Morgunblaðið - 26.01.1989, Side 24

Morgunblaðið - 26.01.1989, Side 24
24 MORGUNBLAÐIÐ FIMMTUDAGUR 26. JANÚAR 1989 Framboð til fulltrúaþings Sovétríkianna: Ritstjóri Ogonjok til- nefiidur eftir mikil átök Moskvu. Reuter, Economist. RITSTJÓRI sovéska vikublaðsins Ogonjok, Vítalíj Korotítsj, sem átt hefur í útistöðum við harðlínumenn í kommúnistaflokknum, var á þriðjudagskvöld tilnefiidur sem frambjóðandi á fúlltrúaþing Sovétríkjanna eftir stormasaman ftind, sem stóð í fjórar klukku- stundir. Þótti fundurinn sýna að Sovétmönnum gengi erfiðlega að tileinka sér lýðræði eftir að hafa búið í áratugi við kosningar, þar sem valið stendur einungis um einn frambjóðanda. Reuter Björgunarmenn við Sol de Oro-námuna í Suður-Perú, um 200 km frá Lima. Innbyrðis átök milli námamannanna eru talin hafa valdið sprengingunni. Námaslys í Perú: Ottast um 200 menn ÓTTAST er, að allt að 200 gullgrafarar hafi farist þegar sprenging varð í námu í Suður-Perú sl. föstudag. Námamennirnir stunduðu gull- gröftinn sem einstaklingar og er slysið rakið til átaka, sem urðu á Hátt í þúsund manns voru á fundinum, sem haldinn var í bygg- ingu verkalýðsélags í Moskvu. Hlaut Korotítsj 787 atkvæði fund- armanna, meðan verksmiðjustjóri nokkur fékk 145 atkvæði og for- stöðumaður sjúkrabílaþjónustu fékk ijögur atkvæði. Korotítsj hafði reynt að hljóta tilnefningu á öðrum fimdi í þessum mánuði en sú tilraun mistókst eftir að átök höfðu brotist út milli róttækra stuðningsmanna umbótastefnu Gorbatsjovs og rússneskra þjóð- emissinna. Mikil ringulreið ríkti á fundinum á þriðjudagskvöld. Fundarstaðnum var lokað hálfri klukkustund fyrir fundinn og var mikill troðningur meðal hundruð manna, sem ekki komust inn. Dymar vom ekki opn- aður aftur fyrr en mannfjöldinn hafði brotið niður girðingu og mölvað rúður. Fundarstjórinn, sem eins og aðrir fundarmenn virtist eiga í miklum erfiðleikum með að skilja nýju kosningalögin, var margsinnis hrópaður niður á fund- inum. Ennfremur þurfti að gera hlé á fundinum vegna óláta nokk- urra félaga i Pamjat, hreyfingu rússneskra þjóðemissinna. Korotítsj var þó ekki viðstaddur fundinn því hann var í Banda- rílgunum. Þrír atkvæðamiklir um- bótasinnar - augnaskurðlæknirinn Svjatoslav Fedorov, skáldið Jevg- eníj Jevtúshenko og fréttamaður- inn Vladímír Tsvetov - börðust hins vegar fyrir tilnefningu ritsjór- ans á fundinum. „Efnahagurinn er mikilvægur en ef við höfum náð einhveijum árangri hefur það verið á sviði g7as/20sfcs(opnunar) og lýð- ræðis,“ sagði Jevtúshenko á fund- inum. „Hefðum við náð jafn langt með g-/asnosí-stefnuna og lýðræðið án Ogonjok?“ bætti skáldið við. Kjömefnd þarf að leggja blessun sína við framboð Korotítsj í kosn- ingunum til fulltrúaþingsins, sem fram fara 26. mars. Fresti til að skila tilnefningum lauk á þriðjudag og skráning frambjóðenda stendur til 23. febrúar. Útistöður ritstjórans við yfirvöld Korotítsj varð ritstjóri Ogonjok árið 1986 og gerði blaðið að mál- svara gfasnosí-stefnunnar. Blaðið er nú gefíð út í 3,2 milljónum ein- taka, miðað við 1,2 milljónir áður en Korotítsj tók við ritstjóminni. Á þessum tíma hefur blaðið valdið mikilli reiði meðal harðlínumanna í kommúnistaflokknum, sem marg- ir hverjir hafa orðið fyrir barðinu á skrifiim þess. Meðal helstu andstæðinga Ko- rotítsjs