Helgarpósturinn - 30.08.1984, Page 15

Lunginn úr sýningarhópnum
við eitt verkanna, ásamt
þremur áhugasömum
áhorfendum af þýsku kyni.
Hvað er sameiginlegt
med Mosfellssveitinni
og suður-þýskum gras-
högum? Því er senni-
lega ekki auðsvarað,
en einhverra hluta
vegna gat ég ekki var-
ist því að Ieyfa mér
þessa djörfu samlík-
ingu þegar ég kom að
Dallandi í Mosfells-
sveit fyrir skemmstu
— á sjálfan höfuðdag-
inn, vel að merkja.
Ætli það hafi verið sól-
in sem glapti mér sýn?
Ekki meira um það, en
alltént er umhverfið
dægilegt; svo dægilegt
reyndar að tíu ungir
myndlistarmenn hafa
komist að þeirri niður-
stöðu að við svo búið
megi ekki standa,
heldur vilja nytja þetta
fagra land — sem bet-
ur fer aðeins í þágu
listarinnar.
Fitt verkanna
S ^ * son, Ragnhildur Stefánsdóttir,
bókstaílega
mam
V
Á laugardaginn kemur kl. 14 ætla
listamennirnir tíu að opna útisýn-
ingu við góssið Dalland. Það er heil-
mikið sport að komast á sýningar-
svæðið, í rauninni tilvalinn laugar-
dagsbíltúr. Ekinn er Suðurlandsveg-
ur frá Reykjavík, að afleggjaranum
við Geitháls, þar sem beygt er til
vinstri; þá tekur við á að giska fimm
kílómetra langur malarvegur. Til
öryggis verður leiðin þó merkt í
þágu kaupstaðarfólks á meðal
gesta, en aðgangur er ókeypis.
Þeir sem sýna eru: Sigríður Elliða-
dóttir, Nanna K. Skúladóttir, Gunn-
ar Árnason, Þórdís A. Sigurðardótt-
ir, Ólafur Sveinn Gíslason, Anna
Guðjónsdóttir, Kristinn E. Hrafns-
Ragnhildur
Helga Júlíusdóttir og Anna Sigríður
Sigurjónsdóttir.
Eg kom að máli við lungann úr
þessum föngulega hópi í sveitasæl-
unni — í einhverju sem ég hafði
haldið að væri garðhýsi en var upp-
lýstur um að væri reyndar hesthús.
— Hvað er á seyði hjá ykkur —
eins konar umhverfislist, þykist ég
vita?
„Umhverfislist þykir mér of óná-
kvæmt heiti á því sem við erum að
gera hér,“ svaraði Ólafur Sveinn
Gíslason, einn tíumenninganna, og
bætti við: „Auðvitað má segja að öll
myndlist sé í ákveðnu umhverfi, ef
út í það er farið. En listinni þarf
ekkert endilega að koma á framfæri
í sýningarsölum, og útisýningar eru
síður en svo nýtt fyrirbæri. Nær-
tækasta dæmið: höggmyndir úti
undir berum himni, svo sem í al-
menningsgörðum og víðar. Hitt er
annað mál að — eins og margir hafa
eflaust tekið eftir — venjulega verð-
ur listin að aðlaga sig að umhverf-
inu sem hún er sýnd í. Það sem vak-
ir fyrir okkkur með þessari sýningu
er hið gagnstæða: að laga umhverf-
ið að listinni."
— Viljið þið ekki segja mér svolítil
deili á ykkur?
Anna Guðjónsdóttir verður til
þess: „Við tengjumst öll í gegnum
höggmyndadeild Myndlista- og
handíðaskóla íslands og þaðan er-
um við útskrifuð. Okkur þykir gott
að vinna mörg saman, enda er and-
inn í hópnum góður. Við erum enn
á fullu við að undirbúa sýninguna,
verkin á henni koma til með að fylla
annan tuginn eða þar um bil og hafa
öll verið gerð af þessu tilefni."
„Já, það er rétt,“ segir Ragnhildur
Stefánsdóttir og áréttar: „Þetta eru
í rauninni verk sem ekki er hægt að
vinna með löngum fyrirvara, að
minnsta kosti vel flest, heldur eru
þau meira og minna unnin með
hliðsjón af þeim möguleikum sem
staðhættir leyfa. Þau eru þar af leið-
andi undirorpin gangi náttúrunnar,
vægt til orða tekið — til dæmis var
eitt minna verka bókstaflega étið!
