Morgunblaðið - 25.11.1959, Blaðsíða 10

Morgunblaðið - 25.11.1959, Blaðsíða 10
10 MORCT!Nnr,4ÐlB Miðvikudagur 25. nóv. 1959 ¦.;.;.;.;,:.-.-.;... V.*.;:;.;.".;. •. ¦ ¦ :¦ . ;--. w ,:.v,..v........,.;.;.;.;.:.: Yfirlitsmynd yfir verksmiðjusvæðið í Husqvarna íslenzka konan fékk spúfuna sína Heimsókn 1 Husqbarna-verksmiðjuna sem framleioir saumavélar og riffla SNEMMA í október 1689 steig sendimaður af baki hesti sínum fyrir utan múra Stokkhólms. Hann bar í fórum sínum bréf til Karls XI Svíakonungs frá Et'ik Dahlberg greifa, sem þá var ríkis stjóri í Jönköping. í bréfi þessu stóð meðal annars: „Mér er á- nægja að tilkynna yðar Há- tign, að vopnaverksmiðja sú, sem stofnuð var með yðar hjálp í Husqvarna hefur nú tekið til starfa .... verksmiðjan getur nú framleitt 240 byssur á degi hverjum". Svíar áttu í miklum styrjöld- um á 17. öld. Þessar styrjaldir leiddu til þess að stofnuð var vopnaverksmiðja, sem fullnægja átti þörfum þjóðarinnar í styrjöld um þessum. Staðurinn, Husq- varna, sem fyrir valinu var, hafðj marga kosti. Járnið var ekki langt að sækja, vatnsaflið og vinnukrafturinn var einnig á næstu grösum. Nú, 270 árum síðar, framleiðir Vopnaverksmiðjan í Husqvarna aðeins riffla til friðsamlegia nota. Þessir rifflar eru notaðir um allan heim og aðeins í Sví- þjóð eru 250000 rifflar í eigu manna sem iðka skotfimni sem íþrótt. Eftir að hinum miklu styrjöld- um lauk bar verksmiðjan sig ekki lengur, svo finna varð nýjar leið- ir til að halda henni gangandi. Varð þá að ráði að byrja fram- leiðslu á saumavélum og ýmiss konar öðrum heimilistækjum. Fengnar voru nýjar og full- komnar vélar. Ný hús voru reist og þau gömlu endurbætt. Stærð verksmiðjusvæðisins óx 35 sinn- um hina upprunalegu stærð sína. Saumavélarnar Fyrsta saumavélin var fram- leidd í maí 1872. 85 árum síðar, eða 1957, keypti svissnesk hús- móðir sér saumavél, sem hafði skrásetningarnúmerið 2.487.502. Nú nálgast framleiðslan 3 millj. og Husqvarna er meðal 5 stærstu saumavélaframleiðenda í heim- inum. Allir hlutir saumavélarinn- ar eru þrautreyndir við öllhugsan leg skilyrði. Einn þátturinn í þess um rannsóknum fer fram í her- bergjum, með mismunandi hita- stigi, — mótsvarandi hitanum í löndum allt frá Norðurpólnum til Miðjarðarhafslandanna. Þá er einnig blásið inn röku söltu lofti og athuganir fara fram á því, hvort hlutirnir hafa ryðgað. Vélarnar eru síðan reyndar og eru notaðir daglega 23 kílómetrar af þræði til þess. Þennan starfa annast mestmegnis karlmenn og er dálítið einkennilegt að sjá stílnum, — ^vartar með gyltum rósum og alls konar skrauti. Innbyggðar saumavélar í skáp- um eru smám saman að hverfa af markaðinum, segir Carlstróm forstjóri, sem er yfirmaður Nor- rænu deildarinnar. í staðinn eru þær hafðar í tösku, sem hægt er að bera með sér fram og tilbaka um íbúðina, enda eru þær tiltölu- lega léttar, eða 13—14 kíló. Vopnaframleiðslan Byssurnar eru eins og áður er sagt, nú aðeins framleiddar fyrir þá sem iðka skotfimni sem íþrótt. Framleiðsla þeirra er ennþá ' í sama húsi og þegar framleiðslan byrjaði á 17. öld. Að smíða riffil er mest handa- vinna, sem krefst mikillar ná- kvæmni og leikni af hendi þess sem verkið annast. Þess vegna er það líka oft þannig, að starfið gengur í arf, svo að segja. Þegar ég gekk um verksmiðjuna gafst mér tækifæri til þess að sjá þrjá ættliði við riffilsmíði. Allt frá því að Husqvarna byrjaði útflutning á rifflum til verzlunarmanna í Afriku 1850 hef ur útflutningur þeirra margfald- azt með árunum, sem liðið hafa. Mótorhjólin, sem framleidd hafa verið síðan 1903, eru heims- þekkt fyrir gæði. í síðustu al- þjóða sex daga keppninni í Tékkó slóvakíu unnu Husqvarna mótor- hjólin 6 gull-, 1 silfur- og 2 brons- verðlaun. Framleiðsla heimilistækja nem ur nú 96% af allri framleiðslunni og hefur því nær yfirbugað hina upprunalegu framleiðslu, vopnin. Aðbúnaður góður Verksmiðjurnar í