Helgarpósturinn - 18.04.1980, Qupperneq 2

2
Föstudagur 18. apríl 1980 —helgár-pásfurinrL
JÖTUGIR Á
ÖLDUM
eftir Sigurveigu Jónsdóttur myndir: Friðþjófur
Margir
vistmanna
Grundar nýta
starfskrafta sfna
viö hannyrðir, en
þær gefa heldur litið
I aðra hönd og þætti
vist mörgum timakaupið
lágt. Sigurbjörg Björns-
dóttir er ein þeirra
öldruðu kvenna, sem
Helgarpósturinn skoðar atvinnumál aldraðra:
Þegar vinnuálagið er að gera út
af við mann, dreymir mann oft
um þá dýrðardaga, þegar maöur i
ellinni getur farið að taka það
rólega og slappa af. Þegar á
hólminn er komið, fer þó dýrðin
af hjá flestum. Viöbrigðin reynast
býsna mikil að fara úr fullri vinnu
i athafnaleysi. Fólki finnst það
einangrast og enginn hafi þörf
fyrir þaö lengur. Þvi eru margir,
sem vilja halda áfram að vinna
eftir að þeir eru komnirá ellilaun.
En yfirleitt er ekki auðhlaupið að
þvi. Riki og bæjarfélög hafa
gengiö á undan í þvi að láta menn
hætta störfum um sjötugt og
sifellt fleiri fyrirtæki fylgja
fordæminu.
Helgarpósturinn kannaöi at-
vinnumál aldraöra og reyndi að
komast að ástæðunni fyrir þvl að
gömlu fólki skuli vera sagt upp
vinnu.Hér á eftir getur að lita
hvers við urðurn visari.
Hugsa málin hjá borginni.
Rikisstarfsm enn eiga
samkvæmt lögum aö hætta
störfum, þegar þeir hafa náö 70
ára aldri og i allra siðasta lagi um
næstu áramót eftir sjötugs-
afmæliö. Skólastjórar og kennar-
ar mega aðeins vera út skólaáriö.
Reykjavlkurborg hefur haft
svipaðar reglur, en 1 fyrra var
skipuð nefnd til að endurskoða
reglur um aldurshámark starfs-
manna. Nefndin hefur ekki skili -
að áliti og á meðan er mönnum
heimilt aö starfa til 71 árs aldurs
eöa -næstu mánaðarmóta þar á
eftir. Aö sögn öddu Báru Sigfús-
dóttur, borgarfulltrúa, sem starf-
aö hefur með nefndinni, er vanda-
máliö fólgið i þvi hvort unnt sé aö
veita mönnum rétt til að vinna
áfram og taka jafnframt lifeyris-
greiöslur. Hún kvaö alla sam-
mála um aö fólk ætti aö geta átt
þess kost að vinna eitthvaö lengur
en til sjötugs, en reglur lifeyris-
sjóðsins geri ráö fyrir aö menn
hafi þá hætt störfum.
Skert mannréttindi
„Okkur Islendinga vantar fólk,
en samt er rétturinn til aö vinna
tekinn af mönnum,” sagði Gisli
Sigurbjörnsson forstjóri
elliheimilisins Grundar.
„Þessi réttur, heyrir þó til
mannréttinda. Ég tel aldurinn
ekki skipta máli ef menn hafa
heilsu. Þaðséstbest á þvi aðfyrir
ef fólk hefur heilsu og áhuga á að
lofa þvi aö vinna og taka þá ekki
allt af þvi i skatta. Þeir eru það
ljótasta i þessu . Gamla fólkið á
að fá að vera stikkfrí. Það er
tómvitleysa aö vera aö elta fólk
á sinum gamla vinnustað, leita til
Ráðningarskrifstofu Reykja-
vikurborgar I vinnuleit sinni.
Hjá skrifstofunni fengum viö
þær upplýsingar að yfirleitt
reyndist erfitt aö útvega gömlu
En það er alveg sama um hvers
konar starf er aö ræða. Vinnu-
veitendur vilja frekar ráða yngra
fólk. Hjá ráðningaskrifstofunni
heyrir þaö til undantekninga ef
vinnuveitendur óska eftir fólki,
sem komið er yfir sjötugt.
Fjórir elstu starfsmanna Almennra trygginga, Svavar Hjaltested, Sævaldur Konráösson, ólafur
Arnason og Eriendur Þorbergsson enn f fuiiu fjöri.
nokkrum árum voru aöalvalda-
menn heimsins eldgamlir. Nú
vilja menn ekkert nema ungt fólk.
Hins vegar er út I hött aö vera
alltaf aö tala um vinnu. Við eigum
að geta losaö okkur viö hana. En
meö skatta fram á
grafarbakkann.”
Vilja ekki sjötuga
Margir þeirra, sem lent hafa I
þvi að vera sagt upp vegna aldurs
fólki vinnu. Þetta fólk getur ekki
tekið hvaða vinnu sem er, því það
tekur tima aö venjast nýju starfi.
Þess vegna treystir fólkiö sér
ekki i önnur störf en þau sem eru
svipaðs eðlis og gamia starfiö.
Markaðurinn ræður
„Atvinnumöguleikar aldraðra
fara algerlega eftir vinnumark-
aðinum,” sagði Jón Björnsson
félagsmálastjóri á Akureyri.
„Þeir fá vinnu þegar mikil eftir-
spurn er eftir vinnuafli, en fjúka
fyrstir þegar harðnar á dalnum
og eru siðastir i röðinni viö vinnu-
umsókn.”
Jón sagði, að þaö væru helst
tveir hópar manna sem væru I
vanda vegna atvinnumálanna.
„Annars vegar eru þeir, sem
hafa oröið að hætta vinnu af
heilsufarsástæðum eða vegna
aldurs, en langar til að hafa
eitthvað fyrir stafni. Hins vegar
er svo það fólk, sem enn er að
vinna, en lendir oft vegna of
mikils vinnuálags fyrr I hópi
þeirra fyrrtöldu en ella. Þegar
þetta fólk er búið að slita sér út
fyrir timann eru engin tækifæri á
vinnumarkaðinum.”
Fyrir þetta fólk kvaö Jón hægt
aö skapa vinnumöguleika meö
einföldum aöferöum, m.a. með
þvl að auka hálfsdagsvinnu og
hlutastörf.
„En þaö er dýrara og óþægi-
legra fyrir vinnuveitandann að
hafa tvo menn I einu starfi, svo
þaö er eðlilegt aö hann vilji frekar
hafa fólk, sem getur verið i fullu
starfi.
Það hafa allir einhverja vinnu-
getu. Það þarf aðeins aö finna
verkefni, sem hæfa hverjum og
einum.”
Eins og er, er ekkert gert af
opinberri hálfu til aö örva vinnu-
veitendur til að ráða aldraöa I
vinnu. Þaö er þvi undir hverjum
og einum komiö, hvort hann nýtir
þau verkefni, sem hæfa öldruöum
fyrir þá eða einhverja aðra. Jón
sagði, að til væru margar leiöir til
að taka svolitið af þeirri áhættu,
sem vinnuveitendur teldu sig
taka viö að ráða aldraöa eða
öryrkja i vinnu.