Morgunblaðið - 06.01.1989, Side 16

Morgunblaðið - 06.01.1989, Side 16
16 MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 6. JANÚAR 1989 Halldór Krisljánsson, Skerðings- stöðum, bóndi og lækningamiðill eftirSvein Guðmundsson Fréttaritari brá sér í heimsókn til Halldórs á Skerðingsstöðum í fyrstu viku aðventu og er Halldór að Ijúka útistörfum. Hann er með um 300 fjár á fóðrum og við göngum um vistleg fjárhúsin og horfum á féð tína upp í sig stráin. Friður og kyrrð ríkir. Síðan göngum við til bæjar og Halldór kemur með kaffísopa og síðan er gengið til stofu. Allt er hreint eins og jólin séu að koma. Reyndar eru alltaf að koma jól hjá Halldóri. Það sést að hér gengur snyrtimenni um öll hús. Halldór er fæddur í desember 1913 og er því 75 ára gamall. Reyndar þarf ekki að kynna Hall- dór því að svo margir þekkja hann af störfum hans í þágu annarra. Það verður að samkomulagi að við spjöllum um annað en erindið átti að vera, en álagið er þegar orðið það mikið að ekki er á bæt- andi. Systkinahópurinn á Skerðings- stöðum var stór og þau urðu 12 systkinin sem á legg komust. Hall- dór fór því snemma að vinna fyrir sér. Hann fór í Bretavinnuna. Hann vann í Reykjavík við margskonar störf og á Vellinum svo að eitthvað sé nefnt. 1960 kom hann afturheim í Skerðingsstaði og byijaði búskap. Hann hefur ræktað mikið. Byggt stór og falleg fjárhús og hlöðu. Hann er búinn að endumýja margt í íbúðarhúsinu. Enginn sem um það hugsar skilur það hve miklu hann kemur í verk. Auk búskaparstarfa og annarra heimilisstarfa er hann upptekinn við símann og beitir hug- arorku með aðstoð hjálpenda sem famir eru héðan. Svo er hann líka í félagsmálum. Er til dæmis í stjóm Dvalarheimilisins frá upphafi og svo er hann safnaðarfulltrúi svo að eitt- hvað sé nefnt. Þó einkennilegt sé- virðist hann alltaf hafa nægan tíma. Aðspurður segir Halldór að hann geti ekki sagt það beinlínis að hann sjái árur fólks, en hann segist frek- ar átta sig á því hvernig manngerð- in sé sem hann hittir. Huldufólk Tal okkar berst að huldufólki og hvort það sé til, en Halldór segir að það sé til en hann verði ffekar var við það en hann sjái það. Hann segist ekki sjá eins og það sé kallað. „Ekki get ég skilgreint á milli álfa og huldufólks, en ég veit að það er mjög fjölmennt hér á landi og lífshættir þess em svipaðir og hjá okkur. Lífsskilyrðin em svipuð hjá því og okkur. Það fæðist og lif- ir sínu lífi og deyr, en erfítt er að skýra þetta fyrir öðmm. Við getum hugsað okkur það þannig að það séu tveir fletir. Við emm á öðmm fletinum og það á hinum. Þeir hafa olíulindir og það hefur sín kolalög og allt sem er úr gróðri er svipað hjá báðum. Ef ég tek sem dæmi, að nú á ég bíl sem brennir bensíni þá gæti ég fengið bensín hjá þvi ef það vildi láta mig hafa það. Þetta er aðeins sagt til þess að skýra það hve allt er líkt hjá okkur og því. Það er með búfé eins og við höfum og það rær til fískjar og lífíð hjá því er svipað að mörgu leyti. En það er líka sumt sem við skiljum ekki. Huldufólkið er meðal okkar, en það em aðeins örfáir menn sem vita um tilvist þess. Huldufólk hefur sterkari eiginleika en við og til dæmis getur það fært til hluti með hugarorkunni einni saman. Ætli hugarorka þess sé ekki tífalt meiri en okkar. Blóðblöndun getur átt sér stað á milli huldufólks og manna. Það er í sömu blóðflokkum og við og þess vegna gætum við þegið blóðgjöf frá