Morgunblaðið - 21.05.2010, Síða 43

Morgunblaðið - 21.05.2010, Síða 43
Menning 43FRÉTTIR MORGUNBLAÐIÐ FÖSTUDAGUR 21. MAÍ 2010 Ásgerður Júlíusdóttir asgerdur@mbl.is Kári Tulinius er ungur og upprenn- andi rithöfundur sem er að stíga sín fyrstu skref innan íslensks bók- menntaheims en fyrsta skáldsaga hans, Píslarvottar án hæfileika, kom út síðastliðinn fimmtudag hjá Forlag- inu. Hann segir ýmislegt hafa mótað hugmyndafræðina á bak við söguna. „Þannig var að ég giftist bandarískri konu árið 2004 og við ætluðum að búa á Íslandi en þar sem við vorum aðeins 23 ára lentum við í þessari svokölluðu 24-ára reglu sem felst í því að hjón undir 24 ára aldri fá ekki landvistar- leyfi fyrir maka af erlendu bergi brot- inn á Íslandi. Það er nú búið að af- nema þessa reglu núna en þetta leiddi til þess að við sáum okkur ekki annað fært en að flytja til Bandaríkjanna þar sem ég hef búið síðustu fimm ár. Ég fór að vinna fyrir hjálp- arstofnun blindra í borginni Provi- dence á Rhode Island á meðan ég var að skrifa en ég hef alltaf verið í tvo til þrjá mánuði á Íslandi á ári hverju. Ég skildi svo við konu mína sumarið 2008 en ílengdist í Bandaríkjunum út af hruninu og bý þar enn. Á þessu tíma- bili ólguðu innra með mér tilfinningar sem ég vissi ekki hvernig ég ætti að koma frá mér. Ég fann þeim engan farveg fyrr en ég fór að skrifa. Reiðin út í íslensk stjórnvöld fyrir að vísa konunni minni fyrrverandi úr landi gáfu mér ákveðið forskot en svo fann ég einhvern veginn engan konst- rúktívan farveg né hugmyndafræði sem ég gat lagað mig að og í kjölfarið fór ég að hugsa um hvernig væri að vera róttæklingur á þessum tímum. Síðan verður bankahrunið og þótt ég fjalli ekki um það á beinan hátt er það þarna í bakgrunni.“ Misheppnuð árás Kári segist hafa fléttað nokkrar sögur af eigin reynslu inn í textann og er honum ein afar hugleikin. „Það at- vikaðist sem sagt þannig að þegar ég klára fyrsta uppkast að bókinni er ég staddur í Ástralíu í fríi með fjölskyldu minni. Ég frétti frá vini mínum að ein- hverjir menn hefðu kastað Molotov- kokteil eða bensínsprengju inn um gluggann á íbúðinni minni í Banda- ríkjunum. Hún sprakk sem betur fer ekki, það lak bara bensín út um allt, en það sprakk önnur fyrir utan íbúð- ina. Því var eiginlega um misheppn- aða árás að ræða en á þessum tíma bjó ég með Ísraela sem hafði verið að skipuleggja umræður um Ísrael og Palestínu og verið að tjá sig um þau málefni. Þetta var svona eins og mis- heppnuð hryðjuverkaárás líkt og per- sónurnar í bókinni minni hefðu troðið sér inn í líf mitt á einhvern hátt.“ Kári tekur samt skýrt fram að megnið af bókinni sé hreinn skáld- skapur þrátt fyrir að hann spinni nokkur atriði úr eigin lífi inn í at- burðarásina. En um hvað fjallar svo bókin? „Hún fjallar sem sagt um nokkra unga róttæklinga sem eru rétt komnir af háskólaaldri en eru samt einhvern veginn ekki ennþá komnir inn í lífið. Þetta gerist í kring- um bankahrunið þótt bókin fjalli alls ekki um það sem slíkt því ég þarf ekkert að segja Íslendingum hvað gerðist við hrunið – það vita það allir. Þetta fólk á sér þann draum að skipta einhverju máli og hafa því reynt ým- islegt en ekkert gengið neitt ofboðs- lega vel því þau eiga sér frekar óljós markmið um að vera hryðjuverka- menn en engan skýran málstað sem þeim finnst þess virði að drepa eða deyja fyrir. Þau eru stöðugt að leita að einhverri hugmyndafræði sem þau geta gert að sinni eigin. Þau eru á móti ríkinu, ríkisvaldinu og kapít- alismanum en hafa enga aðra útópíu til að stefna að eins og t.d. komm- únisma eða aðra hugmyndafræði, sem fólk trúði á alveg í massavís og hafði þar af leiðandi eitthvað til að stefna að, sem sögupersónur mínar hafa í raun ekki. Þau eru í raun að leita sér að einhverju til að trúa á.