Morgunblaðið - 02.08.1964, Blaðsíða 15

Morgunblaðið - 02.08.1964, Blaðsíða 15
Sunnudagur 2. agfist 1984 II MORCUNBLABl 15 Viðhorfin í verzl- unarmálum ' Á hinum árlega frídegi verzlun armanna er ekki aðeins tími og tækifæri til þess að þúsundir manna leiti út úr borgum og kaup túnum til fagurra staða víðsveg- ar um land. Þá er einnig rétt og gagnlegt að menn litist um og geri sér ljóst, hvernig ástand verzlunar og viðskipta er í land inu. í dag má segja að verzlunin á íslandi sé í stórum dráttum frjáls. Um 20% innflutning3ins er að vísu bundinn við jafnvirðiskaupa löndin til þess að tryggja þar sölu íslenzkra útflutningsafurða. En innflutnings- og gjaldeyris- höft setja ekki lengur svip sinn á viðskiptalífið eins og alltof oft áður í okkar landi. Meðan Fram sóknarflokkurinn var voldugur og áhrifaríkur í islenzkum stjórn- málum, voru höftin ævinlega það úrræði, sem leiðtogum hans var nærtækast. Þeir trúðu því, að með gjaldeyrishöftum og inn flutningshömlum væri hægt að skapa jafnvægi í þjóðarbúskap- inn. En reynslan sýndi að þetta var ómögulegt. f staðinn fyrir heilbrigt efnahagsástand og jafn vægi, sköpuðu höftin margskon- er spillingu og misrétti, sem bitn aði á öllum almenningL Viðreisnarstjórnin trúði ekki á gildi haftanna. Hún lagði megin áherzlu á aukningu framleiðsl- unnar og viðskiptafrelsi í skjóii vaxandi arðs af starfi ,lands- manna. Henni hefir tekizt að tryggja nokkurn vegin frjálsan innflutning og stór bætt ástand í g.jaldeyris- og viðskiptamálum þjóðarinnar. Allar verzlanir á Is landi eru í dag fullar af vörum og vöruúrval er hér nú meira en nokkru sinni fyrr. Almenning ur á íslandi á í dag kost á því að kaupa nokkurnveginn sömu vör ur og fást í búðum nágranna- þjóðanna. 1 Þetta er geysi þýðingarmikil staðreynd, sem felur í sér bætta aðstöðu alls almennings á marga lund. Hinu spillta haftakerfi hef ir verið útrýmt-og því ranglæti, sem ævinlega fylgdi í kjölfar þess. Yfir þessu er vissulega ástseða til að gleðjast, þegar íslenzkir verzlunarmenn halda hátíð og minnast stéttar sinnar og langrar og harðrar baráttu fyrir verzlun arfrelsi til handa þessari þjóð, sem verzlunareinokun hafði nær riðið að fullu fyrr á öldum. Bjarni Benediktsson, forsætisráðherra, með hjónunum á Stað á Reykjanesi, Snæbirni Jónssyni og TJnni Guðmundsdóttur. Gamla kirkjan á Stað í baksýn. Ný kirkja og glæsileg hefur nú verið reist á Reykhólum en gömlu kirkjunni á Stað mun samt verða haldið við. Hefur farið fram viðgerð á henni í sumar. Staðarkirkja er nú 100 ára gömul og hafa vinir kirkjunnar efnt til fjársöfnunar til þess að halda henni við. — Snæbjörn á Stað býr þar stórbúi, hefur yfir 400 fjár og 7 kýr. — Mynd- in hér að ofan var tekin sl. sunnudag. REYKJAVIKURBREF Laugard. 