Morgunblaðið - 02.04.1966, Qupperneq 8

8
MORGUNBLADIÐ
1
Laugardagur 2. apríl 1966
Æmmizrm
—Alþingi
Framhald af bls 1
stjórn sjóðsins taka ákvarðanir
um lán og styrki úr honum og
má eigi veita styrki nema allir
stjórnarmenn séu á einu máli um
styrkveitinguna. Stjórnin ákveð-
ur vexti af lánunum og önnur
lánskjör, að höfðu samráði við
Seðlabantka Islands.
I greinargerð fruimvarpsins
segir m.a. svo:
Fru.mvarpið er flutt í samræmi
við þá stefnuyfirlýsingu ríkis-
stjórnarinnar að mynda sjóð, til
þess að stuðla að jafnvægi í
byggð landsins í ríkari mæli og
á skipulegri hátt en auðið hefur
verið að gera með hinu tak-
markaða ráðstöfunarfé Atvinnu-
þótasjóðs. Tryggir frumvarpið
Atvinnujöfnunarsjóði miklum
mun meira starfsfé en Atvinnu-
bótasjóður hefur haft, og jafn-
framt er sú meginstefna mörkuð,
að unnið verði að eflingu at-
vimnulífs víðs vegar um landið,
fyrst og fremst eftir fyrirfram-
gerðum áætlunum.
I athugasemdum við einstakar
greinar frumvarpsins er nánar
vikið að hlutverki sjóðsins, en
ráðstöfunarfé hans eingöngu af
eigin fé mun verða um 50 milljón
ir króna á árinu 1967, fer síðan
árlega hækkandi og mun verða
um 112 milljónir króna árið 1975.
Er í þeim áætlunum þá ekki
reiknað með hinum víðtæku lán-
tökuheimildum, sem sjóðurinn
hefur, og aðeins gert róð fyrir
að innheimtist árlega 4 milljónir
króna, að meðtöldum vöxtum, af
lánum Atvinnubótasjóðs, sem um
síðustu áramót námu 116 milljón
um króna. Eigi er heldur með-
talið það ráðstöfunarfé, sem ætla
má, að Atvinnujöfnunarsjóður
fái í samræmi við þá sérstöku
útiánaheimild Atvinnuleysis-
tryggingasjóðs, sem nú er verið
að lögfesta á Aliþingi. Á árinu
1966 mun Atvinnujöfnunarsjóður
hafa til ráðstöfunar 44 milljónir
króna, en jafnframt hefur þegar
verið gert ráð fyrir að sjóður-
inn annist milligöngu um fjár-
hagsaðstoð þá, sem ríkisstjórnin
hefur saimþykkt að veita vegna
erfiðleika útgerðar fyrir Norður-
landi í vetur í samræmi við kjara
samninga verkalýðsfélaganna á
síðastliðnu sumri. Nemur sú að-
stoð 6—7 milljónum króna, sem
gert er ráð fyrir, að Atvinnu-
leysistryggingasjóður leggi fram,
þannig að ráðstöfunarfé Atvinnu
jöfnunarsjóðs á yfirstandandi
ári. verður a.m.k. 50 milljónir
króna. Samtals má áætla, að At-
vinnujöfnunarsjóður hafi á
næstu 10 árum til ráðstöfunar,
eingöngu af eigin fé sínu, rúmar
700 milljónir króna, og að hrein
eign sjóðsins verði þá rúmar 545
milljónir króna. Má til saman-
burðar geta þess, að á 15 ára
tímatoili, frá 1951—1965, hefur
samtals verið varið til atvinnu-
aukningar, og síðar til Atvinnu-
bótasjóðs 160 milljónum króna.
Er því hér um að ræða mjög stór-
fellda aukningu fjár til þess sér-
staklega að stuðla að jafnvægi
í byggð landsins, enda þótt ekki
séu meðtaldar þær miklu lán-
tökuheimildir, sem Atvinnu-
jöfnunarsjóði eru nú veittar, og
heimildir Atvinnuleysistrygginga
sjóðs, til. þess, að verja árlega
hluta vaxtatekna sinna til þess
að mæta sérstökum atvinnu-
örðugleikum, sem ætla má, að
Atvinnujöfnunarsjóður hafi að
meira eða minna leyti milligöngu
um ráðstöfdn á, og jafnframt
leysi verkefni, sem oft hvíli með
verulegum þunga á Atvinnubóta-
sjóði. Verði á næstu árum þörf
sérstakra átaka af hálfu Atvinnu
jöfnumarsjóðs í samtoandi við
framkvæmdaáætlanir fyrir ein-
staka landshluta eða héruð, sem
eigið ráðstöfunarfé sjóðsins
hrekkur ekki til að mæta, á að
vera auðvelt að grípa ti.1 lán-
tökuheimildanna með hliðsjón af
hinum öruggu framtíðartekjum
sjóðsins, sem eru að verulegu
leyti gengistryggðar. Ber jafn-
framt að hafa það í huga, að At-
vinnujöfnunarsjóði er ekki ætlað
að létta af neinum öðrum stofn-
lánasjóðum þeim verkefnum, er
á þeim hvíla, heldur að veita
viðbót lánveitinga annarra stofn-
sjóða atvinnuveganna á þeim
stöðum á landinu, þar sem nauð-
synlegt er að veita sérstaka fjár-
hagsaðstoð í samræmi við stefnu-
mið Atvinnujöfnunarsjóðs.
