Morgunblaðið - 25.11.1959, Blaðsíða 6

Morgunblaðið - 25.11.1959, Blaðsíða 6
6 MORCVNBLAÐ1Ð Miðvikudagur 25. nóv. 1959 Séð inn i verzlun Sindra. Síndrasmiðjan h.f. opnar sölu — og sýningarskála SINDRI h.f. hefur opnað sýninga- Og söluskála á Hverfisgötu 42. Ræddi forstjóri þess, Einar Ás- mundsson og aðrir forráðamenn íyrirtækisins, við fréttamenn og skýrðu nokkuð frá starfseminni. Einar Ásmundsson sagði, að í nóv. 1924 hafi hann hafið starf- semi 'sína með sjálfstæðum vél- smiðjurekstri, sem nú er orðinn allmikill og sérstæð starfsemi, í sambandi við járniðnaðinn í landinu. Vélsmiðjan var fyrst inni í Lækjargötu 10 í smiðju Þorsteins Tómassonar en skipta má þróun fyrirtækisins í þrjú tímabil. Á fyrsta tímabilinu var ein- göngu um vélsmiðjurekstur að ræða og einkum viðgerðir í þágu atvinnuveganna. — En jafnhliða vélsmiðjustarfsemi sinni hóf fyr- irtækið brátt að flytja inn járn, stál og aðrar efnisvörur fyrir járniðnaðinn í landinu. Sindri er fyrsta og eina fyrirtækið hér á landi, sem starfrækir nokkuð full kominn járn og stál lager. Til þess tíma að isl. lager var stofn- aður hér á landi, þurftum við, hélt Einar Ásmundsson áfram, að sækja þjónustu til erlendra lag- erfyrirtækja að mestu leyti til Danmörkur. Núna erum við orðn ir að þessu leyti mikið til sjálf- bjarga. í dag flytur Sindri inn járnið frá okkar aðalviðskipta- löndum beint frá verksmiðjunum í hundruðum og jafnvel þúsund- um tonna og á því að njóta þeirra beztu kjara, sem fáanleg eru á heimsmarkaðinum hverju sinni. Þá gat hann þess ennfremur, að önnur hlið verzlunarstarfseminn- ar væri hagnýting og útflutning- ur á brotajárni og málmum. Á því sviði hefur Sindri einnig átt frumkvæðið, eins og kunnugt er, og er eina hérlenda fyrirtæk- ið, sem hefur gert þessa mikil- vægu starfsgrein að sérgrein sinni. Á undanförnum árum hef- ur félagið flutt út brotajám fyrir tugi milljóna króna og má segja, að þetta hafi verið fólginn fjár- sjóður, því mestur hluti járnsins hafi verið trðllum gefinn og beið þess eins að tærast upp. Hér er bæði um gjaldeyrishagsmunamál að ræða og menningarmál, þar sem það hefur verið háttur sið- aðra þjóða, að fleygja ekki brota- járni hingað og þangað um land sitt, heldur nýta það eftir beztu getu. Þriðja tímabilið í starfsemi Sindra má kenna við iðnaðar- framleiðslu og þar erum við að sýna árangurinn með því að opna sýningar og söluskála að Hverfis- götu 42. Við störfum, sagði Einar Ásmundsson,- að iðnaðarfram leiðslu á tveim stóðum, að Hverf- isgötu 42 að húsgagnaframleiðslu úr stáli og í Borgartúni, þar sem við starfrækjum almenna vól- smiðju, sem m.a. framleiðir ýmsa hluti í fjöldaframleiðslu. Þar starfrækjum yið einnig stál- herzlu, þá einu í höfuðstaðnum. — Saga framleiðslunnar á hús- gögnum og öðrum skyldum hlut- um, er ekki löng. Fyrir um það bil 2 árum fóru þeir Ásgeir Ein- arsson og Sveinn Kjarval að velta fyrir sér húsgagnagerð úr stáli. Það fyrsta sem kom úr þeirri ráðagerð var stóll, sem Sveinn Kjarval frumteiknaði