Morgunblaðið - 17.06.1972, Qupperneq 3

MORGUNBLAÐIÐ, LAUGARDAGUR 17. JÚNl 1972
3
Friðrik Ólafsson:
Býst við j af nri keppn
I3etta einvígi á eftir að verða
víðfrægt og lifa í sögunni
Friðrik ÓJafsson
— Miðað við þann árangur
sem þeir Spasský og Fischer
hafa náð undanfarið, heW ég
að engnm blandist hugur nm
það, að Fischer er miklu sig-
urstranglegri og ég er þess
fnllviss, að flestir álíta hann
Mklegan sigurvegara í þessu
einvígi.. En ég hef mikia trú
á Spasský og hef alltatf haft.
Ég hef orðið þess var á hans
skákferli, að ha.nn vex aJltaf
við hverja rann. Því meir se.ni
Spasský þarf að taka á, þeirn
jmiun meiru nær lianrt fram af
getu sinni. Ég hef þess vegna
spáð úrslitum þessa eitavígis á
þann veg, að Spasský nmni
fara með sigur af hólmi, þó að
muimurinn kunni að verða afar
MtiJJ. En ég yrði ekke.rt hissa
þó að það yrði Fischer sem
ynni.
Þetta var svar stónmeistar-
ans Friðritas Ólafssonar, er
Morgunblaðið spnrði, hvom
keppendanna hann áliti sigur-
straniglegri í einvíginu. Frið-
rik var beðinn að lýsa kepp-
endunum frá simim sjónarfióii,
einikennum og andstæðum í
sklákstíl þeirra o.s.frv. og svar
aði þá:
— Þegar spuri er utm and-
■stæður i skákstíl þessara
tvegigja manna, þá er ákaflega
erfitt um svar, því að þegar
menn eru komnir á þetta styrk
leikasvið, þá ráða þeir í raun-
inni yfir ailri þeirri þekkingu
og tækni, sem af SJíkum jöfr-
urn verður krafizt. Það er því
dálítið erfitt að greina á miili
einliverra ákveðinna einkenna
i skákstíl þeirra. Hins vegar
býst ég við, að þær aðferðir
sem þessir tveir menn hafa
beitt til að þjáúfa sig upp í
það að verða svona sterkir
Hkákmeistarar, séu dá-Jítið óiik
•ar.
Spasský hefur 3agf mikla
rækt við að 3áta engan ein-
stakan þátt skáklistarinnar
verða úrtundam. Hann hef-
uir iagt jafn mikið ‘kapp á það
að verða snjail í byrjunum,
miðtafli, endatafii, í tækni,
í sókn eða vörn o.s.frv. Það er
sama hvað er. Hjá honum er
ta:fimennskan vísindalega upp
foyggð, jafnvél á sáJfræðiiegan
hátt. Má til gamans igeta þess,
að einn þjálfari Spasskys er
sálfræðingur að mennt.
Ekki veit ég, hvort Fischer
byggir taflmennsku sína upp á
einhvern kerfisbundinn hátt,
mér þykir það óliklegt. Það er
eins og þetta „renni“ inn i
hann á eðlilegan hátt. Hann er
eins og tölva, sem tekur við og
vinmur úr á einfaidan og rök-
réttan hátt.
Ég er búinn að þekkja báða
þessa menn síðan 1958 og
Spasský raunar fyrr, því að
hann tefldi hér í Reykjavik ó
stúdentaskákmótinu 1957. Mér
hefur ávaiit koanið vel saman
við þá báða. Það er erfitt að
kveða upp nokkurn dóm
um skapgerð þeirra. Frá min-
um sjönartióli séð er Spasský
ákaflega alúðiegur maður oig
traustvekjandi. Þó að hann sé
rólyndur í framikomu, þá dyist
það engum, að þar að baki býr
geysimikil viljafesta, enda
verður enginn maður heiims-
metetari í skék, sem ekki býr
yfir geysiiegu viljaþreki.
Sjnaisský hefur sjáifur sagt frá
sérstæðii atviki, sem varp-
ar ijósi á þetta. Hann var að
tefJa í Sovétmeistaramóti og
var í mjög erfiðri aðstöðu, þar
sem ha.nn þurfti að vinna síð-
ustu skókina til þess að kom-
ast áfram í miHisvæðamót.
Skákin varð biðskák og stóð
mjög erfiðlegia fyrir hann.
Á.samt skókmeistaranum Bond
arevsky kannaði hann þeissa
skák gaumgæfilega — Bondar-
evsky hefur siðan verið þjálf-
ari Spasskýs og haim ráðlagði
Sposský að gefa skákina og
fara siðan að „stúdera" að
nýju, það er að segja að búa
sig aigjörlega undir það að
nýju að stefn® að því að verða
heimisimeistari. Þetta gerði
Spasský. Hann gaf skákina
og síðan byrjaði hann að
kynna sér alia þá þætti að
nýju, sem hann taldi þurfa til
þeiss að verða góður skákmeist
ari, svo sem. tœfcni, vörn og
sókn o.s.frv.
