Morgunblaðið - 10.12.1976, Blaðsíða 11

Morgunblaðið - 10.12.1976, Blaðsíða 11
MORGUNBLAÐIÐ, FÖSTUDAGUR 10. DESEMBER 1976 11 í Borgarnesi Iðnkynning í Borgarnesi Iðnkyn Stefán Ólafsson (Ijósm. ágás) Stefán Ólafsson skósmiður: „Nú bara ein- tómar helvítis viðgerðir" - skóari í 62 ár ,JA, hvað ætli kommarnir segðu núna, og kratarnir Hka, ef f dag þyrftu menn að læra við sllkar aðstæður og maður þurfti f byrjun aidarinnar? — Þá þurfti ekkert að kaupa unglingana til að læra, og ekki þurfti það opinbera að borga mönnum kaup til að læra. — Og svo þurfti maður lfka að vinna, sko. Það var nú þannig sko að fyrstu árin var ég bara ráðinn til að læra hjá mfnum meistara og fæða þurfti ég mig sjálfur. Maður þurfti að vinna, og það komu tlmar þegar nóttin var lögð við dag, eins og t.d. á tima- bilinu frá nóvember til fébrúar, þegar mikið lá við að gera skútu- karlana klára. Það var mikið að gera I þvf sambandi, og það var erfitt að smlða skutukarla- sjóstlgvél. Þau voru úr þykku efni, þvt þá var ekkert gúmmiið. En það komu þó llka góðir timar og þá var nú ekki puðað eins mikið, þótt alltaf væri nóg að gera." Eitthvað á þessa leið mælti Stefán Ólafsson skósmiður á Borgarnesi, þegar við tókum hann taii nú ny verið. — Stefán var þá á vinnustofu sinni, en að eigin sögn er hann ¦ farinn að minnka sinn vinnutíma og nú vinnur hann aðeins 4 klst hvern dag, þött áður hafi 12 klst tíma vinnudagur varla dugað til að sinna verkefnunum. Á vinnu- stofunni, sem er i fyrrum fbúðar- húsi Stefáns við Borgarbraut, úir og grúir af nútlmaverkfærum og vélum sem til skóviðgerða notast. Stóru vélarnar voru af nýrra taginu, og þykir það ef til vill sérstætt, þegar höfð er í huga sú tækni sem Stefán nam sína iðn við og tíðkaðist fram eftir starfs- aldri hans svo og hár aldur Stef áns, en hann er 81 árs að aldri þó svo að það beri hann ekki beint utan á sér. — Stefán Ólafsson er fæddur í Hjarðarholti i Stafholtstungum á árinu 1895. Giftur er hann Sigur- björgu Magnúsdóttir ættaðri af Vatnsleysuströnd, systir Erlends á Kálfatjörnum. Skósmíðanám hóf Stefán á Akranesi á árinu 1910 hjá meistara þar sem hét Jón Jónsson. Sagði Stefán meistara sinn haf a verið stórmenni og haf a verið ákaflega vel liðinn af öllum. Jón þessi hætti skósmfðum stuttu eftir að Stefán hafði lokið námi og gerðist sveatarbóndi i Fellsóxl i Innri-Akraneshreppi, að sögn Stefáns. — Námi lauk Stefán árið 1914. Fluttist hann þegar til Borgarness og setti upp stofu þar. Tjáði hann Mbl. að hann hefði keypt sín verkfæri að mestu af Eggert Eirikssyni, sem þá var að hætta skósmiðum, en hann hafði verið með stofu á Akranesi. — Það var svolftið sérkennileg tið daginn sem ég kom hingað til Borgarness að námi Ioknu sagði Stefán. Það var 20. mai 1914, og kom ég með danska skipinu Kong Helgi, sem margir kannast við frá þessum árum. Veðrið þann dag var þannag, að á var svartabylur og á landi allsstaðar ökkladjúpur snjór Skósmíðin hefur breyst með tfmanum — Þegar ég lærði og byrjaði mitt starf þá voru ekki nein tæki i þessari iðn nema saumavélin ein sér. Nú er öldin önnur og nota menn allskyns vélar og áhöld sér til aðstoðar. Verkefnin hafa líka breyst með tfmanum. Fram til 1940 var miklu meiri vinna f nýsmfði alls konar heldur en í viðgerðum. Nú eru nýsmíðarnar horfnar og iðnin ekkert nema helvftis viðgerðir, eintómar viðgerðir. Aðspurður sagðist Stefán svo sem ekkert sjá eftir nýsmíðunum. Þær hafi verið erfiðar, eins og t.d. smiði sjóstíg- véla, en þó skemmtilegar. Sagðist Stefán litið hafa smiðað af sjóstig- vélum eftir að hann kom til Borgarness, þá hafi tekið við smfði reiðstigvéla fyrir karlmenn, spariskór og alls konar vinnu- skófatnaður. — Það má segja um skósmiðina að hún hefur gengið i gegnum sams konar breytingar og heyskapurinn hvað vinnsluna snertir. Aður var þetta mest handavinna, eins og heyskaður- inn, en nú er þetta hvorttveggja að svo til öllu leyti vélavinna. Þótt ég hafi lært við frumstæðari aðstæður en nú þekkjast, þá hefur ekkert þýtt annað en að fylgjast með tækninni, Það hefði lítið stoðað með því að stanza I gömlu tækninni. Ja, það þætti sennilega flestum heyskapur upp á gamla mátanna ganga hægt fyrir sig nú til dags. — Stefán sagðist vera kominn af bændafólki, og hafði hann hugsað sér að verða bóndi. — Þær fyrirætlanir fóru þó allar út um þúfur þegar faðir minn réð mig til náms I skósmíði. Var hann búinn að þvi áður en ég vissi af, og það varð að standa. Það hafði að visu verið innra með mér að nema trésmfði, þ.e. húsasmíði, og var ég við slíkt í alls þrjú ár. Lauk ég þó aldrei prófi i þeirri iðn, og urðu skósmlðarnar mitt hlutskipti, og Framhald á bls. 19 Spil Muggs gefin út í annað sinn Fyrstu islenzku spilin teiknaði Guðmundur Thorsteinsson, Muggur, en Bjarni Þ. Magnússon, sem var góðvinur Muggs, gaf þau út árið 1922. Spilin seldust fljót- lega upp og eru nú mjóg fágæt. Nú hafa þessi spil verið gefin út I annað sinn. Rétt er að taka fram, með tilliti til safnara, að 1. útgáfa spilanna hefur þau sérkenni, að engin hætta er á, að þessum tveimur útgáfum verði ruglað saman. Spiladrottningar Guðmundar klæðast íslenzkum búningum og gosarnir eru í gervi bónda, sjómanns, verkamanns og stúdents. Asarnir eru með mynd- um frá ýmsum stöðum á landinu, en um kóngana er ekkert sérstakt að segja. Hluti af fyrstu sendingu var gefinn Rauða krossi tslands, sem mun selja spilin í verzlunum sín- um á spítölum, en annars er aðal- útsöiustaður í frímerkjamiðstóð- inni á Skólavörðustfg. Þannig litur tfgulgosinn I spilun um út. mmmmmz ú&8m ÍOVi • • • • • • • *;;:::: >y. .v. :•.•:•:•:•:•: >:•:•••:•:•: Kuldajakkar •••.•••.' y .-.•.• &3W

x

Morgunblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Morgunblaðið
https://timarit.is/publication/58

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.