Lagt er til, að Atvinnujöfnunar
sjóður verði í umsjá Landsbanka
íslands, er annist afgreiðslu lána
og iinnheimtu. Atvinnubótasjóður
var í umsjá Framkvæmdabanka
íslands, en gert er ráð fyrir, að
sá banki verði lagður niður.
Ekki er æskilegt að marka
sjóðnum of þröngan starfs-
ramma, heldur vereði sjóðsstjóm
inni veitt rúm heimild til þess að
setja sjóðnum lánareglur, er
þjónað geti sem bezt þeim til-
gangi, er sjóðnum er ætlaður.
Þar sem sjóðnum er fyrst og
fremst ætlað að starfa í sam-
ræmi við framkvæmdaáætlanir
og kerfisbundnar athuganir á at-
vinnulífi einstakra landshluta
og héraða, hlýtur fyrst og fremst
að verða að laga starfsemi sjóðs-
ins eftir þeim verkefnum, er þær
áætlanagerðir leiða í ljós, að
brýnust nauðsyn sé að sinna.
Lagt er til að afla Atvinrau-
jöfnunarsjóði stofnfjár með fern
um hætti:
1. Með þvi að afhenda sjóðn-
um eignir Atvinnubótasjóðs, en
þær námu um síðustu áramót
116 milljónum króna í skulda-
toréfum. Skipuleg innheimta af-
borgana Og vaxta af atvimnu-
aukningarlánum hófst fyrst eftir
að Atvinnutoótasjóður tók til
starfa. Má því gera ráð fyrir að
lengja verði lánstíma flestra
hinna-eldri lána, en ástæðulaust
er hins vegar að innheimta ekki
þessi lán, nema þar sem sérstak-
lega stendur á.
2. Ríkissjóður leggi fram á
næstu 10 árum 150 milljónir kr.
með jöfnum ársgreiðslum, í
fyrsta sinn á árinu 1966. Er
reiknað með því framlagi í fjár-
lögum yfirstandandi árs.
3. Atvinnujöfnunarsjóði verði
afhentar 55 milljónir króna af
mótvirði óafturkræfs framlags
Bandaríkjastjórnar 1960. Verði
Atvirxnujöfnunarsjóði greitt þetta
framlag á árunum 1966—1969. ^
4. Atvinnuj öfnunarsj óður • fái
til eignar eftirstöðvar af mót-
virðissjóði sem greiða átti til
Framkvæmdatoanka íslands, sam
kvæmt 4. grein laga nr. 17/1953.
Nema þessar eftirstöðvar um 43
milljónum króna, og er gert ráð
fyrir, að Atvinnujöfnunarsj óður
fái þáð fé til ráðstöfunar á næstu
4 árum.
Stofnfé Atvinnu j öf nunars jóðs
er þannig um 364 milljónir kr.
og sé reiknað með að 5% af
árlegu ráðstöfunarfé sjóðsins séu
styrkir og aðeins innheimtist ár-
lega 4 milljónir króna í árgjöld-
um af lánum Atvinnubótasjóðs,
má gera ráð fyrir að höfuðstóll
Atvinnujöfnuraarsjóðs verði rúm
ar 545 milljónir króna árið 1975,
þegar hinum föstu stofnfjárfram-
lögum ríkissjóðs er að fullu lokið.
Eðlilegt þykir að meginhluti
skatttekna af væntanlegri ál-
toræðslu renni til Atvmraujöfn-
unarsjóðs, í því skyni að stuðla
að eflingu atvinnulifs víðs vegar
um landið, til þess að koma í veg
fyrir óeðlilegan samdrátt lands-
byggðarinnar. Áætlað er, að
fyrsta heila starfsár álbræðslunn
ar verði árið 1970, og að fram-
leiðslugjald hennar, fyrstxu 3 ár-
in þar á eftir nemi framleiðslu-
gjaldið rúmum 24 milljómim
króna á ári, þá verði gjaldið í 9
ár rúmar 51 milljón króna á ári.