Uppistaðan í þessu verki var hey,
og það kom bara lullandi sauðkind
og si svona gerði sér gott af því. ..“
— Ef hann vissi þetta — doktorinn
í Ruhr-héraðinu!
Kristinn E. Hrafnsson hefur rist
torf í túnfætinum þar í Dallandi og
gert þar verk sem nefnist Tafl. „Ég
sneri grænu hliðunum á þökunum
niður, en þeim brúnu upp,“ segir
hann. „Síðan ætla ég að fylgjast
því hvernig náttúran teflir sitt
manntafl. Fyrstu tvo leiki tveggja
taflmanna er hægt að leika á 197
þúsund 299 mismunandi vegu, sem
leiðir af sér 72 þúsund mismunandi
stöður. Fjöldi misjafnlegra skáka á
taflborðinu er 2,5x10 í 116. veldi.
Mér þykir hnýsilegt að vita hvernig
verður mátað.“
Spjallinu lýkur Þórdís A. Sigurðar-
dóttir: „Ég held að óhætt sé að full-
yrða að það verði fyrirhafnarinnar
virði að leggja leið sína hingað. Sýn-
ingin verður opnuð eins og við segj-
um á laugardaginn, en henni lýkur
sunnudaginn 16. september. Við
höfum einnig unnið við eins konar
landgræðslu hérna: saumað saman
einn skurð! Við vinnum í landið, og
breytum því, skrifum í sand í orðs-
ins fyllstu merkingu. Eitt verk eftir
mig heitir Gestabók. Hún er ofan í
vatninu hér. I þá bók geta óendan-
lega margir skrifað sig, og sakar því
ekkert þótt fólk fjölmenni á sýning-
una.“ -PE
• •
„Oll mín verk
eru um liti“
Rætt við Ágústu Ágústsson frá Reykjavík og
Boston sem opnar sýningu í Ásmundarsal
eftir Óla Tynes mynd Jim Smart
Á laugardaginn veröur opnuð í Ásmundarsal sýningin Bréf
til Islands eftir Ágústu Ágústsson. Ágústa er fædd í Reykjavík
árið 1952 en hefur búið mestalla sína ævi í Bandaríkjunum
þar sem hún rekur vinnustofu fyrir listamenn, ásamt vinkonu
sinni. Vinnustofan heitir „The Graphic Workshop“ og er í
Boston. Verk sem frá henni koma,einkum silkiprentud plak-
öt, hafa vakiö heimsathygli og hlotið fjöldamörg verölaun og
viðurkenningar.
Ágústa hefur haldið sýningar
víðsvegar um Bandaríkin og mörg
verka hennar hafa hlotið verðlaun.
Myndir hennar hafa birst í fjölmörg-
um bókum og tímaritum og margar
þeirra hafa verið keyptar fyrir söfn
eða stórfyrirtæki. Á sýningunni í
Ásmundarsal verða tuttugu pastel-
myndir af íslensku landslagi en
Ágústa hefur unnið að gerð lands-
lagsmynda, fyrir vestan, síðastliðin
átta ár. Hún hefur unnið með mis-
munandi efnum, svosem olíu, textíl
og pastel. Auk þess verða á sýning-
unni 14 veggspjöld (plaköt) sem hún
hefur gert fyrir fyrirtæki og stofnan-
ir í Bandaríkjunum.
Ágústa lærði ekki íslensku nema
til fimm ára aldurs og hefur ekki
haft mörg tækifæri til að tala hana
síðan, þótt hún hafi komið hingað í
stuttar heimsóknir. Hún brosir því
afsakandi þegar hún talar við
ókunnuga landa sína og samtalið
fer fram á íslensku og ensku til
skiptis. En hvernig bar það til að ís-
lensk stúlka eignaðist til helminga
og hóf að reka stóra vinnustofu fyrir
listamenn í Boston?
„Þetta byrjaði 1970 þegar við
unnum nokkur saman að plakötum
gegn stríðinu í Vietnam og sérstak-
lega gegn innrásinni í Kambódíu.
Þegar því var lokið fórum við að
tala um hvað væri gaman að geta
haldið þessu áfram og þar kom hug-
Ágústa Ágústsson við eitt plakata sinna.
