Morgunblaðið - 21.09.1957, Side 1
20 siður
44. árgangur.
213. tbl-Laugardagur 21. september 1957.
Prentsmiðja Morgunblaðsins
Ný og fullkomin radartæki
til að styrkja loftvarnirnar
Washington, 20. sept. — (NTB-Reuter).
BANDARÍSKIR vísindamenn hafa nú búið til svo nákvæm og lang-
dræg radartæki, að hægt verður að taka upp í þau flugskeyti, sem
stefnt er úr fjarlægð að Ameríku. Eru nú að hefjast framkvæmdir
með að reisa nýtt fullkomið radarkerfi með þessum nýtízku
tækjum.
Nægur fyrirvari
Yfirmaður bandaríska flug-
hersins Thomas White hershöfð-
ingi skýrði frá því að með þess-
um nýju radar-tækjum myndi
sjást til flugskeyta í 4800 kíló-
metra fjarlægð. En það gefur
nægan fyrirvara til að orustuflug
vélar komist á loft og ioftvarna-
sveitir geti beint loftvarnaflug-
skeytum gegn árásarflugsk -ytmu.
White sagði fréttamönnum
Jean Sibelius við flygil sinn.
Sibelius látinn
SÚ FREGN barst með skeyti frá
NTB seint í gærkvöldi, að hið
heimsfræga finnska tónslcáld
Jean Sibelius hefði látizt að
heimili sínu Jávenpáa, þá um
kvöldið af heilablóðfalli, 91 ára
að aldri.
Fyrir hádegi var þessi aldni
meistari heill heilsu. En skömmu
eftir miðdegisverð, veiktist hann
skyndilega og 8 klst. síðar var
hann liðinn.
Sibelius nam tónlist ungur að
árum fyrst í Helsingfors en síð-
an í Berlín og Vínarborg. Hann
er kunnur um víða veröld, en
sérstaklega eru tónverk hans
dáð á Norðurlöndum, í Þýzka-
landi, Englandi og Bandaríkj-
unum.
Efni í tónsmíðar hefur hann
mjög sótt til finnskra þjóðkvæða.
Hann hefur lítið iátið bindast af
formi tónlistar, en verk hans búa
yfir miklum krafti og frásagnar-
gleði.
Lög hans sem hanr. hefur sam-
ið sem hugleiðingar um Kale-
vala-ljóðin eru víðkunn. Af sjö
sinfóníum sem hann hefur samið
er frægust 2. sinfóníantFinlandia.
En hljómsveitarverk hans skipta
hundruðum.
Eftir að ellin færðist yfir Sibel-
íus hefur hann búið að sveita-
setri sínu Jávenpáá, skammt fyr-
ir utan Helsingfors sem heiðurs-
borgari Finnlands. Við fráfall
hans er öll finnska þjóðin harmi
slegin og margir munu einnig
sakna hans í öðrum löndum.
Hann mun þó lifa enn um aldir
í tónverkum sínum.
Örþrifaráð Bourgés til
að bjarga stjórninni
París, 20. sept. — (Reuter).
EOURGÉS-MAUNOURY, forsætisráðherra Frakka kallaði í dag
saman einstæðan fund foringja allra stjórnmálaflokkanna, nema
kommúnista og poujadista. Fundur þessi er álitinn örþrifaráð for-
sætisráðherrans til að bjarga ríkisstjórninni frá falli. Umræðuefmð
er Alsír-málin.
Það er álit kunnugra, að stjórn
inni verði vart bjargað frá falli
úr þessu, því að algert ósamkomu
lag er um Alsír-tillögurnar. jafn-
vel milli tveggja helztu stuðnings
flokka stjórnarinnar, Jafnaðar-
manna og íhaldsflokksins.
Jafnaðarmenn krefjast þess
Gromyko sakar Banda-
ríkin um að breyia
Arabaríkjunum í púður-
tunnu
New York, 20. sept. (Reuter).
Það var mál margra áheyrenda
á Allsherjarþingi S.Þ. að andi
Molotovs væri aftur farinn að
svífa þar yfir vötnunum, enda
þótt Molotov sjálfur væri kom-
inn alla leið austur í Móngólíu.