því. Margir hugsuðir okkar og andans mikilmenni er huldufólk sem hefur endurfæðst sem mennskir menn og má þar til nefna Albert Einstein, en hann er endurfæddur huldumaður". Endurfæðing Ég tel það sé staðreynd að fólk endurfæðist og ég lít á hveija jarð- vist eins og skólabekk. Við emm hér í skóla til þess að læra og þrosk- ast og það sem við köllum gáfur sé í raun afraksturinn af okkar eigin reynslu sem einstaklings og síðan kemur líka reynsla kynstofnsins, sem erfíst. Ef við tökum dæmi af laxinum sem Tatar á réttan stað. Þar nýtur hann að einhveiju leyti reynslu kynstofnsins og svo kemur að sjálfsögðu fleira til. Það er erfítt að skilgreina aldur, en markmið endurfæðingarinnar er að við eigum að læra og þroskast og því endurfæðumst við svo oft sem Guð hefur ætlað okkur. Þess- um þroska verðum við að ná í gegn- um endurfæðinguna og við verðum að líða margar þrautir og erfíð- leika, en þegar við emm búin að ná fullkomnum þroska þá er skóla- göngunni lokið. Ég tek sem dæmi að við emm mismunandi í stakk búin til þess að mæta lífinu og til dæmis góður tónlistarmaður er orðinn fullnuma í þeirri grein, en hann getur líka verið slappur á einhveijum öðmm sviðum og þá verður hann að koma til baka og læra það sem á vantar og þess vegna emm við misjafnlega sett í lífínu. Allt verður að lærast og ekki fyrr en við höfum lært alla hluti er tilganginum náð. Halldór veit oft hvað á eftir að gerast en hann segir að tíminn sé erfítt vandamál og verði hann að taka mark á ýmsum aðstæðum til þess að staðsetja atburðinn í tíma. Stundum fær hann nákvæm hug- boð, sem hann getur farið eftir. Hins vegar segist hann sjaldan eða aldrei segja frá því sem komi sér illa fyrir fólk. Framtíð íslands ísland á sér bjarta framtíð. Landið hefur verið frá upphafí und- ir vemdarhendi Guðs. Hann réði því hveijir næmu hér land. ísland og íslendingar hafa átt sína erfíðu tíma. Það er byijað að birta. Við þurfum heiðarlega og góða stjóm- endur og Guð ætlar þjóðinni mikið hlutverk og þess vegna er vonlaust fyrir stórveldi að gimast landið án vilja þjóðarinnar. Guð hefur dregið vemdarhring kringum landið og til dæmis hefðu hvorki Rússar né Þjóð- veijar komist yfír þann hring. Orkustöðvar eru nokkrar til í heiminum og Snæfellsjökull er mjög sterk orkustöð. Við íslendingar þurfum að vera varkárir í viðskiptum við stórþjóðir, vegna þess að við emm smáþjóð og til dæmis vill fólk koma hingað og setjast hér að og er í.sjálfu sér ekki nema gott um það að segja, en við þolum ekki nema takmarkað- an fjölda erlendra manna. Um byggðamálin er það að segja að ég hef þá trú að brátt snúist þróunin við og fólk vilji lifa í sátt við náttúr- una og laust við skarkala borga. Erlendis er það orðið víða að fólk vill leggja þó nokkuð á sig til þess að búa fyrir utan borgimar vegna þess að þá getur það notið kyrrðar næturinnar. Islendingar verða að varðveita hálendið. Það er mjög viðkvæmt fyrir öllum ágangi. Viss hætta er á ferðinni ef við legðum heilu landsfjórðungana í eyði. Við myndum ekki fá að vera í friði með þá breytingu. Það kæmi bara fólk frá öðrum þjóðum og sett- ist þar að. Stærri þjóðir myndu taka hið ónýtta Iand, setja fólk þangað og þegar það er komið hingað er hægara sagt en gert að koma því í burtu. Við myndum sitja uppi með það. Það versta við þetta er að væri fólkið af framandi þjóðum, þá kæmi fljótlega til árekstra milli aðkomufólksins