Tíminn - 23.12.1959, Qupperneq 20

Tíminn - 23.12.1959, Qupperneq 20
JÓLABLAÐ. TÍMANS 1959 ★ Jólainnkaup í stóru verzlunarhúsi. mikið handa einum og of lítið handa tveimur. Slikar raddir heyrast ekki lengiir á þessari öld megrunarkúranna. Menn hengja upp mistilteina til að fá tilefni til að skiptast á kossum. Það er gamaíl enskur jólasiður. Hins vegar er jólatrjáasiðurinn kominn til Banda- ríkjanna frá Þýzkalandi og það ljóm- ar jólatré á næstum hverju bandarísku heimili. Hin hvítu og rauðu stearinljós eru löngu niðurlögð en í þeirra stað eru komin rafljós í öllum regnbogans litum. Og nú er ekki beðið eftir hinni hátíðlegu stund, þegar kertaljósin voru tendruð. Strax og jólatréð er komið inn í stofu, er kveikt á rafmagnsperunum og tréð tekur blátt áfram þátt í hinni almennu lýsingu stofunnar. Hérna í New York og fleiri borgum leggur slökkviliðið blátt bann við notkun hinna gamaldags stearinkerta. Það er ekki að ástæðulausu. Við stofu- hitann þorna trén mjög fl ótt upp og verða eldfim. Ekki þarf nema að eitt kertið hallist og tréð stendur í ljósum loga. Og af þessu hafa lilotizt mörg slys. Hve jólatrén eru eldfim hér í Banda- ríkjunum sér maður stuttu eftir jól ef maður fer í gönguferð eftir götunum. Þegar fólk verður leitt á jólatrjánum kastar það þeim bara út um gluggann og niður í rennusteininn eða á gang- stéttina þar sem þau lenda í félags- skap annarra skreytinga jólahátíðar- innar. En þau fá ekki að liggja þar lengi. Æska götunnar er kominn á staö með eldspýtur og tréð fuðrar upp í hárri eldsúlu. Það er stórfengleg sjón, sem slökkviliðið og lögreglan horfir á með stöku jafnaðargeði. En bíleigend- ur eru með lífið í lúkunum, því að þeir óttast að unglingunum gæti dottið í hug að kveikja í trjánum fuil nærri benzíngeymum bíla þeirra. Miðnæturhljómleikarnir i kirkjun- um á jólanótt er fallegur jólasiður. í kirkjum mótmælenda hljóma kantötur Bachs og kórar syngja gamla enska sálma, en lögin við þá eru mun léttari og gáskafyllri en hinir hátíðlegu og alvarlegu sálmar Norðurlandabúa. En þessir sálmar eru næstum hin eina trúarlega athöfn jólanna, nema hjá einstaka sérstaklýga trúuðum fjöl- skyldum. Hinn veraldlegi hátíðasvipur jólanna, stærstu hátíðar kristinna manna, sem haldin er til minningar um fæðingu lausnara heimsins hefur valdið kirkjunni miklum áhyggjum, því satt að segja eru jólin fyrst og fremst orðin hátíð Merkúríusar, verzl- unarguðsins. Prestarnir segja að jólin séu stöðugt að fá á sig heiðnari svip og i öllu bramboltinu kringum jólin gleýmist algjörlega tilefnið til hátíða- haldanna. Kristur fallinn í skugga Merkúríusar. Á nokkrum stöðum í Bandaríkjun- um hafa þó jólin á sér trúarlegan svip. Það er einkum til sveita og í smærri bæjum, þar sem sértrúarflokkar eða vakningarhreyfingar setja svip sinn á bæjarbraginn. Negrarnir í Alabama halda úppi fögrum jólasið. Á jóla- kvöld safnast þeir saman á opnu svæði eða í samkomuhúsi, ekki þó jcirkju, og kyrja sálma af trúarlegum eldmóði. Þar getur að líta andlitssvipi þrungna eftirvæntingu og bæn, einkum meðal hinna eldri og ákafari. Það stendur skrifað, að frelsarinn muni snúa aftur til jarðarinnar — og er þá ekki full ástæða til að ætla, að hann gerði það einmitt á afmælisdegi sínum? Það stendur ekkert um það, hvar hann muni birtast að nýju — og gæti það ekki alveg eins orðið í Alabama eins og á hverjum öðrum stað? Hver veit? Það gæti vel verið að hann kæmi ein- mitt hingað og það í das ... Víða í New York má sjá flokka úr Hjálpræðishemum spila jólasálma i. á götuhornum. 1 suðurríkjunum hafa gamlir jóla- siðir varðveitzt, enda þótt þeir séu að fullu glevmdir í öðrum hlutum Banda- rikjanna. Á mörgum stöðum í suður- ríkjunum hafa menn ekki fylgzt með hinum hraða straumi sem orðið hefur í amerisku þjóðlífi frá trúarathöfnum í sambandi við jólahátíðina og siðum og venium, sem sprottnar eru frá trúnni. Þar geymast margir eldfornir siðir um hvernig reka skuli kölska á brott úr híbýlum og það svo duglega að hann eigi ekki afturkvæmt fram að næstu jólum. Einnig brenna menn syndum liðins tíma með sérstökum hætti og þessar athafnir fara eftir kúnstarinnar reglum og ekkert má bera út af ef vel á að fara. Scott á Suðurpólnum Framháld af bls. 18. ég að þvinga mig til starfa — ég hafði tilhneigingu til hins gagnstæða. Meðal síðustu bréfa Scotts var orðsend ing til þjóðar hans. Þar segir meðal annars: — Ógæfa okkar stafaði ekki af ófullkomnu skipulagi, heldur hinu, að óhamingjan eiti okkur, þegar mest var í húfi. i fjóra daga höfum við orðið að halda kyrru fyrir í tjaldinu, því að útí hamast illviðrið. Við erum sjúkir og erfitt er að skrifa, en mín vegna iðrar mig ekki þess að hafa farið þessa ferð. Hún hefur sannað, að Englendingar geta þoiað mannraunir, hjálpað hver öðrum og mætt dauða sínum með eins mikilli hugprýði og á liðnum tímurn. Við höf um verið fúsir til að leggja líf okkar í sölurnar fyrir þetta ætlunarverk til sæmdar landi voru. — Ef við hefðum lifað, gæti ég sagt sögu um karlmennsku, þolgæði og hugrekki félaga minna, er snortið hefði hjarta hvers einasta Eng- lendings. Þessi flýtisorð og liðnir líkamar okkar verða að segja sína sögu. En áreiðanlegt er, að okkar stóra og auðuga land mun sjá þeim farborða, sem okkur bar að annast. á Yðar R. Scott. Þannig lufcu þeir ævi sinni, þessar hetjur, sem mættu örlögum sínum á hvítum auðnum heimskautalandsins. Þeir komu ekki sjálfir til baka í lifanda lífi, en orðstír þeirra kom heim. Miikill heimskautafari, Friðþjófur Nansen, lýsti þeim vel í fáum orðum: Karlmenni voru þeir, sönn og heilsteypt karlmenni, þar til yfir lauk. Hvað er maðurinn gamall? — Leggið saman tölurnar. Hver verður útkoman, þegar þiS leggið þyngd hnefaleikaranna saman?

x

Tíminn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.