1. ágúst Til þess eru vítin að varast þau Til þess eru vítin að varast þau, segir gamalt máltæki. Á und anförnum árum hefir það alloft hent að drykkjuskaparæði og óregla hefir sett svip sinn á einstaka hátíðisdaga, þegar fólks fjöldi hefir safnazt saman á fögr um stöðum víðsvegar um land. Þórsmörk, Þjórsárdalur, Hreða- vatn og jafnvel Þingvellir hafa orðið fyrir barði ósómans og það í svo ríkum mæli að þjóðar skömm hefir verið að. Nú er svo komið, að almenn- ur áhugi virðist verað að skapast á því, að koma í veg fyrir að slíkir atburðir endurtaki sig. All ur almenningur finnur að það ber þrosKa þjóðarinnar og manndómi lélegt vitni, ef það sannazt að hún getur ekki haldiiV upp á ekisbaka hátíðisdaga án þess að þúsundir manna aerist og skeyti hvorki um skömm né heiður. Vonandi tmt* því hátíðahóid verzlunarmannahelgarinnar að þessu sinni fram vel og friðsam lega, hvort sem samkomustaðirn ir eru í hinum fagra fjallafaðmi íslenzkrar náttúru eða í samkomu húsum borga og sveita. Tilgang ur verzlunarmannafrídagsins er m.a. sá, að gefa fjölda fólks, sem vinnur störf sín inn á skrifstof um og verzlunum megin hluta ársins, tækifæri til þess að njóta tilbreytingar og heilbrigðr ar skemmtunar úti í náttúrunm, fjarri dagsins önn. Það er sorg- legt þegar slíkir dagar leiða slys eða vanvirðu yfir þá, sem þarfn- ast tilbreytingar og hressandi úti veru með vinum og starfsfélög- um á lengi þráðum fridegL Fegurð við Breiða- ísland er fagurt og stórbrotið land. Það er ekki aðeins skoðun okkar, sem byggjum það heldur flestra þeirra, sem sækja það heúu. í ölliHu byggðum íslands og ekki síður í óbyggðum þess getur að líta dásamlega staði, töfrandi náttúrufegurð og hrika- legan mikilleik. Meðal þeirra landshluta, sem tvímælalaust má telja í tölu hinna svipmestu og fegurstu eru héruðin í kringum Breiðafjörð. Að þessum mikla flóa, sem skerst inn í vestur strönd landsins liggja 3 sýslur, Snæfellsnessýsla, Dalasýsla og Barðastrandarsýsla. Strandlengja þeirra er geysilöng, vogskorin og fjöibreytt að öllu landslagi. Þar standa „risar á verði við sjón- deildarhring", Snæfellsjökull í suðri og Látrabjarg í norðri. í faðmi þessa mikla flóa, fljóta þús undir eyja og hólma, iðandi af lífi og baráttu. Fuglar og selir sveima þar allt um kring. Þegar farið e.r frá landi út í eyjar, lækka fjöllin að baki og eyjarn- ar, sem áður sýndust eins og furðuskip í ævintýri, verða að veruleika. Þær svífa fram hjá eins og litkvikmynd á stórbrotnu breiðtjaldi. A£ Bretðafjarðareyjum eru nú aðetrts ðrfáar byggðar. Svipti- byljir þjóðlífsbreytingatiina hafa leikið eyjabyggðirnar hart. En þar eru ennþá margvísleg hlunn indi, sem kostar mikla vinnu og erfiði að nytja. Þegar Mbi. var statt vestur á Reykhólum og Stað á Reykja- nesi um síðustu helgi, skein sól yfir Breiðafirði. Snæfellsjökull var þó hulinn móðu, en Skorin teygði sig lengst í vestri, fram í bláan og sólfáðan flóann. Hinn mikli fjöldi eyja og hólma mynd aði samfellda perlufesti við hafs brún. Slíkar myndir af fegurð ís- lands, eru svo sterkar og hreinar að þær hljóta að geymast í hug- anum og skapa yl í sálina löngu eftir að hríðar og él eru tekin að leika um fjöll og byggðir þessa fagra lands. tftbreiðsla blaða o^ s jónvarps f árbók Sameinuðu þjóðanna á síðasta ári getur m.a. að líta margvíslegan fróðleik um út- breiðslu dagblaða og sjónvarps í heiminum. Þar kemur það t.d. í ljós, að í Svíþjóð og Stóra-Bret- landi var útbreiðsla dagblaða mest að tiltölu við fólks- fjölda á ártnu 1962. Þar komu á þessu ári 490 eimtök blaða á hverja 1000 íbúa. Meðal aiuiarra landa, sem talin eru haða mikla útbreiðslu dag blaða eru Luxemburg með 