og voru gerðar ýmsar breytingar á honum á teikningunni, en að lok- um var hún einn bezti stóll sinn- ar gerðar, sem nú er á markaði bæði hér og erlendis. Fyrirtækið hefur smíðað margar gerðir af stólum, borðum, bókaskápum og fatahengi o. fl. og starfa nú um 20 manns að þessari atvinnugrein hjá fyrirtækinu. Sölu- og sýningarskálinn að Hverfisgötu 42 er gerður sam- kvæmt teikningu Sveins Kjarvals, og hefur hann með þessu síðasta verki sínu aukið enn á hróður sinn, sem frumleg- ur og sjálfstæður arkitekt. Anton Sigurðsson, trésmíðameistari hef ur séð um framkvæmd tréverks- ins, og Sigurður Helgason, múr- arameistarai sá um múrverkið. Gaulverjabœjar- kirkja 50 ára SVO sem áður hefur verið skýrt frá hér í blaðinu, eru á þessu ára afmæli Gaulverjabæjarkirkj hausti liðin fimmtíu ár frá því er núverandi kirkja í Gaulverja- bæ var vígð. Kirkjan var vígð hinn 21 .nóvember af þáverandi sóknarpresti, síra Gísla Skúla- syni, en það var 24. sunnudag eftir Trínitatis og bar því sunnu- daginn 8. nóv. s.l. upp á sama dag. Þessara merku timamóta var minnzt sl. sunnudag með hátíða- guðsþjónustu í Gaulverjabæjar- kirkju, en að lokinni guðsþjón- ustunni bauð sóknarnefnd Gaul- verjabæjarsóknar til kaffi- drykkju í félagsheimili sveitar- innar. Voru samankomin við há- tíðahöldin rúmlega tvö hundruð, fyrrverandi og núverandi, sóknar börn Gaulverjabæjarsóknar. Veður var hið illyrmislegasta austan fjalls á sunnudagsmorg- un, norðaustan strekkingur og snjókoma en er líða tók að há- degi fór veður batnandi og mátti kallast sæmilegt er á daginn leið. Klukkan tólf á hádegi hóf hringj ari Gaulverjabæjarkirkju, Guð- laugur Jónsson á Eystri-Hellum, að hringja klukkum kirkjunnar, en guðsþjónustan skyldi hefjast kl. 1. Er klukkan var liðlega eitt gengu Biskup íslands ásamt sóknarpresti, prófasti og sóknar- prestinum á Selfossi til kirkju. Kirkjukórinn, undir stjórn Pálm ars Eyjólfssonar organleikara, söng fyrst sálminn, Gakk í herr- ans helgidóm. Sóknarpresturinn, síra Magnús Guðjónsson þjónaði fyrir altari fyrir prádikun, en Biskupinn yfir íslandi herra Sig- urbjörn Einarsson prédikaði. Á eftir þjónuðu fyrir altari, biskup- inn og prófasturinn síra Gunnar Jóhannesson. Skírnarathöfn fór fram er síra Magnús Guðjónsson framkvæmdi. Var það stúlku- barn er skirt var og gefið nafn- ið, Elín María. Er lokið var hinni kirkjulegu athöfn, flutti frú Ingibjörg Ey- fells ávarp í kirkjunni, en hún er dóttir frú Jóhönnu Briem og síra Einars Pálssonar fyrrum prests í Gaulverjabæ. Að því loknu veitti formaður sóknar- nefndar, Páll Guðmundsson á Baugsstöðum viðtöku kirkjuleg- um munum er gefnir höfðu ver- ið í tilefni afmælisins afmælis- ins. Eru það: Bíblía er sóknar- presturinn og frú hans færðu kirkjunni. Minningargjafabók: Gefendur Soffía Einarsdóttir og hennar systkin frá Brandshús- um. Guðbrandarbiblía: Gefend- ur hjónin Magnea Bjarnad. og Sigmundur Ágústsson til minn- ingar um foreldra Magneu er bjuggu í Suðurkoti hér í sveit. Er biblían