Morgunblaðið - 21.06.2022, Blaðsíða 28

28 MENNING
MORGUNBLAÐIÐ ÞRIÐJUDAGUR 21. JÚNÍ 2022
Helgi Snær Sigurðsson
helgisnaer@mbl.is
Íslenska óperan hlaut um helgina
verðlaun á vegum Samtaka evr-
ópskra óperuhúsa, Opera Europa, og
Fedora í flokki sem nefnist New
stage. Opera Europa eru regnhlífar-
samtök allra óperuhúsa í Evrópu og
Fedora er einn af bakhjörlum sam-
takanna og hlýtur styrki frá Evrópu-
sambandinu árlega til að úthluta til
valinna óperuverkefna, að sögn
Steinunnar Birnu Ragnarsdóttur
óperustjóra sem tók við verðlaun-
unum fyrir hönd Íslensku óperunnar
við hátíðlega athöfn í Rudolfinum-
tónlistarhúsinu í Prag í Tékklandi á
laugardag.
Sjálfbærni og þróun
Verðlaunin voru veitt í flokknum
„Next stage“ og voru 48 listastofn-
anir frá 16 löndum tilnefndar fyrir 15
verkefni sem eiga það sameiginlegt
að móta framtíð óperulistformsins og
stuðla að sjálfbærni óperustofnana í
framtíðinni. Verkefnið sem hlaut
verðlaunin er samstarfsverkefni
Íslensku óperunnar og Óperunnar í
Leipzig og segir Steinunn Birna að
hin tilnefndu verkefni hafi öll verið
samstarfsverkefni.
Verkefni Íslensku óperunnar og
Óperunnar í Leipzig heitir „sustain-
able costumes“ eða sjálfbærir bún-
ingar og felst í þróun kerfis sem mið-
ar að því að skrásetja búninga og búa
til hringrásarhagkerfi, að sögn Stein-
unnar Birnu.
Mikil búningasöfn
Steinunn Birna segir mikla þörf á
slíku kerfi þar sem óperuhús sitji á
miklum söfnum búninga sem verði
aldrei notaðir aftur. „Sumir af þess-
um búningum eru höfundarréttar-
varðir og það þarf að gera þetta hár-
rétt þannig að við höfum með okkur
mjög fært fólk,“ segir hún.
Verðlaunin sem verkefnið hlaut
gera það að verkum að það er nú að
fullu fjármagnað. „Það er rosalega
mikill heiður og líka hvatning,“ segir
óperustjórinn.
Við sama tilefni var tilkynnt að ný
ópera, Agnes, sem Íslenska óperan
pantaði af tónskáldinu Daníel
Bjarnasyni, er tilnefnd til eftirsóttra
verðlauna, Fedora Opera Price.
Óperan sú verður frumsýnd haustið
2024 og fjallar um síðustu aftökuna á
Íslandi sem fór fram 12. janúar 1830
en þá voru tekin af lífi Agnes Magn-
úsdóttir, vinnukona á Illugastöðum,
og Friðrik Sigurðsson, bóndasonur
frá Katadal. Voru þau dæmd til
dauða fyrir morð á tveimur mönnum.
„Hún er tileinkuð öllum konum sem
ekki hafa rödd í eigin örlögum. Hún
fékk aldrei að segja sína sögu,“ segir
Steinunn Birna um Agnesi. „Þetta
var fyrsta hugmyndin sem ég fékk
þegar ég tók við þessu starfi eða
markmið, að koma þessari sögu í
óperu, sem er að verða að veruleika.
Það er mikill alþjóðlegur áhugi á
þessari óperu sem er mjög gleði-
legt.“
En hvað er óperan langt komin?
Steinunn Birna segir allri rannsókn-
arvinnu lokið, líbrettóið – eða öllu
heldur fyrsta útgáfa af því – tilbúið
og búið að leiklesa það og Daníel á
fullu að semja. Líbrettóið skrifar
þekktur kanadískur höfundur, Royce
Valvek, sem hefur skrifað líbrettó
fyrir fjölda ópera, m.a. JFK, Break-
ing the Waves og Dog Days.
Heiður og hvatning
- Íslenska óperan hlaut verðlaun á vegum Opera Europa
og Fedora - Agnes tilnefnd til Fedora Open Price
Viðurkenning Óperustjóri Óperunnar í Leipzig, Tobias Wolf, og Steinunn
Birna með verðlaunin sem veitt voru í Prag um helgina.
Enski leikarinn Simon Pegg, sem
leikið hefur á móti hinum banda-
ríska Tom Cruise í nokkrum mynda
Mission: Impossible, virðist óvart
hafa afhjúpað heldur ógeðfellda hlið
á Cruise í viðtali við enska dagblaðið
Times sem birt var nýliðna helgi.
Sagði Pegg að það besta sem Cruise
hefði kennt sér væri að axla aldrei
ábyrgð á eigin mistökum. „Ef eitt-
hvað fer úrskeiðis og það er honum
að kenna þá neitar hann því hrein-
lega. Og ef einhver leiðréttir hann
þá blikkar hann mig bara og segir
„jamm“,“ sagði Pegg um Holly-
wood-stjörnuna. Cruise hafi þannig
alltaf yfirhöndina og valdið, þ.e. með
því að bera aldrei ábyrgð á eigin
mistökum.
