Golf á Íslandi - 01.12.2014, Side 49

GOLF Á ÍSLANDI • www.golf.is
49
„Það var ótrúlegt verkefni að glíma við
klakann í vetur. Ég hef starfað í þessu fagi
frá árinu 1987 og ég hef aldrei upplifað
annað eins. Þykktin á klakanum var þegar
verst lét um 30 cm og ástandið var því
mjög erfitt og krefjandi,“ segir Haraldur
Már Stefánsson vallarstjóri á Hamarsvelli
í Borgarnesi þegar hann var beðinn um að
rifja upp hvaða „brögðum“ var beitt til þess
að vinna úr þeim vandamálum sem upp
komu í vor eftir „hamfaraklakaveturinn“
sem var á landinu s.l. vetur.
Haraldur segir að reynslan sem hann og
fleiri golfvallasérfræðingar hafi aflað sér
í vetur sé ómetanleg – og það hafi margt
komið á óvart. Gróðurinn á Hamarsvelli hafi
gert baráttuna erfiðari.
„Snjórinn safnast í skjólið sem myndast
við gróðurinn. Þar bráðnar hann og frýs til
skiptis og þegar snjóaði ofan í þetta ástand
fraus klakinn við grasið og var ótrúlega
fastur og þéttur. Vandræðin byrjuðu í byrjun
desember á síðasta ári og þessi barátta stóð
yfir fram í mars.“
Veðrið var nánast eins á Hamarsvelli frá
miðjun nóvember og fram í mars. Þurrt,
lítill vindur, skýjað eða sól og hitastigið var
á bilinu -7 og fór upp í frostmark á sólar-
dögum. Það gerði aldrei rok og rigningu sem
hefði hjálpað við að bræða klakann,“ segir
Haraldur en hann væri alveg til í að fá sólina
hærra á loft fyrir vetrarmánuðina þar sem
Hafnarfjallið skyggir á Hamarsvöllinn í þau
fáu skipti sem hennar naut við.
„Ég keyrði stundum „suður fyrir fjall“ til
að kanna aðstæður og sá að hitinn fór upp
í +5-+7 gráður og þar var enginn klaki í
túnum. Á sama tíma var hitastigið -1 eða við
frostmark á Hamarsvelli og klakinn sat sem
fastast. Þessar aðstæður gera það að verkum
að Hamarsvöllur er seinni til á vorin, þar
sem grasplantan tekur ekki við sér nema
jarðvegshitinn sé um 3 gráður eða hærri.“
Haraldur telur að margir fótboltavellir á
höfuðborgarsvæðinu hafi lent í svipuðum
aðstæðum vegna skuggamyndunar frá
íbúðablokkum og stúkum. Aðferðirnar sem
Haraldur notaði við að vinna á klakanum
voru fjölmargar.
„Við settum stóran traktor á grófar keðjur
til þess að hann héldist á flötunum. Við
settum „spiker“ gatara aftan í traktorinn með
áföstum kústi sem sópaði klakabrotunum
af flötunum, sem er algjört lykilatriði. Í þau
fáu skipti sem hitastigið fór yfir frostmark
þá bráðnaði klakinn en það fraus allt saman
á ný og sama rútínan tók við daginn eftir.
Einnig notaði ég járnkarl í miklu mæli þar
sem ekki var hægt að vinna með traktorinn.“
Haraldur segir að mesti „höfuðverkurinn“
hafi verið að ákveða hvenær ætti að hætta
þar sem skaðinn var hugsanlega að verða
meiri en gróðinn.
„Grasplantan er í dvala og ljóstillífar ekki
né skapar sér orku til viðgerða. Það jákvæða
var að ég grenntist og bætti á mig nokkrum
kílóum í vöðvamassa við puðið í vetur.
Það voru ýmis skemmtileg atvik í vetur. Ég
var t.d. að dreifa Urea efni á flatirnar til að
bræða klakann en það er vandmeðfarið efni.