forkunnarfögur með Gefandi Kvenfélag Gaulverja- bæjarhrepps. Blóm bárust og frá fyrrv. sóknarpresti, síra Árilíusi Níelssyni og frá Ungmennafél „Samhyggð" o. fl. Form. sóknarnefndar færði gef endum öllum þakkir fyrir tryggð þeirra og hlýhug er þeir sýndu sinni fyrrverandi kirkju með gjöfum þessum á þessari hátiða- stund. Lauk þar með athöfninni i kirkjunni en kirkjugestir héldu til félagsheimilisins og var þar setzt að hlöðnum veizluborðum er kvenfélag sveitarinnar hafði undirbúið og gefið kirkjunni, Veizlustjóri var Gunnar Sigurðs- son í Seljatungu, bauð hann gesti velkomna og las skeyti er sam- kvæminu höfðu borízt en þar á meðal voru skeyti frá fyrrv. biskup Ásmundi Guðmundssyni, Árilíusi Níelssyni o. fl. Aðalræð- Gaulverjarbæjarkirkja. skrautrituðu tiltilblaði og teikn- ] una flutti sóknarpresturinn, síra aðri mynd af kirkjunni. Silfur- Magnús Guðjónsson er rakti í bikara 36 að tölu ásamt eikar- • mjög skýru og eftirtektarverðu borðið til að geyma bikarana á. Gefendur burtflutt sóknarbórn, búsett í Reykjavík. Gólfdregill. Gefendur, burtflutt sóknarbörn á Selfossi. Tveir silfurbikarar á altari: Gefendur, börn Ingi- bjargar Árnadóttur og Jóns Ein- arssonar Vaðlakoti. Rikkilín: skrifar úr daglega lifinu ] * Þjónusta Krabba- meinsfélagsins Sveitakona skrifar: „Mig langar til að vekja athygli á þjó.iustu þeirri, sem völ er á hjá Krabbameinsfé- laginu. Ég er hrædd um að fókli, a. m. k. þeim, sem búa úti á landsbyggðinni, sé ekki nægilega kunnugt um þessa ágætu þjónustu, sem ég hefi sjálf nýlega reynt. Það fer ekki hjá því á þess- um síðustu tímum að manni detti ýmislegt í hug, þega'r eitthvað er að þesum líkama manns, og ekki er vitað í hverju það liggur. Og sjálf- sagt dettur mörgum fleira í hug, en þeir vilja kannast við. Enda ekki ólíklegt. Þá er ekki litils virði að fá úr því skorið hvort nokkur ástæða er til að óttast, þó ekki nema til að losna við áleitinn grun. Þannig var þetta með mig. Ég frétti að vísu ekki af þeirri þjónustu, sem Krabbameinsfé- lagið veitir, fyrr en ég kom í bæinn, og gat þar af leiðandi ekki pantað tíma fyrirfram, eins og maður þarf að gera vegna aðsóknar. En fyrir lið- legheit komst ég fljótt að, enda mun biðtíminn ekki eins lang- ur og margur heldur. Sjálf- sagt er þó, ekki sízt fyrir sveitafólk, að vera búið að tryggja sér tíma. • Ekkertkák Það er skemmst frá að segja, þarna fékk ég þá beztu þjón- ustu sem ég hefi fengið á þessu sviði. Læknarnir gáfu sér nægan tima til að hlusta og tala við mann, enda er þetta viðkvæmt mál sem sjúkling- urinn verður að geta rætt við lækninn um undir fjögur augu, og án þess að rekið sé á eftir. Þá gekk ég undir nákvæma læknisskoðun, eða allsherjar- rannsókn -á öllu ástandi lík- amans og það var ekkert kák. Þó lítið fyndist að mér, leið mér strax miklu betur á eftir, að vita hvernig ástandið er. Það er mikill munur, ekki sízt fyrir okkur sveitafólkið, að geta komið í bæinn, átt ákveð- inn tima og gengið í almenna rannsókn, sem við vitum fyrir