eru Jegor Lígatsjov, helsti harðlínumaðurinn í stjómmálaráð- inu, leiðtogar Pamjats, hreyfingar rússneskra þjóðemissinna, sem segja Korotítsj „útsendara síon- ista“, og sjö atkvæðamiklir rithöf- undar sem fordæmdu Ogonjok í bréfí er birtist í Prövdu 18. janúar. Yfírvöld hafa oftsinnis lagt stein í götu ritstjórans. Síðasta sumar var Korotítsj til að mynda tilkynnt að fækka þyrfti eintökum viku- blaðsins vegna skorts á pappír en stuðningsmönnum ritstjórans tókst að koma í veg fyrir að það yrði gert eftir mikil mótmæli. Þá reyndu jrfírvöld í desember að fækka litsíðum blaðsins og var ástæðan sögð tækjaskortur. Korovítsj bað vestur-þýska og spænska útgefendur um að prenta hluta útgáfunnar en þegar ganga átti frá samningum þess efnis til- kynntu yfirvöld að þau gætu ekki tryggt að flutningabifreiðar, sem flytja myndu blaðið til landsins, fengju leyfí til að fara inn fyrir landamærin. Eftir mikið þref var Korotítsj síðan tilkynnt að litsíð- unum yrði aðeins fækkað tíma- bundið, eða þar til á næsta ári. „Eg hef litla trú á slíkum loforðum," segir ritstjórinn. „Ef eitthvað er bannað í þessu landi er ólíklegt að það verði leyft aftur." í skýrslunni kemur fram að notuð eru yfirgripsmikil og flókin lög til að hamla gegn starfsemi andófs- manna í Austur-Þýskalandi og fang- elsa þá í sumum tilvikum. „Leyndin yfír öllu gerir erfítt að meta fyllilega stöðu mannréttindamála f Austur- Þýskalandi...LeyniIeg réttarhöld, leynileg fyrirmæli til lögfræðinga og milli þeirra. Jose Carrasco, orku- og námaráð- herra, sagði á þriðjudag, að mennim- ir hefðu barist um aðgang að gullæð í námunni og hefði einn hópurinn kveikt elda til að ná sér niðri á öðr- um. Áður var talið, að sprengingin hefði orðið fyrir óhapp. Sagði Carras- co, að líklega hefðu allt að 200 menn lokast inni í námunni, sem hefði hru- óljóst orðuð lög gera yfírvöldum kleift að dæma alla starfsemi, sem þeim mislíkar, ólöglega...Auk þess er almenningi bannað að fylgjast með réttarhöldum og því örðugt að komast að því hvenær dómarar njóta sjálfstæðis og hvenær þeir eru beitt- ir pólitískum þrýstingi." Amnesty segir að ekki sé fjallað nið saman að nokkru. Þó em enn taldar vonir um, að einhveijir kunni að finnast á lífí. Eiginlegum grefti í námunni var hætt fyrir 40 árum en síðan hafa einstaklingar nýtt hana af og til. Að undanfömu hafa um 1.200 menn unnið í henni á þremur vöktum. um handtökur og réttarhöld vegna pólitfskra afbrota í austur-þýskum 1 Qölmiðlum og oft frétti almenningur í landinu fyrst af slíkum málum með því að fylgjast með vestur-þýsku sjónvarpi sem sést í meginhluta landsins. Austur-þýsk stjómvöld neita því að pólitískir fangar séu í landinu en segja hins vegar að nokkr- ir hafi verið dæmdir fyrir „svívirðing- ar um ríkið." Lagagreinar um slík afbrot em byggð á gömlum, sovésk- um lögum sem oft vom notuð gegn sovéskum andófsmönnum á dögum Brezhnevs. Austur-Þýskaland: Mannréttíndabrot dui- in með lagaflækjum London. Reuter. AUSTUR-ÞÝSKUM stjómvöldum tekst að koma í veg fyrir að firéttir berist af fjölmörgum mannréttindabrotum f landinu, segir í skýrslu alþjóðlegu mannréttindasamtakanna Amnesty Interaational, sem birt- ist f gær. Stjóm landsins er f skýrslunni hvött til að afnema lög sem hindra fólk í að flytjast úr landi og