og frumbyggja landsins. Sambúð þjóðarbrota er víða erfíð og ýmis vandamál mundu sigla í kjölfarið. Stjórnvöld verða að hafa það í huga hveiju sinni að allt landið verður að vera í byggð ef vel á að fara. Ef til dæmis Austurland færi í eyði þá kæmu eflaust þjóðarbrot frá framandi þjóðum og settust þar að í þúsunda tali. Þeim yrði hjálpað til þess að ná þar fótfestu. Þeim fjölgaði eflaust mjög hratt og þá mundu þeir komast í aðstöðu til þess að kúga innbyggja landsins. Halldór Kristjánsson. Myndin er tekin í Hong Kong. „En það er líka sumt sem við skiljum ekki. Huldufólkið er meðal okkar, en það eru að- eins örfáir menn sem vita um tilvist þess. Huldufólk hefur sterk- ari eiginleika en við og til dæmis getur það fært til hluti með hug- arorkunni einni sam- an.“ Auðvitað væri það sama hvaða þjóð þetta væri. Fólksflutningar í heim- inum eru orðnir gífurlegir og hér er vissulega hætta fyrir íslendinga. Islendingar eru byijaðir að tak- ast á við spillinguna og ég held að framvegis verði öll spilling upprætt eins og hvert annað illgresi. Ég reikna með að veðurfar hér fari heldur hlýnandi og gæti þá hugsast að eitthvað af láglendinu færi undir sjó. Hins vegar er gífur- legt vatnsmagn bundið í jöklum landsins og þeir munu minnka og Helga Þórodds- dóttir - Minning í dag er til moldar borin elsku- leg amma mín, Helga Þórodds- dóttir. í sviplegu slysi á nýjársdag hvarf hún úr þessu lífi, inn í hin æðri tilverustig, þar sem góður Guð mun leiðbeina henni um ókomna vegu. Amma mín var stórbrotin per- sóna, þar sem samspil góðra gáfna, dugnaðar og góðmennsku var ein- stakt. Hún var ákaflega félagslynd kona og naut hún þeirra stunda er hún var í góðra vina hópi. Fjöl- skyldu sinni sýndi hún mikinn og innilegan kærleik, bæði í orði og verki. Þær voru ófáar veislurnar sem hún hélt vinum sínum og vandamönnum, en þær einkennd- ust af hennar djúpstæða myndar- leik og hlýju. Margar af mínum ánægjulegustu stundum, sem mér hafa hlotnast, var að sitja hjá henni í stofunni og ræða heimsins mál, en hjá henni mætti ég ávallt mik- illi visku og víðsýni í hverskyns málefnum. Hin síðari ár bar ömmu minni gæfa til að sinna enn betur áhuga- málum sínum, en þau fólust mikið í ferðalögum er voru henni ómetan- lega kær, öflunar á hverskyns fróð- leik er hún ritaði niður í bækur og þátttöku í námskeiðum þar sem listrænir hæfíleikar hennar fengu að njóta sín. Málaði hún fagrar myndir og vann leirmuni er prýddu heimili hennar og annarra. Einnig hafði hún mikið dálæti á klassískri Birting afmælis- og minningargreina Morgunblaðið tekur afmælis- og minningargreinar til birting- ar endurgjaldslaust. Tekið er við greinum á ritstjórn blaðsins á 2. hæð í Aðalstræti 6, Reykjavík og á skrifstofu blaðsins í Hafn- arstræti 85, Akureyri. Athygli skal á því vakin, að greinar verða að berast með góðum fyrirvara. Þannig verður grein, sem birtast á í miðvikudagsblaði að berast síðdegis á mánudegi og hliðstætt er með greinar aðra daga. Í minningargreinum skal hinn látni ekki ávarpaður. Ekki eru tek- in til birtingar frumort ljóð um hinn látna. Leyfilegt er að birta ljóð eftir þekkt skáld, 1—3 erindi og skal þá höfundar getið. Sama gildir ef sálmur er birtur. Meginregla er sú, að minningargreinar birtist undir fullu nafni höfundar. tónlist og söng. Er ég henni eilíf- lega þakklát öllum þeim stundum er við nutum saman fagurrar tón- listar, en