Morgunblaðið - 03.03.1961, Page 3

Föstudagur 3. marz 1961
MORCVTSPr 4 ÐIÐ
3
F.JÓRIR MENN voru að
hengja upp myndir í Bogasal
Þjóðminjasafnsins í gær, er
blaðamaður Morgunblaðsins
leit þangað inn á 7, tímanum
í gær. Pastelmyndir Ottós ' .as
Gunnlaugssonar voru horfnar
af veggjunum og í staðin kom
in önnur listaverk — nei, ekki
olíumálverk né vatnslitamynd
ir, ekki heldur mósaik eða
listvefnaður — það voru svart
hvítar ljósmyndir límdar á ,
gabon.
Ljósmyndararnir, Rafn *j|gg!
Hafnfjörð, Óttar Kjartansson,
Guðmundur W. Vilhjálmsson %
og Kristinn Sigurjónsson af- , \
hentu blaðamanninum pró-
grammið. Framan á því er
ljósmynd af sandi.
„Okkur fannst sandur tákn
rænn fyrir þessa sýningu",
sagði einn þeirra. ,,I>að eru
mörg form í sandinum“. . Ein af eldri myndum Kristins Sigurjónssonar,
sem hann nefnir: Þreyttir vinir.
Samspil Ijóss og skugga
• Pensill, meitill, ljós-
myndavél.
í formála prógrammsins er
rætt um undratækið, Ijós-
myndavélina. Um hana segir:
„Ljósmyndavélin var lengst
af notuð sem heimildartæki
eingöngu og í hrifningu sinni
yfir þessu undratæki kom
mönhum ekki til hugar að
túlka sín persónulegu viðhorf
með ljósmyndum. Enn er ljós
myndavélin nákvæmasta
heimildartækið, en jafnframt
er hún nú mörgum það, sem
pensillinn er málaranum og
meitillinn myndhöggvaranum.
í þeim leik hefur ljósmyndin
sjálfstætt gildi án tillits til
fyrirmyndarinnar. Ljósmynd-
arinn er frjáls í þessum leik
sínum, í leif sinni að formum
og samspili ljóss og skugga.
Hann beizlar hina tilbrigða-
ríku hreyfingu og uppgötvar
í náttúrunni form, sem virð
ast allt að því óhlutlæg“.
• Sápukúlur, sandur, loft-
bólur.
„Sýningin er frábrugðin
öðrum' Ijósmyndasýningum að
því leyti, að þar er enga lands
_lagsmynd að fipna“, segir
Guðmundur Vilhjálmsson,
„heldur ..."
„Hvað er nú þetta?" spyrj
um við, um leið og við stað
næmumst fyrir framan eina
myndina.
„Sápukúlur".
„Nú-já, en þetta?"
„Þetta er rönd á ísjaka í
Kleifarvatni", segir Rafn
Hafnfjörð. ,,Þar hef ég tekið
nokkrar myndir. Kornin eru
sandur og óhreinindi í jakan-
um, og ef til vill eitthvað af
rykkornum í filmunni. Hér
eru loftbólur í ís og . . . “
— ★ —
Og ýmsir smáhlutir í til-
verunni, sem við göngum fram
hjá á hverjum degi og tökum
ekki einu sinni eftir, eru fest
ir á filmuna. Steinarnir við
Skúlagötu, timburverkið kring
um Iðnaðarbankann, strá í
Sauðlauksdal, fisktrönur í
Örfisey, þvottur á snúru, kola
kraninn við höfnina, ryðgað
rör, olíubrák, sjór og brim. Og
við uppgötvum að þessir hlut
ir eru fallegir og gleðja augað.
Það prýðir fleira Reykjavík
en Esjan. Óttar Kjartansson
gekk eitt sinn út að Melshús
um á Seltjarnarnesi og hitti
þar tvo drengi. Árangurinn
varð sex myndir af drengjum
í leik í Melshúsi. Þeir horfast
í augu, kíkja fyrir horn, fara
í rannsóknarferð. Stundum er
bara annar í fókus, en það
gerir ekkert tiL Hið listræna
gildi myndarinnar eykst við
það. Rafn nefnir eina af mynd
um sínum Vetrarkvíða. Hann
segir að myndin sé þrítekin.
Fyrst hafi hann tekið mynd
af tré, síðan mosa og loks af
skýjunum á himninum.
• Galdraverk framin í
myrkrastofunum.
Eftir eina hringferð er blaða
manninum boðið sæti í þægi-
legum, nýtízkulegum stól,
sem stendur, ásamt fleirum,
að miðju gólfi. Það eru áhorf
endastólarnir. Við spjöllum
um sýninguna og drekkum
kók. Ljósmyndararnir eru
ekki ánægðir með gráa litinn
á veggjunum.
Þeir hengja Ijósustu mynd-
irnar á marglit spjöld og ræða
um, hvað fari mezt. Myndirn
ar eru festar á tréplötu og eru
allar rammalausar.
Það kemur í ljós að mennirn
ir f jórir eru í litlum ljósmynda
klúbb sem hefur starfað um 8
ára skeið. Fundir eru haldnir
um það bil tvisvar í mánuði
heima hjá Óttari og þar mætir
hver með sínar ljósmyndir;
stundum er listamönnum boð
ið á fund í klúbbnum. Mynd
irnar eru skoðaðar frá öllum
hliðum, ýmist er þeim hrós
að eða þær eru gagnrýndar.
Það liggur mikil vinna að
baki hverri mynd, stundum
þarf að framkalla þær mörg
um sinnum, og margvísleg
galdraverk eru framin inni í
myrkrastofunum.
— ★ —
Um leið og við kveðjum,
biðja þeir okkur um að geta
þess, að sýningin verði opin
frá 3. til 12. marz. Við lofum
því.
