Helgafell - 01.01.1943, Blaðsíða 145

Helgafell - 01.01.1943, Blaðsíða 145
BÓKMENNTIR 131 þegar skáldmenntir og söguleg fræði eru frá talin. í flokknum, sem kallast jé!agsfrœ<5i og stjórnmál, er t. d. bókin Undir rá&stjórn ein veigamikil og aS- gengileg í senn, þar sem hin fróS- legu rit Félagsmál á íslandi og Sk.ipun heilbrig<5ismála á íslandi, er komu út á vegum ríkisstjórnarinnar, eru ekki sniSin viS hæfi almennra lesenda né þeim ætluS. Til enn lakari niSurstöSu leiSir samt athugun flokksins, sem kenndur er í heild viS heimspeki. Hlut- ur dr. Helga Péturss í Viðnýal og Bó\- in um dyggðina og Veginn eru þarna merkust, en er þeim sleppir, koma IndriÓi mi&ill, Bláa eyjan og EyÓandi eldur. — Fyrir náttúrujrœÓum, í rúmri merkingu, og gagnjrœÓum (hagnýtum nattúrufræSum, þ. e. efnisvísindum nú- tímans) má heita, aS sé alger eySa. ískyggilegust er þó sú staSreynd, að bókakostur ársins 1942 er sízt fáskrúS- ugri hlutfallslega aS þessu leyti, en þær eldri bókmenntir vorar, sem fyrir voru. Sannleikurinn er sá, aS íslenzkar fræSi- bókmenntir, frumsamdar og þýddar, eru svo einhæfar og fastheldnar viS gamlar götur, aS þær leiSa enn aS mestu hjá sér raunhæf efni á vettvangi dagsins, afrek og ósigra, viSfangsefni og vandamál samtíSarmenningar vorr- ar. Einkum þó háskalegur skortur á vönduSum, ljósum og laSandi yfirlits- ntum og handbókum viS leikmanna hæfi, og hefur þessi vöntun veriS jafn tilfinnanleg fram til þessa í hinum lang- þjóSlegu greinum sem öSrum. Á árinu 1942 verSur þó upphaf mikilla og góSra tíSinda um stórfelldar framfarir í þessu efni, á sviSi íslenzkra fræSa, þegar hefst í senn útgáfa íslenzkrar menning- mgarsögu, (í víðtækri merkingu), sem virSist verSa meS miklum ágætum, og stórrar íslendingasögu. En þrátt fyrir ^llt hiS marglofaða fræSagrúsk vort frá npphafi vega, eigum vér enn enga ís- lenzka orSabók, enga bókmenntasögu, jafnvel enga Islandslýsingu, er sé viS hæfi nútímalesenda, og ekkert full- komiS úrvalssafn íslenzkra bók- mennta, svo aS fátt eitt sé taliS. AuS- vitaS er ekki betur ástatt, nema síSur sé, um almennar fræSibækur af þessu tagi. Vér eigum enga stóra, læsilega og myndum prýdda veraldarsögu, enga almenna bókmenntasögu, enga ís- lenzkaaljrœðiorSabók, þótt almenningi hvarvetna annars staSar séu slíkar bæk- ur tiltækar í stórum, ódýrum og aS- laSandi útgáfum. Og eins og þegar er sagt, má heita eyða fyrir öllum hinum nýrri greinum nútímafræSa, í alþýS- legum sem vísindalegum búningi. Fábreytni bókmenntanna er hættuleg tungu og þjóðerni Fari því fram til lengdar, aS vér leiS- um hjá oss aS tileinka oss almennustu þekkingaratriSi samtíSar vorrar á eig- in tungu og gera viSfangsefni alþjóð- legrar nútimamenningar þjóSleg, meS því að samhæfa þeim bókleg fræði að efni og máli, getur vel fariS á þá leiS, aS vér verðum svo utangátta viS menningarlíf hins nýja tíma, áSur en vér vitum af, aS vér sjáum oss vænst aS varpa frá oss tungunni sem aflóa og ó- nothæfu fati, þegar vér vöknum loks viS vondan draum. Hin rétta þjóSvörn og málvernd hlýtur aS miklu leyti aS vera fólgin í slíkri þróun tungunnar fyr- ir atbeina bóklegra mennta, aSalmenn- ingur geti talaS og hugsað á máli sínu um ný verkefni og viShorf. Þrátt fyrir ágætt málauSgunarstarf ýmissa einstak- ra manna höfum vér sýnt hiS mesta tóm- læti um þetta, þar sem þó var í lófa lagiS um úrbætur. ÞaS er t. d. furSuleg minnkun, aS þrátt fyrir allt enskunám þjóSarinnar skulum vér ekki hafa eign- azt viShlítandi ensk-islenzþa orÓabó\, en sætt oss viS þaS meS þolinmæSi til þessa dags, aS þúsundir íslendinga læsu erlent mál, án þess, aS þeim lærS-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Helgafell

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgafell
https://timarit.is/publication/1076

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.