ár rúmar 51 milljon krona a ari,
hækki þá næstu 3 ár, og svo
verði árgjaldið rúmlega 90 miilj.
króna í 4 ár.
í 6. grein frumvarpsiras eru
lagðar meginlínur um fram-
kvæmdaáætlanir þær, sem sjóð-
urinn á fyrst og fremst að starfa
eftir. Er Efnahagsstofnuninni
falið að annast áætlunargerð
Iþessa í samráði við stjórn sjóðs-
ins, og ennfremur að undirbúa
lánsákvarðirnar. í greirairani er
jafnframt skýrt tekið fram, að
Atvinnujöfnunarsjóði sé ekki
ætlað að taka á sig skyldur ann-
arra lánasjóða heldur komi til
viðbótar framkvæmdalánum ann
arra fjárfestingalánastofnana.
Atviranujöfnunarsjóði er veitt
almenn og ótakmörkuð lántöku-
heimild hjá Framkvæmdasjóði
ríkisins, til þess að stuðla að
framgangi framkvæmdaáætlana,
en rétt þykir Og raauðsynlegt að
hafa sérstaka heimild til þess að
taka erlend lán í sama skyni.
Nú þegar hefur verið samið um
verulegar lántökur erlendis í sam
bandi við Vestfjarðaáætlun og
mjög líklegt er að leitað verði
eftir erlendu lánsfé í samtoandi
við einstaka þætti annarra fram-
kvæmdaáætlana. Nauðsynlegt er,
til tryggingar fjárhagsafkomu
sjóðsins, að lánsfé sé eiraungis
endurlánað til framkvæmda, er
örugglega geta tryggt endur-
greiðslu lána.
Sérstök heimild er sett í þessa
greira, til þess að veita móttöku
fé, sem um kanra að semjast við
Atvinnuleysistryggingasjóð, að
ráðstafað verði fyrir milligöngu
Atvinnujöfnunarsjóðs, samkv.
hinni sérstöku heimild um ráð-
stöfun fjórða hluta árlegra vaxta
tekna Atvinnuleysistrygginga-
sjóðs, sem nú er til meðferðar
á Allþingi.
IVIinningar
Wenner-
ströms
birtar ... ?
Stokkhólmi, 31. marz. (NTB)
STOKKHÓLMSBLAÐIÐ „Aft
onbladet“ segir í dag, að
njósnaranum Stig Wenner-
ström, sem nú situr í fangelsi,
hafi tekizt að lauma endur-
minningum sínum í bréfa-
formi til konu sinnar og muni
þær birtar innan skamms í
sænsku vikublaði. Síðar segir
blaðið, að ætlunin sé að gefa
þær út í bókarformi.
Hins vegar upplýsir síðdeg-
isblaðið „Expressen“ að
tegndamóðir Wennerströms
hafi sagt, að dóttir hennar
muni ekki láta endurmirin-
ingar hans af hendi, hvað sem
í boði sé. Hún hafi nú þegar
fengið 250.000 sænskra króna
tilboð en hafi hafnað því. „Ef
til vill ætlar hún að geyma
þetta til elliáranna" hefur
,Expressen“ eftir tengdamóð-
urinni.
NTB hefur eftir Sven Bro-
man, ritstjóra blaðsins „Áret
rundt“, að blaðið 'hafi haft
samband við Wennerström í(
fyrfasumar. — Síðan
hafi hann skrifað greinar
og sent til konu sinnar og gef-
ið henni heimild til þess að
semja um útgáfu þeirra. Hins
vegar hafi ekki verið gerðir
neinir samningar þar að lút-
andi.
Þá hefur NTB eftir fangels-
isstjóranum á L&ngholmen,
þar sem Wennerström afplán-
ar dóm sinn, að öll bréf hans
hafi verið gaumgæfilega rann-
sökuð og sé því alls ókunnugt
hvernig honum hafi tekizt að
smygla út endurminningum
sínum.
Starfsstúlka óskast
að Farsóttahúsinu í Reykjavík. — Upplýsingar
gefur forstöðukonan í síma 14015 frá kl. 9—16.
Reykjavík, 30. marz 1966.
Sjúkrahúsnefnd Reykjavíkur.
ATVINNA
Oss vantar vélritunarstúlku, sem fyrst og
ungan afgreiðslumann 15. maí.
Abnennor tryggingar hf
Pósthússtræti 9.
Til fermingargjafa
Tjöld, svefnpokar og nytsamur fatnaður.
Sendum gegn póstkröfu hvert á land sem er.
Verzlumn Fífa
Laugavegi 99. — Sími 24975.
(§)
HEILDSÖLUBIRGDIR