En að þessu sinni var það læri-
sveinn Molotovs, Andrei Gromy
ko, sem flutti árásarræðu gegn
Vesturveldunum og einkum þó
Bandarík j unum.
Gromyko sakaði Bandaríkin
um að hafa breytt nálægum Aust
urlöndum í púðurtunnu. Hann
sagði að þau reyndu að etja Ar-
Tilraun með bandarískt
flugskeyti tókst vel
Cape Canavera, Florida, 20. sept.
I DAG var skotið stóru flugskeyti frá bandarísku tilraunastöðinni
Cape Canaveras. Skeyti þetta var eins og tóbáksvindill í laginu,
um 20 metra langt, og var því skotið í suðaustur frá Florida-skag-
anum. Álitið er að þetta hafi verið meðallangdrægt flugskeyti af j
tegundinni „Þór“, en þau munu draga um 2400 km.
abaríkjunum hverju gegn öðru
og vonuðust þau til að í slíkri
misklíð myndu þau finna hjálp-
armenn við heimsvaldaáætlun
sína. Þá ætluðu þau að svipta
Arabaríkin sjálfstæði sínu
hverju á fætur öðru.
Þá réðst Gromyko heiftarlega
á tillögur Vesturveldanna um af-
vopnun og stöðvun vetnis-
sprengj utilrauna. Hann sagði að
Rússar stæðu enn við fyrri til-
lögur sínar um upplausn Atlants
hafsbandalagsins og Varsjár-
bandalagsins. Einnig drap hann
á að sú leið væri hugsanleg, að
þessi tvö bandalög gerðu banda-
íag sín á milli um viðhald friðar
í heiminum.
Sjónarvottar lýsa þessum at-
burði svo, að flugskeytið hafi
risið þráðbeint upp í loftið, þar
til það var komið í 132 km hæð.
Sveigði það þá í austurátt og hélt
áfram að hækka flugið, þar til
það hvarf upp í himingeiminn.
í fyrstu steig skeytið nær
hljóölaust upp en smámsam-
an fóru að koma aftur úr
enda þess logatungur og hvít-
ur reykur, sem bar glöggt við
bláan heiðskiran himin. Eftir
því sem skeytið hækkaði og
hraðinn jókst tóku að heyrast
drunur frá því, líkt og mikill
fjöldi þrýstiloftsflugvéla væri
á ferð.
Hafi þetta verið Þór-flugskeyti
er þetta fjórða tilraunin með þá
tegund og sú fyrsta sem hefur
heppnast vel. Skal það tekið fram
að Þór er ekki í þeim flokki flug-
skeyta sem hægt er að skjóta
milli meginlanda.
Ráðherraskipti í
Nýja Sjálandi
AUCKLAND, 20. sept. — Sidn-
'ey Holiand forsætisráðherra
Nýja Sjálands tilkynnti í út-
varpsræðu í dag, að hann hefði
ákveðið að draga sig í hlé frá
störfum. Ástæðuna sagði hann
vera heilsuleysi, en hann er nú
63 ára að aldri. Hann sagði i
ræðunni, að Nýja Sjáland
hefði ekki efni á því að hafa
heilsutæpan forsætisráðherra.
Við forsætisráðherraembætt
inu tekur Keith Holyoake,
sem er varaformaður í Þjóð-
flokknum, hinum frjálslynda
flokki sem nú hefur meiri-
hluta á þingi Nýja Sjálands.
— NTB.
að tillögurnar verði samþykkt
ar óbreyttar og hóta ella að
slíta stjórnarsamstarfi. íhalds
menn eru jafnharðir móti til
lögunum, segjast munu hverfa
úr stjórn, ef ætlunin sé að
berja þær í gegn. En í báðum
tilfellum hefði stjórnin 'misst
meirihlutavald sitt í þinginu.
íhaldsmenn eru mótfallnir til-
lögunum um stofnun héraðsþinga
í Alsír, þar sem múhameðstrúar-
menn hafi fullan atkvæðisrétt.
Óttast þeir að þetta yrði aðeins
upphafið að því að veita yrði
Alsír fullt sjálfstæði, þar sem
múhameðstrúarmenn hefðu tögl
og hagldir og gætu byrjað of-
sóknir gegn þeim milljón Evrópu
mönnum, sem þar eru búsettir.