“ Enginn herfáni sem hægt er að grípa – Erum við ekki alltaf að leita að einhverju til að trúa á? „Jú algjörlega, ég tala náttúrlega bara út frá sjálfum mér en ég var einmitt mjög leitandi sjálfur á þeim tíma sem ég skrifaði bókina. Það er hins vegar í okkar nútímasamfélagi enginn ákveðinn herfáni sem þau geta gripið, þau geta ekki einu sinni fundið sér nafn, eina nafnið sem þeim dettur í hug er „terrorista- klúbburinn“, sem er eins og eitthvað upp úr Enid Blyton.“ – Ef það eru ekki Enid Blyton og Gísli Súrsson sem hafa áhrif, hverjir eru það þá sem hafa veitt þér inn- blástur í gegnum tíðina? „Það þykir kannski ekki voða kúl að viðurkenna að maður hugsi um einhvern stíl en ég pældi til dæmis mjög mikið í því hvernig Steinunn Sigurðardóttir skrifaði Tímaþjófinn en ég nefni hana einmitt í bókinni svona til þess að þakka fyrir mig. Ég hef líka mikið pælt í E. E. Cumm- ings og flæðinu sem hann nær í bók- um sínum. Síðan hafa Íslendinga- sögurnar haft mjög mikil áhrif á mig en það er alltaf einhver svona draumur sem Íslendingur að geta skrifað á íslensku eins og enginn annar hefur skrifað á íslensku áður, eins og sagnahöfundarnir gerðu, að búa til tungumálið upp á nýtt.“ Hlutlaus sögumaður Stíll Kára felst að mestu leyti í samtölum milli sögupersónanna þótt hann flétti einnig inn frásagnir úr fortíð þeirra. „Ég vildi hafa al- gjörlega hlutlausan sögumann en ég vildi ekki vera að trana mínum eigin skoðunum of mikið fram. Ég vildi leyfa textanum stundum að gliðna í sundur á viðeigandi stundum, þar sem ekki er hægt að lýsa atburðum eins og til dæmis kynlífi án þess að fara flatt á því. Sumt er bara handan orða og maður verður bara að viður- kenna það og sætta sig við það þeg- ar maður er að skrifa en þess á milli getur maður leyft sér algjört flæði.“ Morgunblaðið/Kristinn Frumraun Kári segir að sumt sé handan orða og maður verði bara að viður- kenna það og sætta sig við það þegar maður sé að skrifa. Misleitar manneskjur  Kári Tulinius sendir frá sér sína fyrstu skáldsögu  Bókin er um róttæklinga sem vilja skipta máli  Sögum af eigin reynslu er fléttað inn í textann Þó linkurokk- ið hafi sungið (emjað) sitt síðasta héldu sveitirnar áfram að spila 46 » Consummation er ein klass-ískasta stórsveitaskífaneftir gullöld Basie og Ell-ingtons. Þar má finna átta ópusa sem Thad Jones skrifaði og útsetti fyrir stórsveit sína og tromm- arans Mel Lewis. Það eru 40 ár síðan platan kom út og var dálítið skrítið, en skemmtilegt, að heyra þessa tón- list flutta í heild af Stórsveit Reykja- víkur. Mér finnst tónlistin jafn fersk og þegar ég heyrði hana fyrst nýút- komna. Þetta er ekki svíta, en lögin átta tengjast öll. Sigurður og Stór- sveitin kusu að flytja þau í dálítið annarri röð en á plötunni og byrjuðu á einum heiftarlegasta stórsveit- arkiller allra tíma „Us“. Þetta er fönkuð sveifla en þarna vantaði sár- lega gítarinn, einnig í „Ahunk Ah- unk“ sem var seinna á efnisskránni. „Us“ var dálítið kraftlaust miðað við frumútgáfuna og svo hefði verið betra að geyma næsta ópus, upphaf- ið á Consummation, „Dedication“ þar til flygilhornsólistinn, Snorri Sigurðarson, sem þarna var í hlut- verki Thad Jones, væri orðinn heit- ari. Snorri blés seinna Thad Jones hlutverkið í meistaraverkinu „A child is born“ og lokaverkinu, sam- nefndu plötunni, og tókst þar feiki- vel upp – og það er ekki leikur. Um margt var fylgt einleiksröð plötunnar, en Sammi fékk að blása básúnusóló í „Ahunk Ahunk“ í stað „Fingers“ og gerði hann það með elegans. Í stuttum dómi er ekki hægt að fjalla um hvert verk, en það sem best var er skylt