Morgunblaðið - 31.10.1971, Blaðsíða 17

Morgunblaðið - 31.10.1971, Blaðsíða 17
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 31. OKTÓBER 1971 45 - Lieiðangur Framhald af bls. 36 búið að stilla hann, sýnir hann stöðu skipsins á fjög- urra sekúndna fresti, þó svo að skipið sé á siglingu. Tveir Decca-radarar, 48 mílna langdrag og 64 mílna lang- drag. Sjálfvirk miðunarstöð, Tayio-gerð. Simrad EP dýp- ismælir í brú. Arkas-sjálf- stýring, og Anschutz Gyro- áttaviti." Þannig lýsti loftskeytamað urinn fiskileitar- og rann- sóknatækjum og fjarskipta- tækjum. Þess má svo geta hér að hann hefir samvinnu við vélstjórana um notkim sumra tækjanna, einkum þeg ar um er að ræða leit að bil- unum. En nú snúum við okkur til Guðmundar S. Jónssonar, rannsóknamanns og spyrj- um hann um ýmislegt er varð ar sjálían rannsóknabúnað- inn, en hann hafði á hendi ýmiss konar eftirlit með frá- gangi hans. Einnig segir hann okkur frá því hvernig unnið er að hinum ýmsu rannsóknum. Guðmundur seg ir svo frá: KANNSÓKNAABSTAÖA „Við getum byrjað á því að nefna svonefndan sjótaka klefa, sem er bakborðsmeg- in í skipinu aftan við rann- sóknastofu uppi. Þar eru svonefndir sjótakar og segir nafnið til hvers þeir eru not- aðri. Hér eru teknar inn all- ar sjóprufur, en úr þeim eru athuguð selta, súrefni og nær ingarsölt, eða næringar- efni sjávar. Þá eru þarna einnig tekin sýni til plöntu- svifs- eða þörungarann- sókna. Það er gert á þann hátt að fjögur sýni eru tekin á hverri stöð (en rannsókna- staðir, sem merktir eru á korti, eru nefndir stöðvar) á mismunandi dýpi eða við 0, 10, 20 og 30 m. Siðan er sett- ur út í þessi sýnishorn ákveð inn skammtur af geislavirku kolefni og það siðan lýst i sér stökum Ijósaskáp við ákveð ið ljósmagn og við ákveðið hitastig, sem haft er hið sama og var í sjónum við töku sýnanna. Þetta er gert til að finna út framleiðslugetu sjávarins af þörungum, en hún er háð birtu og næring- arefnum sjávar. 1 sjótakaklefa koma lika inn átuprufur, sem ýmist eru teknar í land í glösum, eða rannsakaðar í smásjám hér á rannsóknastofu skipsins. Næst fyrir framan sjótaka- klefann er vinnuherbergi, en þar framan við hin stóra rannsóknastofa uppi. Þar er unnið úr kortum og þar eru, og eiga að verða í framtið- inni, hvers konar sjálfrit- andi tæki, sem stofnunin kann að eignast. Kortagerð er nauðsynlegt að geta unn- ið um borð t.d. þegar skipið tekur þátt í sameiginlegum rannsóknum með öðrum skip um frá öðrum þjóðum, þar sem skipzt er á upplýsing- um í tðflum og kortum, sem þá eru afrituð þarna um borð. En fram til þessa tima höfum við þurft að vera upp á aðra komnir með að fá þetta afritað t.d. Norðmenn, eða við höfum orðið að teikna hvert afrit fyrir sig sérstaklega, sem er oft mjög mikið og seinlegt verk. Þarna á rannsóiknastofunni eru nú þegar siálfritandi hitamælingatseki og sjálfrit- andi gegnskinsmælir, þ.e.a.s. sjálfritarnir frá þessum mæl- um eru þarna, en auðvitað er þeim sjálfum komið fyrir annars staðar I skipinu t.d. þersum tækjum í kössum aft- ur á. Þetta er þvi aðalrann- sóknastofa framtíðarinnar og ætluð sem teiknistofa og f yrir þurrrannsóknir. Niðri í skipinu, næst fyrir framan vinnusal aftur í, þar sem fiskurinn kemur niður eftir veiðar, er aðalrann- sóknastofa skipsins. Hún er rannsóknastofa fyrir all- ar liffræðirannsóknir, en fremri hlutinn fyrir sjórann- sóknir. Þarna er líka vinnu- aðstaða í afturhluta til að annast smásjárrannsóknir, skrifa niður athugasemdir og annast skýrslugerð. 1 fremri hlutanum eru tvö tæki, seltumælir og tæki til súrefnismælinga á sjó. Þá er klefi til ljósmyndagerðar. Einnig eru þarna kæliklefar og frystiklefar fyrir sýnis- horn. 1 heild má segja að þetta skip sé byggt til að koma fyr- ir í þvi öllum þeim tækjum, sem þarf til hvers konar fiski- og sjórannsókna, sem í slíkum skipum eru fram- kvæmdar í dag. Það vantar að sjálfsögðu ýmis tæki enn, svo allt sé hægt að gera, en þau verða að koma smátt og smátt, enda eru þau feikna dýr, því svona tæki eru yfir leitt smiðuð fyrir mjög fáa i heiminum og verða þvi aldrei f jöldaframleiðsla. TVÍÞÆTT STARFSEMI Raunar er starfsemi þessa skips tvíþætt. Annars vegar getur það leitað fiskjar og bent á hann og er það mjög vel búið til -þeirra hluta. Hins vegar er skipið fyrst og fremst ætlað til almennr- ar gagnasöfnunar, þar sem fullkomnastra upplýsinga er leitað um ástand sjávarins og lífsins i honum. Þessar upplýsingar koma sjaldnast að gagni þegar í stað, heldur eru liðir í langri rannsóknakeðju, sem ekki er hægt að sjá fyrir endann á fyrr en svo og svo mikið magn upplýsinga er fyr- ir hendi að hægt er að draga raunverulega ályktun af heildarrannsóknunum. Allar þessar upplýsing- ar um styrkleika fiskistofna, lifsskilyrði fisksins i sjónum svo sem æti o.fl. leiða að sjálfsögðu til bess að hægt er að gera sér grein fyrir hve mikið má veiða af fiskinum. Það verð'ur svo að takmarka veiðarnar við þessar upplýs- ingar, en það verður aldrei hægt nema einn og sami að- ilinn ráði yfir ákveðn- um veiðisvæðum og þau verði vísindalega vernd- uð." —vig. J Egypto- land býður yður í óg'eymanlega ferð til Nílar. Þar dveljist þér meðal ævaforna fornminja og hinna heimsfrægu pýramida Þar er hin stóra baðströnd Alexandria. Flogið hvern laugardag. United ARAB Airlines Jernbanegade 5, DK 1608 Köbenhavn V, Tlf. (01) 128746. Hafið samband við ferðaskrif- stofu yðar.

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.