takmarka tjáningar- og fúndafrelsi. Boeing-verksmiðjurnar sæta gagnrýni fyrir lítil gæði og aukna smíðagalla Daily Telegraph. Financial Timcs. Reuter. BOEING-flugvélaverksmiðjumar hafa verið gagnrýndar að undanf- örau fyrir að hafa slakað á gæðum til þess að geta afhent flugvélar á réttum tíma. í sfðustu viku var samsetning 747-400 þotunnar, nýrrar gerðar 747-breiðþotunnar, stöðvuð vegna óbærilægs álags f verksmiðjunni og afhendingu hennar frestað, en smfðin er þegar orðin nokkrum mánuðum á eftir áætlun. Hermt er að yfirmenn Boeing séu ipjög áhyggjufúllir yfir þvf hveraig komið er og te(ji fyrirtækið hafa beðið hnekki með töfinni á afhendingu 747-400 þotunnar, en í tvo áratugi hafa allar áætlanir um smfði, þróun og afhendingu nýrra þotutegunda fyrirtækisins staðist. Má segja að Boeing-fyrirtækið sé að verða fóraarlamb eigin velgengni. ffyrra var metár f sögu fyrirtækisins er pantaðar voru þjá því flugvélar að verðmæti rúmra þriggja milljarða dollara, eða um 150 milfjarða fsl. króna. í pöntun eru hjá verksmiðjunum 1.105 þotur af ýmsum gerðum og berist pöntun f nýja flugvél f dag fiæst hún ekki afhent fyrr en árið 1995 vegna biðlistans. Boeing hefur reynt að auka af- köst til þess að geta afhent þotum- ar á réttum tíma. Hefur fyrirtækið orðið að stórfjölga starfsmönnum, eða um 21.500 manns á síðustu fímm árum, og vinna því um 97 þúsund manns hjá verksmiðjunum. „Velgengnin er að koma okkur í koll. Við sjáum ekki fram úr verk- efnum og emm með of marga við- vaninga, eða grænar baunir eins og við köllum þá, í vinnu. Okkur vantar kunnáttumenn," sagði Dean Thomton, forstjóri Boeing í viðtali við Los Angeles Times í haust. Yfírmenn fyrirtækisins em ekki jafn opjnskáir í dag og vilja sem minnst úr erfíðleikunum gera, segj- ast vera að komast yfír þá. Hermt er að ein helzta orsök erfíðleika Boeing sé að fyrirtækinu hafí gengið illa að ráða hæfíleika- fólk. Einnig að starfsþjálfun sé ekki sambærileg við það sem áður hafi verið. Hafí þetta leitt til mikill- ar yfírvinnu. Algengt hefur verið að undanfömu að flugvélasmiðir hafí unnið 10 tíma eða lengur dag hvem í þijá mánuði án frídaga. Álagið hefur leitt til þess að gæðum hefur hrakað. Hafa stór flugfélög á borð við Japan Air Lines, Americ- an Airlines og British Airways (BA) m.a. fundið að því að framleiðslu- gæðum væri vemlega ábótavant. Brezka félagið kvartaði t.a.m. undan því í fyrra að ýmiss konar smíðisgöllum í flugvélum færi fjölgandi. Undantekningalaust fyndust spmngur sem ekki ættu að vera, skrúfur eða smástykki vantaði hér og þar, hnoð snem öfugt o.s.frv. í flugvélum, sem fyr- irtækið hefði smíðað fyrir BA. Éin þota, sem félagið fékk afhent, hefði beinlínis verið hættuleg vegna galla. í bréfi flugfélagsins til Bo- eing-verksmiðjanna sagði að gallar í flugvélum og mistök við smíði þeirra bentu til þess að „ástæðan fyrir litlum afrekum Boeing í gæða- málum væri ónóg þjálfun starfs- manna og skortur þeirra á faglegri þekkingu". Þeir virtust heldur ekki átta sig á því að með því að fela mistök við flugvélasmíði í stað þess að lagfæra þau væri voðinn vís, eins og sagði í bréfinu. í síðustu viku sagði talsmaður BA að félagið væri ánægt með hvemig Boeing hefði bmgðist við kvörtunum fé- lagsins. Athygli hefur vakið að við skoð- un á Boeing 