Segir í frétt The Guardian að
Cruise hafi tekist, áratugum saman,
að halda lífi sínu svo til leyndu og
það hafi hjálpað til við að móta
ímynd hans sem hinnar fullkomnu
kvikmyndastjörnu. Í raun viti fólk
lítið sem ekkert um hann og ferill
hans aðeins farið niður á við þegar
fólk fékk innsýn í hans einkalíf og þá
m.a. trú hans á kenningar Vísinda-
kirkjunnar. Eftir það var dyrunum
lokað og hefur Cruise haldið öllum
sínum einkamálum leyndum til
fjölda ára. Því hafa ummæli Peggs
farið eins og eldur í sinu um netið.
Pegg var fljótur að bregðast við
afleiðingum viðtalsins og sagði
nokkrum klukkstundum eftir birt-
inguna í vídeói að þetta hefði bara
verið grín milli þeirra Cruise.
„Hættið að taka allt svona andskoti
bókstaflega,“ sagði Pegg og veltir
blaðamaður The Guardian fyrir sér
hvort hann hafi fengið símtal frá
Cruise og verið beðinn að bjarga
málunum eða hvort þetta hafi raun-
verulega verið sagt í gríni.
Samvinna Pegg og Cruise í vanda í Mission: Impossible – Rogue Nation.
Pegg segir Cruise ekki axla ábyrgð
Rithöfundurinn Ruth Ozeki hlýtur
ensku bókmenntaverðlaunin
Women’s Prize for Fiction í ár fyrir
fjórðu skáldsögu sína, The Book of
Form and Emptiness. Ozeki er
bandarísk-kanadísk og auk þess að
skrifa skáldsögur starfar hún við
kvikmyndagerð og er auk þess
búddistaprestur. Í verðlaunafé hlýt-
ur Ozeki 30 þúsund sterlingspund,
jafnvirði um fimm milljóna króna.
The Book of Form and Emptiness
fjallar um 14 ára dreng sem fer að
heyra raddir eftir að faðir hans
deyr. Raddir þessar berast frá hin-
um ýmsu hlutum á heimili hans og
verða sífellt ágengari þegar söfn-
unarárátta grípur móður hans.
Þarf hann að leita skjóls á bóka-
safni og hittir þar fyrir margt sér-
kennilegt fólk sem kennir honum að
hlusta á það sem skiptir raunveru-
legu máli.
Verðlaunuð fyrir bestu skáldsöguna
Ljósmynd/Wikipedia/Latrippi
Verðlaun Ozeki að árita eintök af bók
sinni, A Tale for the Time Being, árið 2013.
Spænski vatnslitamálarinn Vicente
Garcia Fuentes opnaði sýningu á
verkum sínum 17. júní í Gallerí
Grásteini við Skólavörðustíg. Í til-
kynningu segir að Fuentes hafi náð
miklum árangri í listinni, byrjað að
mála sex ára og strax þá sýnt gífur-
lega hæfileika. Hann hafi sótt sér
menntun hjá meisturum vatnslita-
málunar og náð mögnuðum tökum
á miðlinum, þrátt fyrir ungan ald-
ur. Þá hafi hann hlotið fjölda verð-
launa víða um lönd.
Feuntes er sagður hafa heillast af
íslenskri náttúru fyrir nokkrum ár-
um og þá sér í lagi fjölbreyttum
veðrabrigðum. Hann hefur komið
hingað á hverju ári til að mála í
náttúrunni og nú má sjá nokkur
þeirra verka. Sýningu lýkur 5. júlí.
Heillaðist af íslenskri náttúru
Á Íslandi Vicente Garcia Fuentes.
Franski kvikmyndaleikarinn og
-stjarnan Jean-Louis Trintignant er
látinn, 91 árs að aldri. Í frétt AP um
andlátið segir að hann hafi öðlast
frægð fyrir leik sinn í óskarsverð-
launamyndinni Un homme et une
femme, eða Karl og kona, frá árinu
1966. Trintignant hafi leikið fram í
háa elli og m.a. fjallað um miskunn-
arleysi hennar. Er kvikmyndin
Amour þar einna þekktust.
Trintignant hóf ferilinn aðeins 19
ára og lék í yfir l00 kvikmyndum.
Af verðlaunum sem hann hlaut má
nefna Silfurbjörninn í Berlín, Cés-
ar-verðlaunin frönsku og Evrópsku
kvikmyndaverðlaunin.
Jean-Louis Trintignant látinn
FP/Anne-Christine Poujoulat
Stjarna Trintignant í Cannes árið 2017.
Við eina þeirra mynda sem birtar
voru í Morgunblaðinu í gær, mánu-
dag, var ranglega farið með nafn á
konu sem var gestur á sýningu á
verkum Kjarvals. Rétt nafn kon-
unnar er Þórunn Magnea Magnús-
dóttir og er hún leikkona. Beðist er
velvirðingar á þessum mistökum.
LEIÐRÉTT