fram að tekur hálfan mánuð. Ef það sem við sízt vildum finnst, þá eru þó alltaf meiri líkur til að hægt sé að gera eitthvað við því, þegar það finnst snemma. Og ef eitt- hvað annað er að, sem kemur í ljós í rannsókninni, þá fær heimilislæknirinn skýrslu um það. Mér finnst að fólk, bæði úr kaupstöðum og utan af landi, ætti að ganga undir svona rannsókn öðru hverju, til öryggis og til að vita hvern ig ástatt er um heilsuna. — Þessum kr. 300,00, sem borg- aðar eru fyrir, er vissulega vel varið til þess". • Greiðsla fyrir vinnu Svo er hér bréf frá „Ungri konu": „Það bilaði smástykki í þvottavélinni minni. Ég hringdi á rafmagnsverkstæði. Fljótlega var vélin sótt og gerðu rafmagnsmenn við vél- ina. Tók sú viðgerð nokkrar mínútur. Svo kom reikningurinn, vereðið á stykkinu + 9% söluskattur, bílkeyrsla og vinna í einn klukkutíma kr. 43,85. Samtals nokkur hundr- uð krónur. Ég spurði hvort reikna mætti vinnu fyrir heila klukkustund þegar hún tæki aðeins nokkrar mínútur. Það eru víst engin lög fyrir því, en við rafvirkjar reiknum alla vinnu í klukkustundum, þó viðgerð taki aðeins 5 mín. Þannig hljóðaði svarið hjá rafvirkjanum. Það má kannski segja að krónan sé ekki svo mikils virði virði hjá okkur í dag. En fyrst þessu stóra rafmagnsverk- stæði munar um aurana, því þá ekki okkur, einstakling- ana?" máli, sögu Gaulverjabæjarkirkju og Gaulverjabæjarstaðar. Eru því miður engin tök á að rekja ræðu síra Maðnúsar í þessari frá sögn svo að nokkurt gagn að verði, en hún var öll svo skýr heimild um liðna sögu kirkju- halds í Gaulverjabæ, að fengur er að, ef hún fengist hér birt í heild. Að ræðu hans lokinni sungu viðstaddir Blessuð sértu sveifin mín, en Pálmar Eyjólfsson lék undir á píanó: Aðrir ræðumenn voru: síra Gunnar Jóhannesson prófastur, Biskupinn, herra Sig- urbjörn Einarsson, Páll Guð- mundsson Baugsstöðum, Árni Ólafsson frá Eystri-Loftsstöðum og að lokum þakkaði veizlustjór- inn fyrir allar þær miklu gjafir er kirkjunni höfðu borizt, í mun- um og peningaupphæðum. Samkvæminu lauk með því að allir sungu, Son guðs ertu með sanni, en síðan kvöddust kunn- ingjar og vinir er ekki höfðu margir hverjir sézt í fjölda ára og létu í ljós gleði sína yfir að hafa nú haft tækifæri til þess að eiga sameiginlega helga stund í guðshúsi sínu. Þess er svo að endingu að geta, að auk þeirra gjafa er áður voru taldar bárust kirkjunni myndar- legar peningagjafir frá fyrrver- andi og núverandi sóknarbörn- um sínum. Þá var i tilefni há- tíðarinnar stofnaður sjóður er verja skal til kaupa á orgeli í kirkjuna þá er sóknarprestur og safnaðarstjórn ákveða. Verður gjafa þessara allra getið síðar. í sóknarnefnd Gaulverjabæjar- kirkju voru er núverandi kirkja var byggð. Halldór Sigurðsson, Gegnishólaparti; Árni Símonar- son, Amarhóli og Ólafur Guð- mundsson, Sviðugörðum. Núver andi sóknarnefnd skipa: Páll Guðmundsson, Baugsstöðum; Hallgrímur Þorláksson, Dalbæ og Gunnar Sigurðsson, Selja- tungu.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.