• Bréfaruslið.
Þegar við komum aftur nið
ur á ritstjórnarskrifstofurnar,
varð okkur litið á ruslakörf
una af tilviljun. Handritapapp
ír, kuðluð bréf og pokar, dag
blöð og tímarit gægðust upp
úr gulri tágarkörfunni og
mynduðu skemmtilega turna,
gjótur og gjár. Við höfðum
aldrei veitt því athyglj fyrr,
að bréfarusl getur verið fal-
legt. _ Hg.
Ríkið kaupir togara
á nauðungaruppboði
Ljósmynd eftir Guðmund Vilhjálmsson. Upphaflega var
hún tekin af trönum úti í Örfirisey, en þegar hún kom
út úr myrkrastofunni, hafði hún fengið þetta form.
HAFNARFIBÐI — Togarinn
Keilir, sem keyptur var frá Þýzka
landi fyrir um tveimur árum,
var seldur á opinberu uppboði,
sem fram fór um borð í honum
í dag við Nýju bryggjuna. Hefir
togarinn legið bundinn hér um
nokkurt skeið.
Bæjarfógetinn, Björn Svein-
björnsson, lýsti því við upphaf
uppboðsins að hér væri um nauð
ungaruppboð að ræða eftir kröfu
Fjármálaráðuneytisins. Átti rík
issjóður veð í skipinu að upp
hæð 6 millj. kr. Lýstar sjóveðs-
kröfur námu um 1,5 millj. kr.
Sigurður Ólafsson hrl., fulltrúi
í Fjármálaráðuneytinu, bauð í
skipið 1.5 millj. kr. Nokkru lægra
boð hafði komið fram frá Líf-
eyrissjóði sjómanna.
Togarinn Keilir, sem er rúm
lega 600 tonna skip, var eign
hlutafélagsins Ásfjalls hér í bæn
um.
STAKSIEIKAR
Sjómenn sammála
Ályktanir um stuðning vM
samkomulagið í landhelgisdeit-
unni hafa borizt frá sjómanna-
félögum og útvegsmannasam-
tökum og nú síðast fm Far-
manna- og fiskimannasambandl
Islands, sem eru heildarsamtök
yfirmanna á flotanum um land
allt. Farmanna- og fiskimanna-
samband íslands skorar á AI-
þingi að samþykkja þingsálykt-
unartillöguna um lausn fisk-
veiðideUunnar eins og öll önn-
ur samtök útvegsmanna ag
sjómanna.
Þegar hliðsjón er höfð af frétt
unum um þá ánægju, sem sam-
komulagið vekur um allt land,
verður beinlínis broslegt að líta
á síður Tímans, sem hefur tek-
ið það ómak af kommúnistum
að hafa forystuna í upphrópiun-
um um svik og landráð á
kommúnistíska visu.
Lög og réttur
f viðtali því, sem Morgun-
blaðið átti við Eirík Kristófersson
skipherra, segir hann í fáum og
skýrum orðum það, sem megin
þorri þjóðarinnar hugsar. Hann
segir um það ákvæði samkomu-
lagsins, að við séum reiðubúnir
að sæta í framtíðinni úrskurði al-
þjóðadómstólsins.
„Ég sé ekkert athugavert við
það ákvæði. ÖIl réttarríki gang-
ast undir svipaðar skuldbinding
ar. Mér finnst sjálfsagður hlut-
ur að við reynum ekki að sker-
ast úr leik, þegar halda á uppi
lögum og reglum í heiminum.
Eða til hvers erum við að undir-
skrifa alla þessa sáttmála þess
efnis að við viljum hlýta al-
þjóðalögum?
Auðvitað hefðum við ekki
víkkað út landhelgina 1952 og
1958, ef við hefðum ekki talið
okkur styðjast við aljþjóðalög.
Mannkostir einstaklinga eru m.
a. fólgnir í því, að þeir krefjast
þess sama af sjálfum sér og þeir
krefjast af öðrum. Skyldi ekki
sama gilda um mannkosti
þjóða?"
Já, það er enginn vafi á því
að íslenzka þjóðin sem heild
hefur til að bera þá mannkosti,
sem Eiríkur Kristófersson tal-
ar um. Því miður er þó nokkur
hluti þjóðarinnar, sem öðru
vísi hugsar. Við vissum að
kommúnistar mundu ekki hafa
þessa mannkosti til að bera, en
hitt er meira hryggðarefni að
foringjar lýðræðisflokks skuli
vera sýnu hatrammari í kröfum
um það, að íslendingar virði
hvorki lög né rétt.
Dá gömlu grunnlínurnar
Tíminn hefur síðustu dagana
tvívegis birt mynd af gömlu
landhelgislínunnf, væntanlega
til að undirstrika, að blaðið sé
mótfallið því að við fáum hina
stórmiklu viðbót við landhelgi
okkar. Er þetta líka í fullu sam-
ræmi við það, að Framsóknar-
menn hafa á Alþingi krafizt
þess að gamla friðunarlínan
yrði lögfest en hún er nú aðeins
ákveðin með reglugerð. Loks
hafa þessir herrar svo lýst því
yfir, að okkur hafi allt frá 1958
verið heimilt að færa út grunn-
línurnar. Sjálfir voru þeir þá
í stjórn og færðu fiskveiðitak-
mörkin út í 12 mílur án þess að
rétta grunnlínurnar. Nú segja
Þeir, að þennan rétt höfhim við
altaf átt, en þeir hafi bara ekki
viljað, að fslendingar hagnýttn
hann. Má raunar segja, að það
sé í samræmi við stefnu þeirra
nú því að enn þann dag í dag
krefjast þeir að við lögbindum
gömlu grunnlínumar og birt*
myndir til að árétta þann vilja
sinn