Jafnaðarmenn segja hins vegar,
að þetta sé lágmark þeirrar stjórn
arbótar, sem óhjákvæmilegt sé að
veita Alsír-búum, ef hægt eigi
að vera að friða landið. Með
henni væri hægt að draga veru-
lega úr áhrifum hinna róttæku
þjóðernissinna í Alsír. Skal það
tekið fram að þjóðernissinnar
hafa hafnað þessum tillögum, þar
sem þær gangi alltof skammt.
AMMAN 19. sept. — Jórdanska
stjórnin hefur sent Sýrlandi orð
sendingu þar sem sýrlenzka
stjórnin er sökuð um íhlutun i
innanlandsmál Jórdaníu. Hafi
hún rekið óheyrilegan áróður
gegn Jórdansstjórn og kvatt fólk
til að steypa Hussein konungi
og stjórn hans af stóli eða myrða
þá.
ekki nánar í hverju uppfinn-
ing þessi væri fólgin. Hann gat
þess hins vegar að tilraunir
hefðu farið fram á þcssum
tækjum um margra ára skeið
og myndi ekki líða að löngu,
þar til keðjur langdrægra rad-
ar-tækja yrðu komnar með-
fram öllum ströndum Randa-
ríkjanna -og á skipum með
fram ströndunum.
Mótleikur til varna
Lét hershöfðinginn í það skína
að með þessari uppfinningu væri
að litlu gerð tilkynning Rússa &
dögunum um að þeir hefðu yfir
áð ráða langdrægum flugskeyt-
um, sem skjóta mætti milli heims
álfa. Varnirnar yrðu svo sterkar
gegn þessum tækjum Rússa, að
\afasamt væri hvort flugskeytin
kæmust í gegn um þær.
Hreinsun í
Síams-lög-
reglu
BANGKOK, 20. sept. — Hin nýju
stjórnarvöld í Thailandi tilkynna,
að þau hyggi nú á allsherjar
hreingerningu í lögreglusveitum
landsins. Segir í tilkynningunni,
að fyrrverandi innanríkisráð-
herra hafi skipað fjölda misend-
ismanna í lögreglu landsins og
hafi verið svo komið, að almenn-
ingur missti allt traust til lög-
reglunnar.
Það voru yfirmenn landhersins
sem framkvæmdu valdatökuna á
mánudag. Hafa þeir nú eflt yfir-
ráð sín með því að reka yfirmenn
flughers og flota og skipa nýja
menn í þeirra stað.
Hervagnar hafa nú ekið út úr
höfuðborginni Bangkok, en enn
eru vopnaðir herverðir á aðal-
götum. Phumiphon konungur
hefur skipað 123 manns til að
taka sæti á nýju þjóðþingi og
kom hið nýja þing saman á fyrsta
fund sinn í dag.
LONDON, 19. sept. — Brezki
blaðamaðurinn Colvin, sem átt
hefur í útistöðum við stjórnina
í Ghana, er á leið til Englands.
Fékk hann að fara frá Ghana í
stutta ferð til Nigeríu með því
skilyrði að hann kæmi aftur til
landsins — til yfirheyrslu. Stjórn
arvöld Ghana neituðu verjanda
blaðamannsins, Shawcross, um
landvistarleyfi — og taldi Colvin
sig þá lausan allra mála.
Liðo Noregskonungs betri
ÓSLÓ, 20. sept. — Með morgninum varð líðan Hákonar
konungs betri. í tilkynningu, sem hirðlæknar gáfu út um
hádegisbilið, sagði, að líkamshiti og hartsláttur væri nú orð-
inn eðlilegur. Virtist sem konungur hefði aftur styrkzt nokk-
uð, þótt hann væri enn fremur máttfarinn.
Seint í kvöld gáfu hirðlæknar út aðra tilkynningu, þar
sem þeir kváðu líðan konungs óbreytta og talsvert betri
en kvöldið áður.
Norska fréttastofan NTB, sem í fyrrinótt hélt útsend-
ingum áfram fram á morgun, vegna þess hve líðan konungs
var talin alvarleg, hætti útsendingum í gær um miðnætti.