Helgafell - 01.01.1943, Blaðsíða 74

Helgafell - 01.01.1943, Blaðsíða 74
60 HELGAFELL hjá sér um veturinn, kenndi honum lögspeki og gifti honum Þórdísi, dótt- ur sína. En það voru ekki Snæfellingar einir, er nutu góðs af Bárði. Sagan segir, að hann hafi sveimað víða um landið. Bárðarhellir í Brynjudal í Kjós á að vera kenndur við hann. Snæfellingar hafa að líkindum verið hættir að heita á Bárð til fulltingis sér í mannraunum og vanda, löngu fyrr en saga hans var rituð. Mann- fólkið hafði þá eignazt nýja verndaranda, sem tekið höfðu við hlutverki hinna fornu, heiðnu hollvætta. Ein af jarteinum Þorláks biskups helga minnir t. d. mjög á það, er Bárður barg Ingjaldi. Sú jartein gerðist austur í Álftafirði. Tveir bátar voru á sjó í fiskiróðri, og skall á þá ofsaveður. Á öðrum bátnum voru sjö menn, og varð hann fyrri að landi, en braut í spón í lendingu, og týndist þar allur fjárhlutur, en skipverjum var bjargað af mönnum á landi. Á hinum bátnum voru tveir menn, og er þeir sáu ófarir hinna ,,þá sló á þá ótta ok hræðslu. Þeir hétu á hinn sæla Þorlák biskup til lífs ok farargreiða ok sungu pater noster; fóru síðan inn á boðana. En þeir, sem á landi vóru, sá stundum at eins skipit ok þótti öllum þeir ráðnir til bana. En er at sótti landinu, sá þeir, er á landi vóru, hinn þriðja mann sitja við stýri í svartri kápu á skipi þeirra ok stýrði svá at landi, at aldrei skeikaði þó at yfir félli. Komu þeir með heilu skipi at landi ok héldu öllum farmi sínum ok öllu gagni því, er á skipinu var“. Var það Þorlákur biskup, er við stýrið sat, þó að mennirnir á bátnum sæju hann ekki. En þótt Bárður væri eigi lengur heitguð, er saga hans var skráð, þá bera sagnirnar, sem hún hefur að geyma, enn nokkurt mót þess tíma, er menn enn trúðu á Snæfellsásinn og hétu á hann af alhug. Nýjar sagnir um hann hafa skapazt, eftir að sagan var skráð, og gengið í munnmælum og ganga enn, en mót hinnar fornu trúar á sögnunum hefur orðið óljósara, eftir því sem ald- irnar hafa liðið, og sagnirnar færzt nær og nær bábiljum. Yngstu og síðustu eftirstöðvarnar af heitunum fornu á landvættina í Snæfellsjökli er sennilega þófaraþulan alkunna: BárSur minn á JökJi leggstu á þófið mitt o. s. frv. Þulu þessa átti þófari að hafa yfir iðulega í hálfum hljóðum, meðan hann var að þæfa, svo að honum gengi vel þófið. Þulan er eins konar barnagæl- ur til Snæfellsássins og eflaust æði fjarlæg heitum þeirra manna, er trúðu því, að hann væri til og máttugur til bjargráða í hvers kyns vanda. Mörg örnefni á Snæfellsnesi minna á Bárð. Eins þeirra er getið í sögunni, Bárðarlaugar, en svo heitir enn sporöskjulöguð tjörn í svonefndu Laugar- holti fyrir ofan og vestan túnin á Hellnum. Hin örnefnin eru ekki nefnd í sögunni og eru líklega yngri en hún, því að ella myndi hinn örnefnafróði höfundur hennar væntanlega hafa getið þeirra. Bárðarskip er klettur í Drit- vík nefndur, og þar eru minni klettar eða steinar, sem kallaðir eru Bárðar-