757-þotum, reyndist frágangur tenginga i eldvamar- kerfí sjö flugvéla af þessari tegund rangar. Þær era smiðaðar í Ren- ton-verksmiðjunum, þar sem gæða- eftirlit og framleiðslugæði hafa þótt meiri en í Everett-verksmiðj- unni, þar sem 747-breiðþotan er framleidd. Fyrst skoðunarmenn flugfélaga reka augun í galla af þessu tagi er spurt hvemig á því standi að þeir fara fram hjá skoð- unarmönnum verksmiðjanna. Betri stjórnun og eftirlit hjá Airbus Industrie? Fulltrúar British Airways héldu því fram I vetur að munurinn á framleiðslustjómun og gæðaeftir- liti hjá Boeing og evrópsku flug- vélaverksmiðjunum Airbus Ind- ustrie væri ótrúlega mikill. Hafa þeir sagt að evrópsku verksmiðj- umar væm „á annarri plánetu en Boeing" svo mikill væri munurinn þeim í hag. Verksmiðjur Boeing em í borg- unum Everett og Renton, suður af Seattle í Washington-ríki. í Renton em 737- og 757-gerðimar smiðað- ar, en þær hafa veirð í fregnum að undanfömu vegna ýmissa flu- gatvika. Þessar flugvélar hafa selzt vel að undanfömu. Álagið er þó meira í Everett-verksmiðjunni þar sem unnið er að smíði nýju fjög- urra hreyfla 747-400 þotunnar í stærstu byggingu heims, en hún er 250 þúsund fermetrar að stærð og 8,2 milljónir rúmmetrar. Alls hefur 21 flugfélag keypt 166 þotur af þessari gerð. Aðeins tveir menn verða í stjómklefa þeirra í stað þriggja á eldri tegundum. Hver þeirra kostar um 125 milljónir doll- ara, eða um 6,2 milljarða króna. Upphaflega stóð til að tvær fyrstu þotumar yrðu afhentar North West-flugfélaginu í síðasta mán- uði, en því hefur verið slegið á frest vegna seinkana á smíði og reynslu- flugi. Smíði breiðþotu er flókin, eh hún er samsétt úr hálfri fímmtu milljón hluta. í byijun síðustu viku var samsetning stöðvuð um skeið með- an ýmsir þættir smfðinnar yrðu endurskoðaðir. Starfsmenn sögðu mikið álag og óhóflega yfírvinnu hafa leitt til minni afkasta. Hafí hálfkláraðir verkþættir þannig færst milli vakta sem gerði eftirlit tímafrekara. Formaður stéttarfél- ags flugvélasmiða hefur sagt að tilraunir til þess að auka afköst í Boeing-verksmiðjunum hafí leitt til mikillar yfirvinnu og komið hafí fyrir að menn hafí sofnað við sam- setningu flugvélar. Boeing harðneitar Af hálfu Boeing er þvf harðlega neitað að framleiðslugæðum hafí hrakað. Þvert á móti segja tals- menn fyrirtækisins að ráðningar- og þjálfunarkröfur, sem gerðar væm til nýrra starfsmanna, séu f engu minni en verið hefur. Þeir þyrftu að hafa a.m.k. tveggja ára starfsreynslu í fyrirtækjum tengd- um flugi og að hafa lokið 200 stunda framhaldsskólanámi. Einn- ig þyrftu þeir að ljúka 200 stunda námskeiði í þjálfunarstöð verk- smiðjanna áður en þeir fengju að hefja störf við sjálfa flugvélasmíð- ina. Þar þyrftu þeir að ljúka ákveðnum reynslutfma undir leið- sögn og eftirliti áður en þeir teld- ust fullfærir. Starfsmenn fyrirtæk- isins halda því hins vegar fram að þessi reynslutími á sjálfri fram- leiðslulfnunni hafí verið vemlega styttur undanfarið. Boeing-verksmiðjumar hafa ver- ið leiðandi f flugvélaframleiðslu í um þijá áratugi. Dregið hefur úr yfirburðum þess á undanfömum ámm vegna vaxandi samkeppni frá evrópsku flugvélaverksmiðýunum Airbus Industrie og bandarfsku

x

Morgunblaðið

Direkte link

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.