Spasiský hefur síðan sagt, að
á þe®su augnabJiki, þó að það
hafi kannski verið óaifvitandi,
þá hafi hann stigið sitt fyrsta
Skreí í þá átt að varða heims-
meistari. Þetta sýnir í raun-
inni að nrinu áJiti þann viJja
og einbeitni, sem þarna býr að
baki. Hann gefur skákina, sem
ég nefndi áðan og einsetur sér
siðan að stíga þetta fyrsta spor
á ný og gefast ekki upp næst.
Spasský er eims og ég sagði
áðan alúðlegur maður í fram-
komu. Og ég helld, að það sé
fuJikomið samræmi í þeirri
framkomu hans, sem snýr að
manni beint og þvi, hverniig
hann kemur ytfirleitt fnam í við
tölum, t.d. gagnvart blöðuim.
En þar er nokkur munur á,
að þvi er Fischer varðar. Per-
sónulega fellur mér mjög vel
við hann, t. d. þegiar við rœð-
um saman og aillt fer tfram í
góðu tómi. En það er oft, að
Fischer hagiar orðum sinum og
athöfnum á aJJt annan hátt, en
maður á von á, þá er eins og
hann sé allt annar maður. Það
er eins og þarna séu tvær i>er
sómiur að verki. Ég heild, að
það séu margir, sem ekki átta
sig á þessu. Þeir hafa rætt við
Fischer og segja síðan með
sjálfum sér: — Ég skil bara
ek'kert i öllum þessuim sögum,
sem ganga um Fteeher, hann
kemur mér ekki þannig fyrir
•sjónir.
SpasSký hefur byggt sig vis
indalega upp í sambandi við
aJia @ína Skáfcmenrnsku. Hann
hefur þjáifað sig etftir kerfi
sem sovétmenn hafa beitt í ára
tugi og er mesitmegnis fóigið í
visindalegri æfinigatöfllu.
Ég efast stórCeiga um, að
Fiischer sé sér þess fyllilega
meðvitandii, hvernáig harnn varð
svona sterkur. Það veit hins
vegar Spasský upp á hár.
Fischer kynnir sér aJllt. Hann
hetfur ábyggiieiga kynnt sér
aJlt um skák, sem til er frá ár-
inu 1700. En hann hefur te'kið
við þvi eins og rafmagnsheili
og svo unnið úr því á mynd-
rænan hóitt. Árangurinn er sá,
að hann teflir núna einis og
margir hatfa sagt, eins og vél.
Hann virðist ailtaf finna bein-
ustu ieiðina í mark.
Spasský hefur sjálfur sagt,
að frá þvi að han- var sex ára
gamaJl, hafi hann >-kki getað
verið án skákarinn'=r. Etf hann
missti nokkur ár úr, þá gat
hann ekki á heiJum sér tekið.
Að því Jeyti heJd ég, að þeir
Spasský og Fischer séu mjög
Jíkir, að hvorugur þeirra gæti
nokkurn tímann hugsað sér að
starfa á nokkru öðru sviði.
Eh Spasský hefur, enda þótt
hann hafi stefnt að þvi
að verða heiimsmeistari og ein-
beitt sér að skákinni, rej'nt að
útvikka sjóndeiJdarhring sinn
i fJeiri áttir. Það er hins veg-
ar ekki unnt að segja um
Fischer, því að hann einskorð-
ar alMa athyigOi siíma við skák-
ina og ef atihygJi hans beiniist
á einhvem hátt út fyrir það
svið, þá held ég að það sé
meira tiiviljanakennt en mark-
visst.
Spasský hefur sagt frá þvi
sjáJfur, að þjálfari sinn hafi í
upphafi ráðlagt sér að ein-
Skorða sig ekki við Skákina,
heldur beina afchyglinni í aðr-
ar áttir einnig, t.d. kynna sér
bókmennitir, leiikrit og fieira
eins og t.d. íþróttir. Hann hef-
ur þjálfað siig í íþróttum jafn-
hliða skákinni og ég man eft-
ir því, að hann var eitt sinn
spurður að því, hvort hann
hefði ekki alveg eins getað far
ið út í íþróttir og skák. Þetta
sýnir, að Spasslíý hefur taJið
rétt að einskorða sig ekki við
skóklistina, heldur gera sér
jafnframt grein fyrir öðrum
hlutum, sem gefa lítfinu giidi.