að nefna. Jóel Páls- son og Óskar Guðjónsson byggðu upp spennu í sólóum sínum í „Fin- gers“ og „Ahunk Ahunk“. Þó að þeir séu ólíkir tónlistarmenn að mörgu leyti fóru þeir sömu leið, rollinískan fyrripart sem endaði í „Lockjaw“ geggjun. Kjartan Valdemarsson brást ekki fremur en fyrri daginn, en var ekki á réttum stað í hljóð- mögnunni. Hann galt fyrir það í firnaflottum „Fingers“ sólóum, en í einu af aukanúmerunum „61st and Rich’it“ sem Thad hljóðritaði með dönsku útvarpssveitinni komst allt til skila, sólóinn andhverfa Ole Kochs á frumútgáfunni; í upphafi inngangur stríður, þá dúndursveifla. Ekki má gleyma Birki Frey í hlut- verki fyrsta trompets í stað Einars Jónssonar – brilljant – og bás- únurnar voru skemmtilega sterkar í „Tiptoes“. Sigurður Flosason er orðinn al- vöru stjórnandi og ekki spilltu fínar kynningar fyrir. Þráinn Krist- jánsson, veitingamaður í Winnepeg, sem bar uppi djasslíf hér fyrir ríf- lega 40 árum, var á tónleikunum og sagði: „Þetta er ótrúlegt. Þeir spila eins og amerískt toppband.“ Margt til í því. Stórsveitin glímir við meistaraverk Thad Jones Þjóðleikhúskjallarinn Stórsveit Reykjavíkurbbbmn Birkir Freyr Matthíasson, Kjartan Há- konarson, Snorri Sigurðarson og Eiríkur Rafn Stefánsson trompeta; Einar Jóns- son, Samúel Jón Samúelsson og Stefán Ómar Jakobsson básúnur; David Bo- broff bassabásúnu; Haukur Gröndal, Jó- el Pálsson, Ólafur Jónsson, Óskar Guð- jónsson, og Steinar Sigurðarson saxófóna, klarinettur og flautur, Kjartan Valdemarsson píanó, Gunnar Hrafnsson bassa og Jóhann Hjörleifsson trommur. Stjórnandi: Sigurður Flosason, sem einnig blés örlítið í flautu. Mánudags- kvöldið 17. maí 2010. VERNHARÐUR LINNET TÓNLIST Thad Jones Á plötuumslagi. Í kvöld kl. 20 verða haldnir gítar- tónleikar í Salnum, Kópavogi, með yfirskriftinni Sounds of Mexico, eða Hljómar Mexíkó. Á tónleikunum koma fram klassísku gítarleikar- arnir Santiago Gutiérrez Bolio og Santiago Lascurain en þeir leika báðir á einleiksgítar og flytja saman verk eftir Ponce, Lavista, Gutiérrez Bolio og fleiri. Sounds of Mexico er alþjóðlegt menningarátak til kynningar á mexíkanskri tónlist og mexíkönsk- um tónlistarmönnum sem starfa í Evrópu, að því er segir á vefsíðu Sal- arins. Miðaverð er kr. 2.000. Mexíkósk tón- list í Salnum Mexíkóskir Santiago Gutiérrez Bolio og Santiago Lascurain. Raflistahátíðinni RAFLOST – Pikslaverk lýkur á morgun en í dag verður boðið upp á fyrir- lestrasyrpu milli kl. 13 og 16 í Hafnarhúsi og m.a. fjallað um gagnvirkni og op- inn hugbúnað og tækni í listum. Í kvöld verður haldin sýning á nem- endaverkum í húsi Listaháskóla Ís- lands á Laugarnesi og hefst hún kl. 20. Hin ýmsu rými verða notuð til sýningahaldsins og verkin unnin í rafræna miðla, að sögn eins skipu- leggjenda, tónskáldsins Áka Ás- geirssonar. Á morgun verður haldin lokaskemmtun með atriðum frá þátttakendum í Útgerðinni, Grandagarði 16. Raflistafélag Ís- lands og Lorna, félag áhugamanna um rafræna list, standa að hátíðinni RAFLOST-Pixlaverk. Lokadagar raflistahátíðar Áki Ásgeirsson Kári Tulinius er 29 ára gamall. Þegar hann útskrifaðist úr Mennta- skólanum í Reykjavík fór hann í bókmenntafræði við Háskóla Íslands og fannst svo gaman að hann segist hafa gleymt sér aðeins í því. „Og þegar ég sá fram á að ég væri bara á leiðinni í framhaldsnám ákvað ég að leggja bókmenntafræðina til hliðar og fara að skrifa því það var aldrei draumurinn að verða fræðimaður. Ég hef reyndar ákveðið að taka þráð- inn upp að nýju og er að vinna í lokaritgerðinni,“ segir Kári. Vildi ekki verða fræðimaður ÚR BÓKMENNTAFRÆÐI Í SKRIF

x

Morgunblaðið

Beinleiðis leinki

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.