgurum þá sé það glæpur.
Ég hef lagt fram þingsályktun-
artillögu um að Alþingi feli utanrík-
isráðherra að veita 10 milljón króna
sérstakt viðbótarframlag til Al-
þjóðlega sakamáladómstólsins í
Haag vegna innrásar Rússlands í
Úkraínu. Þannig geta íslensk stjórn-
völd sýnt stuðning við þau gildi sem
dómstóllinn stendur fyrir og einarða
afstöðu sína gegn stríðsglæpum. All-
ur þingflokkur Viðreisnar er að baki
tillögunni. Í 116. gr. Rómarsam-
þykktarinnar segir að dómstóllinn
geti tekið við og notað sem viðbót-
arsjóði frjáls framlög frá rík-
isstjórnum, alþjóðastofnunum, ein-
staklingum, fyrirtækjum og öðrum
aðilum. Dómstóllinn er fjármagn-
aður bæði af aðildarríkjum stofn-
samningsins og frjálsum framlögum
frá ríkjum, alþjóðastofnunum, ein-
staklingum, fyrirtækjum og öðrum
aðilum. Þetta viðbótarframlag Ís-
land myndi rúmast innan þess
ramma sem ætlaður er ráðuneytinu í
fjárlögum.
Þeir sem fremja
stríðsglæpi sæti ábyrgð
Alþjóðlegi sakamáladómstóllinn
(e. International Criminal Court –
ICC) er fyrsti varanlegi alþjóðlegi
sakamáladómstóllinn sem stofnaður
var til þess að taka á alvarlegum
brotum sem varða alþjóða-
samfélagið. Dómstóllinn rekur upp-
haf sitt til 7. júlí 1998 þegar sam-
komulag 120 ríkja náðist um
Rómarsamþykktina svokölluðu, sem
er stofnskjal Alþjóðlega saka-
máladómstólsins. Rómarsam-
þykktin tók gildi 1. júlí 2002 þegar
60 ríki höfðu fullgilt hana. Ísland
varð tíunda ríkið til þess að fullgilda
samþykktina.
Eitt meginmarkmið dómstólsins
er að þeir aðilar sem gerast sekir um
alvarlegustu glæpina gegn almenn-
um borgurum sæti ábyrgð. Sam-
kvæmt ákvæðum Rómarsamþykkt-
arinnar falla undir lögsögu
dómstólsins stríðsglæpir, hópmorð,
glæpir gegn mannúð og glæpir gegn
friði.
Mikilvægur og táknrænn
stuðningur
Núna er ríkt tilefni fyrir Ísland til
að stíga mikilvægt og um leið tákn-
rænt skref með sérstöku fjár-
framlagi til að styðja rannsókn á
ætluðum brotum rússneska hersins í
Úkraínu. Með því getur fámenn þjóð
sýnt sterka afstöðu með grundvall-
arréttindum hins almenna borgara á
stríðstímum. Framlagið felur í sér
stuðning við þá hugmyndafræði að
þeir sem fremja stríðsglæpi sæti
ábyrgð af hálfu alþjóðasamfélagsins.
Óskandi er að fleiri ríki sýni þenn-
an stuðning núna. Það er mikilvægt
á tímum sem þessum að afstaða
ríkja sé skýr og birtist alls staðar
þar sem ætla má að boðskapurinn
heyrist og skiljist. Efnahagsaðgerðir
og aðrar þvingunaraðgerðir hafa
sýnt áður óþekkta samstöðu. Ísland
getur að sama skapi svarað ákalli
Karims A.A. Khans, saksóknara hjá
Alþjóðlega sakamáladómstólnum,
með viðbótarframlagi til dómstóls-
ins. Dómstóllinn hefur þýðing-
armiklu hlutverki að gegna núna og
til framtíðar. Rannsókn á stríðs-
glæpum rússneska hersins í Úkra-
ínu gefur til kynna að alþjóða-
samfélagið ætli sér ekki aðeins að
fordæma stríðsglæpi heldur að slík
brot hafi afleiðingar af hálfu alþjóða-
samfélagsins. Fámenn þjóð eins og
Ísland getur með framlagi lagt lóð á
vogarskálarnar. Ég hef óskað eftir
meðflutningi þingmanna úr öllum
flokkum og það er von mín að þing-
heimur allur geti sameinast að baki
þessari tillögu.
Eftir Þorbjörgu S.
Gunnlaugsdóttur » Ísland getur svarað
ákalli Karims A.A.
Khans, saksóknara hjá
Alþjóðlega sakamála-
dómstólnum. Í því felst
mikilvægur og tákn-
rænn stuðningur.
Þorbjörg S.
Gunnlaugsdóttir
Höfundur er þingmaður Viðreisnar.
Ísland styðji sérstaklega við
rannsókn á stríðsglæpum Rússlands