þá sem oftar skein svo einlæg gleði og hamingja frá henni. En eins og skáldið og heimspek- ingurinn Khalil Gibran sagði: Þú skalt ekki hryggjast, þegar þú skilur við vin þinn, því að það, sem þér þykir vænst um í fari hans, getur orðið þér ljósara í fjar- veru hans eins og fjallgöngumaður sér fjall- ið best af sléttunni. Þá mun ég með þessu hugarfari kveðja elsku ömmu mína, sem er mér svo kær, og þakka ég henni allar þær uppbyggilegu og ástríku stundir er við áttum saman. Blessuð sé minning hennar. Helga Jóhannesdóttir Sú harmafregn barst mér á ný- ársdag að elskuleg amma mín, Helga Þóroddsdóttir, hefði látið lífíð af slysförum. Svo fljótt, svo skjótt. Sár söknuður nístir hjörtun og minningamar streyma að. Amma mín fæddist að Myrkár- dal í Hörgárdal 20. júní 1910. Hún var dóttir hjónanna Þóreyjar Sig- urðardóttur, sem fæddist að Sám- stöðum í Eyjafirði 27. desember 1889 og Þórodds Magnússonar sem fæddist að Ásgerðarstaðaseli í Hörgárdal 29. júní 1885. Systkini ömmu eru: Hólmfríður, Jóhanna (lést 17 ára), Bolli, Þór, Njáll, Sig- riður, Heiða og Svana.Éiginmaður hennar var Skúli Einarsson, út- gerðarmaður frá Sandi, Aðaldal, S-Þing. Böm þeirra eru: Halla Þórey Skúladóttir, maki Jón V. Guðjóns- son. Áður gift Jóhannesi Jörunds- syni, látinn; Skúli Skúlason, maki Helga Ingólfsdóttir; Sigurfljóð Skúladóttir, maki Guðmundur Tryggvason; yngsta bam ömmu er Elsa Björk Ásmundsdóttir. Fað- ir hennar er Ásmundur Sigurðsson. Maki Þorsteinn S. Ásmundsson. Margs er að minnast úr starfs- ævi ömmu en hér skal aðeins stikl- að á stóru. Árið 1940 fluttist hún að Laugarvatni og réðst þar að mötuneytinu, fyrst sem bakari og síðar sem yfírmatsveinn. Starfaði hún þar í fjölda ára með miklum dugnaði oft við hin erfíðustu skil- yrði við að útvega matföng að vetri til handa mörg hundruð nem- endum að Laugarvatni. Amma hóf síðan störf hjá samvinnuhreyfíng- unni þar sem hún starfaði óslitið til þess dags er hún lét af störfum vegna aldurs. Hún hóf störf sem matráðskona við Samvinnuskólann á Bifröst veturinn 1955—1956. Árið 1956 réðist hún sem yfirmat- sveinn til mötuneytis Sambands íslenskra samvinnufélaga á Sölv- hólsgötu í Reykjavík, og starfaði þar til síðla árs 1977. Þeir sem þekktu til ömmu í starfí lofuðu hana ætíð fyrir staka ræktarsemi, reglusemi og dugnað. Þegar ég sting niður penna og rita þessi fátæklegu orð er mér efst í huga að þakka henni ástsam- lega fyrir alla hennar hjartahlýju og gæsku sem hún veitti mér í gegnum árin. Hún hafði ætíð brennandi áhuga á að fylgjast með bömum og bamabömum bæði í starfí og leik. Hún hafði ekki síður áhuga á því að fylgjast með allri þróun sem átti sér stað bæði í þjóð- félaginu og á æðri sviðum. Þær voru ófáar stundimar sem hún átti með okkur þar sem við rædd- um um öll heimsins mál. Amma var fróðleiksfús og víðsýn svo unun var að eiga með henni stund. Henni féll aldrei verk úr hendi þó hún væri hætt lífsstarfi sínu. Alltaf var eitthvert verk að vinna og hún stefndi ótrauð og full bjartsýni inn í framtíðina. Það var geislandi birta sem umvafði ömmu þegar við systkinin heimsóttum hana og áttum með henni yndislegt desemberkvöld. Það var okkar hinsta kveðjustund á heimili hennar, þó ekkert okkar óraði fyrir að endalokin væru skammt undan. Minningamar ylja manni um hjartarætumar, því slík var amma. Hún var kjarkmikil

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.