Blaðsíða 1
Blaðsíða 2
Blaðsíða 3
Blaðsíða 4
Blaðsíða 5
Blaðsíða 6
Blaðsíða 7
Blaðsíða 8
Blaðsíða 9
Blaðsíða 10
Blaðsíða 11
Blaðsíða 12
Blaðsíða 13
Blaðsíða 14
Blaðsíða 15
Blaðsíða 16
Blaðsíða 17
Blaðsíða 18
Blaðsíða 19
Blaðsíða 20
Blaðsíða 21
Blaðsíða 22
Blaðsíða 23
Blaðsíða 24
Blaðsíða 25
Blaðsíða 26
Blaðsíða 27
Blaðsíða 28
Blaðsíða 29
Blaðsíða 30
Blaðsíða 31
Blaðsíða 32
Blaðsíða 33
Blaðsíða 34
Blaðsíða 35
Blaðsíða 36
Blaðsíða 37
Blaðsíða 38
Blaðsíða 39
Blaðsíða 40
Blaðsíða 41
Blaðsíða 42
Blaðsíða 43
Blaðsíða 44
Blaðsíða 45
Blaðsíða 46
Blaðsíða 47
Blaðsíða 48
Blaðsíða 49
Blaðsíða 50
Blaðsíða 51
Blaðsíða 52
Blaðsíða 53
Blaðsíða 54
Blaðsíða 55
Blaðsíða 56
Blaðsíða 57
Blaðsíða 58
Blaðsíða 59
Blaðsíða 60
Blaðsíða 61
Blaðsíða 62
Blaðsíða 63
Blaðsíða 64
Blaðsíða 65
Blaðsíða 66
Blaðsíða 67
Blaðsíða 68
Blaðsíða 69
Blaðsíða 70
Blaðsíða 71
Blaðsíða 72
Blaðsíða 73
Blaðsíða 74
Blaðsíða 75
Blaðsíða 76
Blaðsíða 77
Blaðsíða 78
Blaðsíða 79
Blaðsíða 80
Blaðsíða 81
Blaðsíða 82
Blaðsíða 83
Blaðsíða 84
Blaðsíða 85
Blaðsíða 86
Blaðsíða 87
Blaðsíða 88
Blaðsíða 89
Blaðsíða 90
Blaðsíða 91
Blaðsíða 92
Blaðsíða 93
Blaðsíða 94
Blaðsíða 95
Blaðsíða 96
Blaðsíða 97
Blaðsíða 98
Blaðsíða 99
Blaðsíða 100
Blaðsíða 101
Blaðsíða 102
Blaðsíða 103
Blaðsíða 104
Blaðsíða 105
Blaðsíða 106
Blaðsíða 107
Blaðsíða 108
Blaðsíða 109
Blaðsíða 110
Blaðsíða 111
Blaðsíða 112
Blaðsíða 113
Blaðsíða 114
Blaðsíða 115
Blaðsíða 116
Blaðsíða 117
Blaðsíða 118
Blaðsíða 119
Blaðsíða 120
Blaðsíða 121
Blaðsíða 122
Blaðsíða 123
Blaðsíða 124
Blaðsíða 125
Blaðsíða 126
Blaðsíða 127
Blaðsíða 128
Blaðsíða 129
Blaðsíða 130
Blaðsíða 131
Blaðsíða 132
Blaðsíða 133
Blaðsíða 134
Blaðsíða 135
Blaðsíða 136
Blaðsíða 137
Blaðsíða 138
Blaðsíða 139
Blaðsíða 140
Blaðsíða 141
Blaðsíða 142
Blaðsíða 143
Blaðsíða 144
Blaðsíða 145
Blaðsíða 146
Blaðsíða 147
Blaðsíða 148
Blaðsíða 149
Blaðsíða 150
Blaðsíða 151
Blaðsíða 152
Blaðsíða 153
Blaðsíða 154
Blaðsíða 155
Blaðsíða 156
Blaðsíða 157
Blaðsíða 158
Blaðsíða 159
Blaðsíða 160
Blaðsíða 161
Blaðsíða 162
Blaðsíða 163
Blaðsíða 164

x

Helgafell

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Helgafell
https://timarit.is/publication/1076

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.