Ársrit Skógræktarfélags Íslands - 15.12.1942, Side 25

19
gróðurfeldinum, því að hún kroppar mest umhverfis þau
og í þeim, ef þar er nokkur von nýgræðings. Traðkið í
moldarrofunum, sem fénaðurinn safnast undir, þegar eitt-
hvað er að veðri eða hitar eru miklir, flýtir fyrir upp-
blæstrinum. Það er eins og allt hafi lagzt á eina sveif til
þess að tortíma gróðri, undir eins og skóganna missti við.
Örtröðin á landinu virðist mest fara eftir því, hvernig
snjóalögunum er háttað á vetrum. Þar, sem snjór liggur
lengi, er landið jafn-grónast og þar er minnstur uppblást-
ur. Það er engin tilviljun, að Axarfjörður, ein hin norð-
lægasta sveit landsins, er enn viði vaxin milli fjalls og
fjöru, og það er heldur ekki tilviljun, sem ræður því, að
margir dalabotnar austan lands og vestan eru enn grónir
kjarri og skógi.
Þar sem snjólétt er, eru skemmdir af völdum uppblást-
rar langt um meiri en annars staðar. Þetta hefir þó verið
mörgurn dulið, enda hefir tilviljunin hagað því þannig, að
uppblástrarins gætir einna mest í sumum móbergshéruð-
um landsins. Hefir það valdið því, að margir hafa talið,
að móbergsjarðvegi væri langt um hættara við uppblæstri
en öðrum. Þetta er ekki rétt ályktun. Þar sem mestur upp-
blástur er í móbergshéruðunum, hefir frá alda öðli verið
þéttbýli og víðast hvar er þar mjög snjólétt. Landið er
flatlent og skjóllaust, en vindar af landi alla jafna þurrir.
Munu. allar þessar orsakir, snjóleysi, þéttbýli, flatlendi,
skjólleysi og þurrir norðaustan vindar langt um fremur
orsök uppblástrar heldur en það, að myndun jarðvegar
af móbergi sé um að kenna. Enda eru einhverjar hinar
grösugustu sveitir á Norðurlandi, Axarfjörðurinn og
Kelduhverfið, á miðju móbergssvæðinu.
Það er að vísu ekki hægt að neita því, að ýmis líkindi
eru fyrir því, að móbergsjarðvegi sé hættara en öðrum
við uppblæstri, en ástæðulaust er að telja það aðal orsök
landskemmda.
Það hefir verið þjóðarvani hér að kenna óblíðu veðr-
9*