World Wildlife Fund hefur lagt blessun
sína yfir plakötin af hætt komnum
dýrategundum sem listamiðstöð Ágústu
býr til.
myndin að þessari vinnustofu.
Við erum nú tvær með hana en
það er alltaf hjá okkur nokkur hóp-
ur listamanna sem vinnur að
ákveðnum verkefnum. Þessir lista-
menn hafa flestir verið níu talsins
og þeir standa við í eitt og hálft ár
eða svo. Þá koma nýir.“
— Vinnustofan er einkum þekkt
fyrir plaköt, þetta eru þá líklega
ekki nein venjuleg fjöldafram-
leiðsluplaköt.
„Nei, síður en svo. Hvert einasta
plakat er í rauninni silkiprentað
listaverk sem tekur uppundir ár að
búa til. Við höfum notað yfir tuttugu
liti í plaköt og hver litur þarf sinn
eigin silkiramma. Upplagið er svo
mjög takmarkað."
— Er þetta gert í hópvinnu?
„Að nokkru leyti, en þó þannig,
að það er bara einn höfundur að
verkinu. Tökum sem dæmi að ein-
hverjum listamanni sé falið að gera
plakat af einhverju ákveðnu mótífi.
Hann gerir þá frumdrög sem svo
eru rædd á sérstökum fundum sem
við höldum vikulega. Á þessum
fundum koma allir með sínar at-
hugasemdir og leiðbeiningar en
listamaðurinn ræður að sjálfsögðu
það miklu að þegar þessu er lokið
getur hann sagt með góðri sam-
visku, þetta er mitt verk.“
— Hverjir kaupa þessi plaköt?
„Yfirleitt eru þetta verkefni sem
við vinnum sérstaklega fyrir ýmis
fyrirtæki og stofnanir. Það er svo
dýrt að gera þessi plaköt að það er
ekki hægt að „leika sér“ með þau
eða gera tilraunir. Undantekning
frá þessu er sería sem við erum að
gera af dýrum sem hætta er á að
deyi út. Það var nokkuð sem við
tókum upp hjá sjálfum okkur en
World Wildlife Fund hefur raunar
lagt blessun sína yfir þessi verk og
við gefum sjóðnum hluta af sölu-
andvirðinu."
— Nú eru íslenskar landslags-
myndir á sýningunni þinni hérna,
gerirðu líka landslagsmyndir í
Bandaríkjunum?
„Já, mikil ósköp. Bæði landslags-
myndir og svo „borgarmyndir".
Það er einkum af Boston og stöðum
þar í grennd. Ég elska að gera lands-
lagsmyndir og ekki síst hér á Islandi
því litirnir eru svo stórkostlegir. Ég
hef fengist við mörg tjáningarform
en í rauninni eru öll mín verk um
liti.“
— Listamennirnir sem hjá ykkur
starfa, eru þeir allir bandarískir?
„Hingað til hafa þeir verið það en
það er engin óbrjótanleg regla.
Verk okkar hafa verið sýnd víðs-
vegar um heiminn og við höfum
fengið gesti frá mörgum löndum
sem vilja skoða það sem við erum
að gera. Það er ekkert því til fyrir-
stöðu að einhverntíma í framtíðinni
fáum við til okkar listamann frá
öðru landi."
— Þekkir þú eitthvað til íslenskra
listamanna?
„Ekki mikið. Ég ætla að nota
þetta tækifæri til að sjá allar sýning-
ar sem ég get.“
— Er margt listafólk í þinni fjöl-
skyldu?
„Tja, afi minn, Ágúst Lárusson,
var listmálari og málaði meðal ann-
ars veggmyndirnar í Gamla bíói.
Hann kenndi móður minni Svan-
fríði Þórðardóttur að mála, en hún
hefur það sem frístundagaman.
Mamma býr í Brússel og rekur þar
kaffihús."
— Eru plakötin sem þú sýnir
hérna þekkt í Bandaríkjunum?
„Já, ég hef fengið verðlaun og
viðurkenningu fyrir nokkur þeirra,
t.d. frá „Art Director‘s Club of Bost-
on“. Önnur hafa birst á prenti, t.d. í
„Graphic Posters Annual" og „Best
in Covers and Posters".
Sýning Ágústu stendur til 10. sept-
ember og öll verkin eru til sölu.
HELGARPÓSTURINN 23