445 eintök á hverja 1000 ibúa, ísland 422, Ástralía 375, Svissland 368, Finnland 359, Danmörk 347 og Bandaríki Norður Ameríku með 321 eintak á hverja 1000 íbúa. í árslok 1962 voru talin 129 milljónir sjónvarpstækja í heiminum. Þar af voru 66 millj- ónir sjónvarpstækja í Norður Ameríku, 45 milljónir í Evrópu (að Sovétríkjunum meðtöldutn), 13 milljónir í Asíu, 3 milljónir í Suður Ameríku, 1,6 milljón í Ástralíu og nokkur þúsund í Afríku. í árslok 1962 voru 60 milljón- ir sjónvarpstækja í Bandaríkj- unum, 12,6 milljónir í Japan og 12,2 milljónir á Stóra Bretlandi. Önnur lönd, sem höfðu mikla útbreiðslu sjónvarps, í árslok 1962, voru þessi: Sovétríkin 8^ milljónir, Vestur-Þýzkaland 7,2 milljónir, Canada 4,4 milljónir, Italía 3,5 milljónir, Frakkland 3,4 milljónir, Svíþjóð 1,6 milljón ir, Austur-Þýzkaland 1,6 milljón ir, Brasilía 1,4 milljónir, Tékkó- slóvakía 1,3 milljónir og Holland 1,3 milljónir. Ástæða er til að veita því athygli að sjónvarpið virðist enn sem komið er alls ekki vera farið að draga úr út- gáfu dagblaða. Bókaútgáfa vir8 Lst einnig fara vaxandt í fjöl- mörgum löndum, þrátt fyrir hina miklu sókn sjónvarpsins. Skoðanakannanir o^ kosnin^aspár Skoðanakannanir og kosninga- spár eru þegar komnar í fullaa gang í kosningabaráttunni, sera hafin er fyrir forsetakosningarn- ar í Bandaríkjunum. Herma nýj- ustu skoðanakannanir að 6 kjós- endur af hverjum 10 fylgi Lyn- don B. Johnson forseta, en 4 styðji Barry Goldwater, fram- bjóðanda Republikana. í kosn- ingaspá, sem eitt af víðlesnustu tímaritum Bandaríkjanna birtl nýlega, og byggir á upplýsingum stjórnmálafréttaritara sinna I öllum hinum 50 fylkjum Banda- ríkjanna er niðurstaðan þessi: Johnson forseti, er talinn ði> uggur, eða nokkurnveginn örugg ur, með kosningu 277 kjörmannia en Goldwater með 102. Atkvæðl 142 kjörmanna eru hinsvegar talinn óviss. Til þess að ná kosn- ingu þarf frambjóðandi að fá a8 minnsta kosti 270 kjörmanna at- kvæði. Kosningaspár og skoðanakann. anir eru því á þessu stigi máls- ins Johnson forseta mjög í vil. Barry Goldwater byggir nú vonir sínar mjög á miklu fylgi Suðurríkjanna. Þau hafa lengst- um stutt Demokrata öfluglega, t. d. fékk Franklin Rosewelt hvorki meira né minna en 80,7^ atkvæða í 11 Suðurríkjum, í foi setakosningunum árin 1932 o. 1936. En síðan hefir fylgi Demt. krata minnkað þar verulega. forsetakosningunum 1956 féki Adlai Stevenson t. d. aðeina 47,8% atkvæða í Suðurríkiunum og John F. Kennedy fékk þar rétt rúm 50% í stðustu forseta- kosningum. Barry Goldwater gre^^i eins og kunnugt er atkvæði gegn jafnréttisfrumvarpi Kennedys fors^eta og byggir nú miklar von- ir á því að sú afstaða hans reyn- ist honum drjúg til fylgis í Suð- urríkjunum, þar sem misréttið er ennþá mest í kynþáttamál- unum. St ór v eldisdr aum ar de Gaulle Á blaðamannafundi sem de Gaulle Frakklandsforseti hélt 23. júlí s.l., lét hann liggja að því að Frakkland væri nú orðið forysturíki Evrópu og kvað han» ekki lengur neina ástæðu vem til þess að Evrópa „lyti forsjé Bandaríkjanna". Þessi ummæli hins aldna og mikilhæfa forseta hafa að sjáli- sögðu vaktð mikla athygli víðft Framh. á bls. 1S

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.