Skák - 01.10.2003, Side 6

Nú á dögum hefur skákin að mörgu leyti breyst í það,að verða að stórum hluta til hópíþrótt, þar
sem meðal stærstu skákmóta ársins eru íslandsmót skákfélaga (Deildakeppnin), Hraðskákkeppni
taflfélaga, Bikarkeppni taflfélaga (Bikarkeppni TG), Evrópumót taflfélaga, Norðurlandamót taflfé-
laga og fleiri mót mætti vafalaust telja, þar sem liðakeppni er höfð í frammi. Einnig skiptir það orð-
ið miklu máli, fyrir hvaða félag ákveðnir skákmenn tefla, enda hafa deilur orðið á milli einstakra
félaga um ákveðin mál og hefur jafnvel Skáksamband íslands blandast í leikinn.
En skákmenn á Islandi hafa ekki alltaf barist á banaspjótum sín á milli og skipað sér í andstæða
flokka, heldur dýrkað skákgyðjuna í sátt og samlyndi sín á milli. Snemma árs 1909 hófu nokkrir
skákáhugamenn að koma saman „til æfinga“, eins og það var þá orðað. Þegar áhuginn jókst og
leikmönnum fjölgaði, ákváðu forgöngumenn þessa hóps að mynda með sér félag, Skák.
Snorri G. Bergsson:
Stofnfundur Skákar var haldinn
28. júní 1909 og voru á annan
tug manna mættir til leiks. Við
það tilefni voru lög félagsins
samþykkt og stjórnunarlegum
skyldum sinnt. Formaður var
kosinn Agúst Pálmason, féhirðir
Jón Jónsson og ritari Þorlákur
Ófeigsson. í varastjórn voru
kjörnir varaformaður Björn
Bogason, vararitari Hallbjörn
Halldórsson og varaféhirðir
Magnús Magnússon. Ekki er
ljóst af heimildum, hvar fundar-
staður Skákar var, en fljótlega að
minnsta kosti var taflmennskan
háð í herbergi að Bergstaðastræti
3, hjá Ásgrími Magnússyni
skólastjóra.
Félagið var byggt upp af
áhugasömum einstaklingum
sem lögðu sitt eigið fé til starf-
seminnar, því þá datt engum í
hug að leita eftir styrkjum eða
öðrum greiðslum frá hinu opin-
bera eða fyrirtækjum. Slíkir
styrkir hefðu hvort sem væri
aldrei fengist samþykktir og
varla teknir til umræðu. Það var
ekki fyrr en um miðja þriðja ára-
tuginn, að ríkisvaldið hóf að
styrkja skákina, þegar Skáksam-
band Islands fékk nokkur hund-
ruð krónur úr ríkissjóði, svipaða
upphæð og einstaklingar fengu
sem stunduðu steinasöfnun eða
kennslu í tréskurði. Styrkur þessi
var þó umdeildur mjög, því á
hverju ári nokkurn tíma þar á
eftir reyndu ákveðnir þingmenn
að fella þennan styrk niður úr
fjárlögum og fyrir kom, að þeir
nutu stuðnings fjárlaganefndar í
því athæfi sínu. Merkilegt var, til
að mynda, að í byrjun fjórða
áratugarins kom sú tillaga fram
hjá fjárlaganefnd, að fella niður
styrki til þriggja styrkþega, sem
fé hlutu samkvæmt 15. grein
fjárlaga: Skáksambands íslands,
Halldórs Kiljans Laxness og Þór-
bergs Þórðarsonar.
Félagið Skák þurfti því að sjá
um sig sjálft og virðist það hafa
gengið ágætlega, þegar málin eru
skoðuð. Félagsmenn einir máttu
iðka skáklistina á keppnum fé-
lagsins og þurftu menn, sem
ganga vildu í hópinn, að sækja
um það sérstaklega og hljóta
samþykkt félagsmanna. Félagar í
Skák greiddu ársgjald sitt með
jöfnum mánaðarlegum afborg-
204
S K A K