Satt að segja veit ég ekki,
hversu hamingjusamir þessir
menn eru i raun og veru,
Spasský og Fischer og hvort
þeir eaiu í raiuninmi hiamingju-
saimir yfir því að vera svona
sterkir skiáikmenn. En ég tel þó
að með þvi að útvíkka sjón-
deildarhring sánn gefistf mönn-
um meiri tækifæri til þess
að verða hamingjusamir. Ég er
kannski að vega svdiátið að
Fischer þarna, en mér býður
þó í grun, að hann sé ekki
mjög hamingjusamur þrátt fyr
ir þá aðstöðu, sem hann
er í nú, verandi kannski stierk-
asti skákmeistari heims.
Kunningsskapur minn og
Fischers byrjaði með milli-
svæðamótin-u í Portoros i Júgó
slaviu 1958, þar sem við unn-
um okkur báðir upp. Raunar
hafði ég hitt hann i BeJ.grad
skömmu fyrir þetta miJiisvæða
mót. Þá var hann að tefla við
júgóslavneskan meistara eins
konar æfingareinvigi fyrir
millisvæðamótið. Ég man eftir
því, að þessi drengur þá koiri
mér háif einkennilega fyr-
ir sjónir og það var alit ann-
að útlit á honum þá en núna.
>á var hann klæddur í gaJla-
buxur og svellþykka peysu.
Hann kom ósköp strákalega
fyrir sjónir. En hann
tefldi engu að síður mjög vel
og vann þetta einvígi.
Það er eins og það eimi enn
eftir af því, að hann gefi sJík-
ar yfiriýsingar og hann gaf í
þá daga. Hann er ekkert frek-
ar nú en þegar hann var 15
ára að fara í grafgötur með
það, hvaða skoðanir hann hef-
ur. Eftir að ég kynntist Físch
er þaima í Júgósilav'iu. hef ég
ekki breytt skoðun minni á
honum tíl mikiiia muna. Mér
finnst hann raunveruiega ekki
hafá breytzt mikið. Aðvísu
hetfur hanin þroskazt og fyllt
betur út í fötin og iíka breytt
um kOæðaburð, þvi að eins og
sakir standa í dag, þá gerir
hann sér far um að vera einn
af bezt ‘klæddiu mönnum Banda
rí'kjanna, ef ég man rétt.
Eins og ég hef áður minnztf
á, þá minnir mig, að ég hatfi
fynst hitt Spasský á heims-
meiistaramóti unglinga hér
í Reykjavík árið 1957.
Ég kynntíst honum ekfci að
ráði þá, þvi að Rússam-
ir voru hér eindr 7—8 saman
og á sJikum mótum halda Sov-
étmenn venjulega hópinn. En
Spasský kom mér strax tfyrir
sjónir sem gæðalegur maður og
ég hef síðan haldið þeirri sikoð
un.
A8 ráðfi (kiyinintist ég honum
efcki fyrr en í Argentínu 1960.
Þá tefldum við báðir á móti i
Mar del Plata og vorum þá
milkið saman, bæði á meðan á
mótiniu stóð og eins á eftir. Þá
vorum við í Buenos Aires og
dvöldum þar í að minnsta kosti
viku tima ásamt landa Spassk-
ýs, Bronsitein. Mér tféJO einstak-
lega vel við Spasský. Þetta var
mjög aðJaðandi persónuleiki
og laus við allan hroka. Það
er ekki þar með sagt, að hann
búi ekki yfir viljafestu. Hann
tonegzt við af festu, etf hann tel-
ur sig þurfa á því að halda. Ég
veit að visu, að hann telur sig
þurtfa að vera eilitið meira á
varðbergi en áður, eftár að
hann varð heimismeistari.
Hann vill ekki hleypa hverj-
um sem er að sér.
Að lökum þetta: Ég býst við
jafnri Jteppni i heinismeistara-
einviginu o.g vona eindregið, að
hún verði það. Þeim mun jafn
ari sem keppnin verður, því
meiri verður eftirvæntingin
hennar vegna og meiri mögu-
Jeikar á þvi, að þetta heims-
mei'Stiaraeinvigi, sem háð er á
felandi, verðd víðfrægt og lifi
í sögunni. Það er það, sem við
vonijimst eftir. Og takist það,
þá heM ég að við Isdendingar
þurfum engu að lrvíða um, að
þetta einvígi skapi ekki þá
iandfcyrtningu, sem við höfum
ætJazt til, heldur örugglega
mikJu meiri.
m
símtal
09
ÖRYGGI ER FENGIÐ
Trygging borgar sig.
Heimilistrygging
Slysatrygging
Líftrygging
Hikið ekki - Hringið strax
sími 17700
ALMENNAR
TRYGGINGARP
Pósthússtræti 9, sími 17700