Heimili og skóli - 01.08.1965, Side 31

og getur ekki. Það öðlast reynzlu af um-
hverfi sínu. Það uppgötvar nú þunga hluti
og létta hluti, slétta og hrufótta, heita og
kalda. Það uppgötvar að hlutirnir falla,
renna, nema staðar. Það verður þess vart,
að það má setja hlutina hvorn ofan á ann-
an, við hlið hvors annars, leynast undir
og á bak við hvorn annan. Það uppgötvar,
að það má láta hlutina tákna eitthvað ann-
að en þeir eru. Þau geta látið hlutina
þjóna hvaða tilgangi sem er og eru í sam-
ræmi við óskir barnsins. Það uppgötvar, að
hlutirnir geta brotnað, slitnað, gleymst og
fundist aftur. Það verður þess vart, að
það sjálft getur klifrað, hoppað, að það
getur borið hluti og misst þá, tekið þá upp,
setið á einhverju, skriðið undir eitthvað,
falið sig á bak við eitthvað, — að það
getur ekki borið hluti, sem fullorðna fólkið
getur borið, ekki náð eins hátt og full-
orðna fólkið getur, — ekki hlaupið eins
hratt og stærri börn geta, þau geta ekki
fengið eldri börn og fullorðna til að sjá
ímyndaða leikfélaga sína, eða fengið þá
til að skilja það, sem þau í raun og veru
vilja. I leiknum geta börnin gert tilraunir
með alls konar hlutverk. T. d. að látast
vera önnur manneskja en það er, dýr, hlut-
ur. Þá geta hlutirnir leikið alls konar hlut-
verk.
Það er naumast til sá hlutur undir sól-
inni, sem ekki má gera tilraunir með og
rannsaka í leik. Allir möguleikar eru reynd-
ir. Þó eru takmörkin hins ímyndaða og
raunverulega rannsökuð.
í Ieiknum getur barnið endurlifað at-
burði, sem það var of óþroskað til að skilja
áður, eða að það hafði ekki reynzlu og
tækni til að geta framkvæmt. í leiknum
getur barn,ið fundið lausnina, eða að
minnsta kosti fengið útrás fyrir þær til-
finningar, sem áður varð að byrgja inni.
Ef barninu hefur verið neitað um eitt-
hvað eða fullorðna fólkið hefur refsað þvír
getur barnið nú svalað sér á að láta brúð-
una sína kenna á vendinum. Þegar það
flengir brúðuna, er ekki nauðsynlegt að
líkja alveg eftir hinum fullorðnu. Barnið
getur hýtt brúðuna, þó að það hafi aldrei
þurft að kenna á vendinum sjálft. En til-
finningar, sem orðið hefur að leyna, geta
nú fengið útrás, t. d. með því að flengja
brúðuna. I leiknum getur barnið lifað
það, sem það hefði orðið að byrgja inni.
bæði ótta, áhyggjur, ónotaða orku og sterk-
ar tilfinningar. I leiknum getur barnið losn-
að við mikið af því, sem hafði legið á
hjarta þess.
Börnin reyna einnig að láta leikinn
svara þeim spurningum, sem þau hafa
ekki fengið svar við. Sumir stríðsleikir
barna eru einnig af þessum toga spunnir.
Þegar barn af einhverjum ástæðum hef-
ur orðið hrætt og ímyndunaraflið eykur
óttann, stafar það oft af því, að barnið
skilur ekki það, sem gerist í kringum það,
stundum af einhverri sektartilfinningu, sem
það hefur ekki getað losað sig við, kannskí
frá ævintýrum og sögum, sem fullorðna
fólkið hefur verið að segja því og það
hefur ekki þroska til að skilja. Við allt þetta
getur barnið losnað ef það fær t. d. að
tala um það, teikna það, snúa þvi í leik.
Með því móti léttir það á hjarta sínu, en
bælir það ekki niður hið innra með sér.
Vinna og leikur er í augum barnanna
eitt og hið sama. „Truflaðu mig ekki, ég
er að vinna,“ sagði fjögurra ára drengur,
sem sat við borð og reyndi að teikna alls
konar myndir á pappír. „Við erum að leika
blómagarð,“ sagði sex ára drengur, sem
pjakkað í moldina, gerði beð og sáði fræi.
Húsverkin geta einnig orðið barninu
HEIMILI QG SKÓLI 75