Í eitt skipti var ég á 2. flöt sem var, þrátt fyrir
að halla, mikið hulinn klaka. Ég var efst á
flötinni með áburðadreifara með Urea þar
sem ég datt – ég hélt fast í dreifarann til
að efnið færi ekki allt á sama stað. Ég rann
niður alla flötina og endaði út í tjörn þar sem
ég stóð og skellihló af sjálfum mér eftir þessa
vonlausu stöðu sem ég kom mér í.“
Vatn var víða notað í baráttunni við klakann
og er Haraldur ekki í vafa um að slíkt geti
virkað vel ef nægur kraftur er á vatninu.
„Það er enn verk að vinna hjá okkur hvað
það varðar en þessi reynsla sem við búum
yfir eftir þetta hamfaraástand fer í reynslu-
bankann og mun nýtast vel í framtíðinni,“
sagði Haraldur Már.
Þegar klakinn fór af Hamarsvelli í vor segir
Haraldur að útkoman hafi verið langt um-
fram væntingar þrátt fyrir að ástandið hafi
verið slæmt.
„Við vorum stálheppnir að það var eitt-
hvað gras á flötunum. Jarðvegurinn tók við
sáningu í vor og plantan sem sett var niður
tók við sér og lifði af. Grasplanta sem heitir
Poa Annua fór afar illa og er það vel að
mínu mati og það eina góða sem kom út úr
þessu því sáningarnar setja æskilegri plöntu,
Festuca í staðinn. Það er ástæða til að vera
bjartsýnn og ef veturinn verður þokkalegur
þá óttast ég ekkert.
Sýran sem myndast í jarðveginum undir
klakanum breytir sýrustigi jarðvegarins.
Við vökvuðum flatirnar mikið til að skola
sýrurnar úr jarðveginum. Þetta er mikil-
vægur þáttur þegar sáð er á vorin og getur
sparað mikla fjármuni til þess að vorsáningin
skili árangri.“
Haraldur segir að gæðin á Hamarsvelli í
svona rigningarsumri geti aldrei verið mikil.
„Náttúruleg jarðvatnsstaða er mjög há, jarð-
vegurinn er þéttur og hann hleypir vatninu
seint og illa í gegnum sig. Margar brautir
liggja of lágt og það eru hönnunarmistök á
nýja hlutanum. Við þurfum að lækka jarð-
vegsstöðuna með því að búa til tjarnir og
setja drenlagnir.“
Símamótið á Eimskipsmótaröðinni fór fram í
sumar á Hamarsvelli og er vallarstjórinn afar
ánægður með það viðhorf sem keppendur
sýndu við erfiðar aðstæður.
„Við gerðum okkar allra besta og það var
erfitt fyrir mig að skila vellinum í því ásig-
komulagi sem hann var í. Ég vil hrósa og
þakka keppendum fyrir þann skilning sem
þeir sýndu við erfiðar aðstæður.“
Haraldur er ekki í vafa um að samtökin SÍGÍ
muni nýta þá reynslu sem fékkst í vetur til að
gera gras- og golfvelli á Íslandi enn betri.
„Samtökin SÍGÍ eru skipuð frábærum
strákum sem vilja vel. SÍGÍ hefur í gegnum
tíðina staðið sig frábærlega. Það er okkur
sem störfum í þessu fagi mjög mikilvægt
að hafa öflug samtök sem stuðla að aukinni
þekkingu á okkar sviði. Við störfum á
mörkum hins byggilega heims og það er
magnað hversu góða golfvelli við bjóðum
upp á í þeim veðurfarslegu skilyrðum sem
við vinnum í. Ég minni bara á að Hvaleyrar-
völlur komst í topp 100 í Evrópu fyrir utan
velli á Bretlandseyjum. Það er ótrúlegur
árangur.“
Eyjaholan var falleg í sumar.
„Við gerðum okkar allra besta og það var
erfitt fyrir mig að skila vellinum í því
ásigkomulagi sem hann var í.“