Uppeldi og menntun - 01.01.2004, Page 50

Uppeldi og menntun - 01.01.2004, Page 50
„Á ÉG A Ð VERA MEÐ ÞVÍLÍKUM KERLINGUM Í BEKK?" í umræðu um fullorðna nemendur hefur verið lögð áhersla á að þeir nálgist nám á annan hátt en yngri nemendur og það kalli á breytta kennsluhætti. Malcolm Knowles (1989) bendir á að kennsla byggð á hugmyndafræði fullorðinsfræðslu feli m.a. í sér að eldri nemendur þurfi frekar að vita hvers vegna mikilvægt er að læra ákveðna hluti, þeir taki meiri ábyrgð á eigin námi, búi yfir reynslu sem nýtist þeim í náminu og hafi oft meiri áhuga á því sem þeir eru að læra (sjá einnig Merriam og Brockett, 1997). Aðrir hafa bent á að háskólasamfélagið þurfi að breytast og koma til móts við þarfir eldri kvenna sérstaklega með því að aðlaga námsframboð og gera kennslu-, náms- og námsmatsaðferðirnar þannig úr garði að þær falli betur að náms- þörfum og stíl kvenna (sjá t.d. Wisker, 1996). Feministar í háskólasamfélaginu hafa lagt áherslu á að fræðimennska og kennsla sé í eðli sínu „pólitísk" og hafa þróað hug- myndir um að feminísk uppeldis- og kennslufræði gagnist sérstaklega vel við kennslu eldri kvenna. í slíkri kennslu er m.a. lögð áhersla á samvinnunám og sam- þættingu reynsluheims og gildi hans í náminu ásamt kvenna-/kynjafræðilegri nálgun við sem flest viðfangsefni (Welch, 1994). Töluverð áhersla hefur verið lögð á að kanna hvaða merkingu og gildi fjölskyldan hefur í lífi eldri kvenna í háskólanámi og hvernig þeim gengur að takast á við ólík og oft illsamrýmanleg hlutverk. Ber þar einna hæst rannsókn Rosalind Edwards (1993) í Bretlandi. Hún tók viðtöl við rúmlega 30 eldri konur sem stunduðu háskólanám í félagsvísindum. Edwards notar hugtakið „gráðugar stofnanir", sem komið er frá Söndru Acker (1980), til að lýsa bæði háskólum og fjölskyldunni. Slíkar stofnanir krefjast mikillar hollustu, óskiptrar athygli og jafnvel að bönd við aðrar stofnanir séu rofin. Fjölskyldan er „gráðug" á tíma kvenna því hið hefðbundna fjölskyldumynstur krefst þess að þær séu alltaf til reiðu, tilbúnar að sinna líkamlegum og andlegum þörfum annarra fjölskyldumeðlima. Þrátt fyrir að launavinna kvenna hafi aukist mikið síðastliðna áratugi er margt sem bendir til þess að stór hluti þeirra gangist við þessari menningarlegu arfleifð og skuldbindi sig fjölskyldunni á þennan hátt. Afleið- ingin er sú að þær eru undir miklum þrýstingi og finnst þær þurfi að standa sig á báðum vígstöðum og sjá til þess að hvorug þessarar stofnana sé vanrækt vegna hinn- ar. Ein afleiðing þessa kom fram í rannsókn Edwards því allar konurnar fundu fyrir tímaleysi og erfiðleikum við að sinna skyldum sínum á báðum vígstöðvum. Þær sátu gjarnan uppi með þá tilfinningu að þær sinntu hvorki náminu né fjölskyldunni vel og fundu þar af leiðandi til samviskubits. Jafnvel þó að konurnar hefðu tekið sjálf- stæðar ákvarðanir um að haga lífi sínu á þennan hátt, þurftu þær að forgangsraða verkefnum til að geta tekist á við ólík hlutverk. Þessi forgangsröðun fór fram í ákveðnu félagslegu og stofnanalegu samhengi þar sem tvær „gráðugar" stofnanir bitust um tíma kvennanna. Þetta samhengi gefur reynslu þeirra merkingu m.a. vegna þess hversu ósamrýmanlegar kröfur háskóla og fjölskyldunnar eru og skorts á skiln- ingi og stuðningi samferðafólks þeirra (Edwards, 1993). Erlendar rannsóknir sýna að reynsla eldri kvenna af háskólanámi og samþætting náms og fjölskyldulífs er flókin og margþætt. Þær finna til kvíða í upphafi náms, finnst þær ekki eiga heima í umhverfi sem hefur ekki þróast með námslegar og félagslegar þarfir þeirra í huga og eiga í erfiðleikum með að sinna náminu og fjöl- skyldu eins og þær óska. Þessar niðurstöður vekja spurningar um hver sé reynsla 48
Page 1
Page 2
Page 3
Page 4
Page 5
Page 6
Page 7
Page 8
Page 9
Page 10
Page 11
Page 12
Page 13
Page 14
Page 15
Page 16
Page 17
Page 18
Page 19
Page 20
Page 21
Page 22
Page 23
Page 24
Page 25
Page 26
Page 27
Page 28
Page 29
Page 30
Page 31
Page 32
Page 33
Page 34
Page 35
Page 36
Page 37
Page 38
Page 39
Page 40
Page 41
Page 42
Page 43
Page 44
Page 45
Page 46
Page 47
Page 48
Page 49
Page 50
Page 51
Page 52
Page 53
Page 54
Page 55
Page 56
Page 57
Page 58
Page 59
Page 60
Page 61
Page 62
Page 63
Page 64
Page 65
Page 66
Page 67
Page 68
Page 69
Page 70
Page 71
Page 72
Page 73
Page 74
Page 75
Page 76
Page 77
Page 78
Page 79
Page 80
Page 81
Page 82
Page 83
Page 84
Page 85
Page 86
Page 87
Page 88
Page 89
Page 90
Page 91
Page 92
Page 93
Page 94
Page 95
Page 96
Page 97
Page 98
Page 99
Page 100
Page 101
Page 102
Page 103
Page 104
Page 105
Page 106
Page 107
Page 108
Page 109
Page 110
Page 111
Page 112
Page 113
Page 114
Page 115
Page 116
Page 117
Page 118
Page 119
Page 120
Page 121
Page 122
Page 123
Page 124
Page 125
Page 126
Page 127
Page 128
Page 129
Page 130
Page 131
Page 132
Page 133
Page 134
Page 135
Page 136
Page 137
Page 138
Page 139
Page 140
Page 141
Page 142
Page 143
Page 144
Page 145
Page 146
Page 147
Page 148

x

Uppeldi og menntun

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Uppeldi og menntun
https://timarit.is/publication/581

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.