Morgunblaðið - 31.10.1971, Blaðsíða 8

Morgunblaðið - 31.10.1971, Blaðsíða 8
36 MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 31. OKTÓBER 1971 Tjj£"""mmnér^''-s "¦¦'<j/sy?'?**'. ÞAÐ á ef til vill við í upp- hafi þessarar greinar að senda þeim lesendum grein anna þakkir, sem hlýlega hafa rætt um þær í mín eyru og jafnframt þeim, sem að hafa fundið. Það skal fram tekið að allt, sem í þessum greinum stendur er skrifað eftir beztu hcimildum, og þá fyrst og fremst starfs- mönnum leiðangursins, sjó mönnunum og fiskifræð- ingunum. Fimmta grein í þessari grein er ætlunin að fjalla áfram um tækjabún að skipsins. Áður en það verður gert vil ég í ti)- efni þess, er ég í upphafi sagði, vitna til tileink- unar og formála bókarinnar Fiskanna, eftir brautryðj- anda okkar í fiskifræði, Bjarna Sæmundsson, sem þetta ágæta skip er eftir heit ið. Hann segir í tileinkun- inni: ,,Bók þessi er tileink- uð íslenzkum fiskimönnum með virðingu og þakklæti af höfundi." Og í formála seg- ir hann: „í mestri þakklætisskuld stend ég þó við fbkimenn þessa lands fyrr og síðar. Þekking sú - - oft dýrkeypt - - sem þeir hafa aflað sér, kynslóð eftir kynslóð, er, ásamt visindalegum rann- sóknum, undirstaða íslenzkr- ar fiskifræði. Fjöldi þeirra — og margir þeirra eru nú dánir hefir miðlað mér af þekkingu sinni og liðsinnt mér á ýmsan hátt við rann- sóknastarf mitt. Þeir hafa því í raun og veru lagt drjúgan skerf til bók- arinnar. Hún er líka fyrst og fremst ætluð fiskimönnum vorum og ég óska, að hún megi verða þeim að nokkru liði." Þannig mælir sá mæti frum herji og einmitt þessi orð vil ég hafa sem mottó fyrir þess- um greinum mínum úr fyrr- nefndum leiéangri. Þau eru bæði sönn og eiga vel við. Við hefjum þá frásögn Ólafs Vignis Sigurðssonar, loftskeytamanns þar sem hann lýsir tækjabúnaði í svo a vikna iðangri nefndu sónarherbergi og loft skeytaklefa. Hann segir svo frá: SÓNABHERBERGI „Fiskleitarmælar eru fjór- ir, af Simrad-gerð, óg vinna þeir hver á sinni tiðni, þ.e. 12 kilóhertz, 38 khz, 50 khz og 120 khz, og er þar beitt fullkomnustu tækni sem völ er á til að gera manninum kleift að skynja og staðsetja lífverur sjávar, sjávarbotn- inn og jafnvel að vissu marki að greina botnlög og gróður. Segja má að hin breytilega tiðni geri það að verkum að þar sem skynjun- arhæfni eins tækis dofnar, tekur annað við, þ.e.a.s. að eitt þeirra sýnir kannski vel svif, ungviði og annað smátt sem heldur sig ofar- lega í sjónum, en kannski ekki botninn nema að vissu irjíSK Vísindalega vernduð veiðisvæði — er það sem koma skal Rætt um tækjabúnað og rannsóknaaðstöðu um borð í Bjarna Sæmundssyni dýpi, þegar annað sem ekki mun óviða meira dýpi, þóti til skynjar þessar smáu verur sé. skilar botni og stærri dýr- um og þannig koll af kolli, en dýpstur mælikvarði þeirra er 10200 metrar, og Þegar miðsjávarvarpa er notuð, er einn fiskleitarmæl- irinn tengdur við „auga" sem staðsett er í höfuðlinu vörp- Giiðniunclur S. .Jónsson við sjótöku. ¦¦¦¦¦¦ft mm. ^¦^^ ¦ *J&0r unnar, til að sýna stöðu hennar í sjónum, opnun, og lóðningar i henni og utan hennar, yfirborð og botn. Oscilloscope, Hewlett Pac- kard, sem auk þess að það er notað sem hjálpartæki við viðgerðir annarra tækja, er notað sem fisksjá, og auð- veldar manninum mat hans á styrkleika lóðninga. Integratori af Simrad-gerð, sem í samvinnu við einn af fiskleitarmælunum skilar upplýsingum sem notaðar eru til þess að reikna út styrk og magn lóðninga. Tæki þetta er nýtt á mark- aðnum, og er að ég held að- eins í skipum sem fást við rannsóknir. Asdic-tæki, Simrad, sem 'beint getur leitargeisla sín- um i allar áttir lóðrétt og lá- rétt, og er hægt að halda þeirri stefnu geislans, sem valin er hverju sinni, þann- ig að botnstykkinu er með rafeindabúnaði haldið í sömu stöðu, óháðri veltu skipsins. Sams konar útbún- aður er á botnstykkjum tveggja fiskleitarmæla, eða þannig að geislinn visar ailt- af lóðrétt, en fylgir ekki veltu skipsins. Segulbandstæki, Tand- berg, til upptöku merkja af fiskleitartækjunum, sem síð- an er hægt að spila inn á þau aftur. F.IARSKIPTATÆKI Tveir sendar, MP Peder- sen, af nýjustu gerð, og er annar þeirra með svönefndri „Single-Sideband" útgeisLun sem óðum er verið að taka i notkun til mi'killa hagsbóta. MP Pedersen örbylgju sendi-/móttökutæki. Viðtæki eru af Collins, MP Pedersen gerðum. Loran. Decca-gerð. Á Loran A-kerfi vinnur hann á svipaðan hátt og þau loranviðtæki sem algeng eru hér, en á Loran C-kerfinu er hann að því leyti fullkomn- ari að eftir að einu sinni er Framliald á bls. 45 ___ .. *W?i Bjarni Sæmundsson ligRcr á Arnarfirði. I,,jósm. vig1.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.