Husqvarna eru allar búnar nýtízku vélum og hér er búið vel að starfsfólkinu. Yfirmennirnir eru ánægðir með fólkið og fólkið er ánægt með vinnuna. Starfsfólkið hér hefur einhver hæstu laun, sem iðnaðar- fólki er borgað í öllum heiminum og skatturinn er einhver hinn lægsti í öllu landinu. Á vinnu- stað er útbúnaður allur til fyrir- myndar, — snyrtileg hreinlætis- herbergi með sturtum, — góð loft ræsting í vinnusölunum, — tón- list við vinnuna o. s. frv. kyrrum sumardögum og haust- kvöldum. Vm allan heim Nobelsverðlaunarithöfundur- inn Ernest Hemmingway ber með sér Husqvarna riffil á veiðarnar. Konungurinn af Saudi Arabiu keypti Husqvarna mótorhjól handa syni sínum. Eldhús keisar- ans af Eþiopiu er útbúið me8 Husqvarna eldavél. Menntamála- ráðuneytið í Chile keypti. 400 saumavélar fyrir barnaskóla þá, sem reknir eru af ríkinu. Þetta er tekið úr skýrslum hinna 155 umboðsmanna . j,im gervallan heim. Riffillinn og saumavélin Hér eru til gamans tvær aðrar frásagnir, sem þykja merkilegar. Á meðaná síðariheimstyrjöldinni stóð var fjárhirði á eynni Krít mjög annt um að varðveita riffil- inn sinn fyrir eyðileggingum stríðsins. Hann tók því til ráðs að grafa riffilinn í jörð niður þar sem hann lá síðan í fjögur ár, áður en hann var grafinn upp aftur, — óskemmdur. Skömmu fyrir aldamót keypti, þá iiiis kona á íslandi, sænska saumavél, sem bar nafnið „Freyja" og var i'rá Husqvarna verksmiðjunum. Fyrir tveimur árum kom bréf til verksmiðjunnar stimplað á Austfjörðum. í bréfinu, sem var skrifað á dönsku, bað kon- an, sem þá var orðin gömul, að sér yrði send ný spóla í vélina sína, því sú upprunalega væri ón.vt orðin. Sagði hún ennfrem ur að sér þætti miður ef hún þyrfti að fleygja vélinni, að- eins vegna þess að spóluna vantaði, — vélin væri annars alveg sem ný! Bréfið vakti mikla eftirtekt í Husqvarna og allt var gert til þess að hafa upp á spólu handa gömlu konunni, sein vissulega var erfitt verk, því eins og gefur að skilja var •framleiðslunni á „Freyju" löngu hætt. Það tókst hina vegar að finna spólu, ryðgaða þó, sem síðan var fægð og send Afgreiðslustúlka Vön stúlka óskast til afgreiðslustarfa ftú þegar. Upplýsingar í verziuninni í dag milli kl. 5 og 7. Marteinn Einarsson & Co. Laugaveg 31 — Reykjavík. Ungur maður með verzlunarskólapróf óskar eftir aukavinnu á kvöldin og um helgar. Helzt bókhaldi. Annars ýmislegt. Hef bílpróf. Uppl. í síma 32290 kl. 6,30—7,30 í dag. 400 saumavélar eru framleiddar daglega. karlmenn hamast við að sauma smá tuskur og bisast við að þræða hin litlu saumnálaraugu. Samsetning hlutanna gengur ótrúlega fljótt, enda vinnuaðferð- irnar hagkvæmar og fljótvirkar. Að meðaltali eru framleiddar 400 saumavélar daglega. Græni liturinn á vélunum, hef- ur síðustu árin orðið mjög vin- sæll meðal húsmæðra víða um heim. Hins vegar vilja húsmæð- urí Afríku ekki viðurkenna þenn an lit, og vegna þess eru fram- leiddar ennþá vélar með gamla Husqvarna enginn verksmiðjubær Bærinn Husqvarna sem mynd- ast hefur umhverfis verksmiðj- una telur 13000 íbúa. Bærinn tal- ar sögu verksmiðjunnar, því þar standa enn hús frá dögum Dahl- bergs, — timburhús, sem eru að hruni komin, og nú snotur hús sem stöðugt fjölgar. Husqvarna lítur ekki út eins og venjulegur verksmiðjubær, því hér er þrifn- aðurinn mikill, — litlir og snotrir garðar umhverfis húsin og marg- ir almennir trjágarðar, sem íbú- arnir nota mikið á fögrum og í pósti til íslands. Bréfið var síðan birt í tímariti því, sem starfsfólkið gefur út. Nýjar hugmyndir Stöðugt er unnið að nýjum hug myndum, breyttum og betri vinnuaðferðum. Leiðin frá hug- mynd til fullgerðrar framleiðslu er löng. Leiðin er rannsökuð og stjórnað af fjölmörgum sérfróð- um mönnum. Enginn hlutur kem- ur fyrir almennings sjónir fyrr en eftir miklar og ítarlegar rann- sóknir sem oft taka fleiri ár. G. Þór Pálsson.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.