Helgarpósturinn - 30.08.1984, Blaðsíða 13

kvikmyndagerd á medal ungs fólks...
„.. .Já, blessunarlega! En því miður er eins og
skólar og fræðslukerfi hafi brugðist þeirri
skyldu að kenna ungu fólki að iesa úr
kvikmyndum og jafnframt kann þetta kerfi ekki
að notfæra sér þennan mikla fræðslumiðil.
Það er enginn vafi á því að þær aðstæður eru
að skapast hérna að hægt sé að gera alvöru
kvikmyndir. Það er í rauninni kraftaverk. En
það er tvennt sem þetta ævintýri hefur einkum
byggst á: Annars vegar þjóðhollustu íslendinga,
því hversu duglegir þeir hafa verið að mæta á
þær kvikmyndir sem hér hafa verið gerðar að
undanförnu — en náttúrlega er spurning hvað
þetta ástand varir lengi; hins vegar — merkilegt
nokk — hefur komið á daginn að hér er hægt að
gera myndir sem eru mörgum sinnum ódýrari
en annars staðar í Evrópu. Þar kemur margt til,
en mig grunar að ástæðan sé ekki síst að menn
geta reitt sig á hjálpsemi náungans hér fremur
en víða annars staðar. Það hvarflaði oft að
manni hér áður fyrr að fara út í gerð stærri
mynda, en þá voru bankarnir fullir tortryggni
og tregir til að veita fjármagn til slíkra hluta.
Kvikmyndasjóðurinn sem þá var gerði ekki
annað en að setja menn á hausinn, því að
veitingar úr honum nægðu ef til vill til þess að
menn öðluðust kjark til þess að stofna sér í
skuldir — en sjaldan nema fyrir broti af
heildarkostnaðinum."
— Hver er þróunin í íslenskri kvikmyndagerd
núna?
„Greinilega er jarðvegur fyrir hendi til að
gera áfram tvær til þrjár myndir á ári. En það er
enn þörf á frekara fjármagni. Það þarf ekki
eingöngu fjármagn til að gera hér myndir,
heldur þarf líka gífurlegt fjármagn til að koma
þeim á framfáeri. Mjög kostnaðarsamar myndir,
eins og Hrafninn flýgur eða Útlaginn, verða
ekki gerðar nema með erlendan markað í huga.
En annað er það sem nauðsynlegt er að athuga
betur: Þegar talað er um frjálsa kvikmyndagerð
er eins og alltaf sé átt við ieiknar myndir. Ég
þykist sjá þess orðið gæta að heimildamyndir
verði útundan hjá kvikmyndasjóði.
Heimildamyndir eiga venjulega ekki jafnmikla
möguleika á því að borga sig og þær leiknu —
en enginn efast um að þær eigi rétt á sér fyrir
því. Það vantar enn á að menn skilji til fullnustu
hvað kvikmyndin er í raun og veru og hvað
fræðslumyndin er sterkur miðill og getur verið
ódýr í framleiðslu."